Նախաձեռնությամբ ԹՄՄիության եւ «Ռուցոգ Ինվեստ» ընկերության

Մոսկվայում տեղի ունեցավ «Հայաստանի պատմական քարտեզագրության ատլաս»-ի վերահրատարակության շնորհանդեսը

Մայիսի 20-ին ՌԴ մայրաքաղաքի կենտրոնում գտնվող «The St. Regis Moscow Nikolskaya» հանրահայտ հյուրանոցի շքեղ սրահներից մեկը մարդաշատ եւ տոնական էր: Այստեղ էին հավաքվել գիտության, մշակույթի եւ հասարակական կյանքի ներկայացուցիչներ՝ ինչպես ռուս, այնպես էլ Ռուսաստանի հայ համայնքից, միավորելով սերունդներ ու աշխարհասփյուռ հայության ճակատագրեր՝ պատմական հիշողության շուրջ:

Միջոցառման առիթը բացառիկ էր: Հանդիսավոր պայմաններում տեղի ունեցավ «Հայաստանի պատմական քարտեզագրություն» ատլասի վերահրատարակության շնորհանդեսը:

Միջոցառմանը ողջերթի եւ շնորհավորանքի խոսքերով հանդես եկան անվանի բարերար, «Ռուցոգ Ինվեստ» հոլդինգի նախագահ Ռուբեն Գրիգորյանը, Հայաստանի Թեքեյան մշակութային միության կենտրոնական վարչության նախագահ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Ռուբեն Միրզախանյանը, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ռուբեն Սաֆրաստյանը, ռուս պատմաբան, ազգագրագետ, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի պրոֆեսոր Ալեքսեյ Զագրեբինը, Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի «Գիտական պարկ»-ի գլխավոր տնօրեն Օլեգ Մովսեսյանը եւ ճանաչված ճարտարապետ, մոսկովյան մի շարք նշանակալի նախագծերի, այդ թվում՝ «The St. Regis Moscow Nikolskaya» հյուրանոցի եւ «Շերեմետեւյան» առեւտրա-գրասենյակային համալիրի գլխավոր ճարտարապետ, «Ռուցոգ Ինվեստ» նախագծման եւ շինարարական ընկերության ղեկավար Զազա Վերուլաշվիլին:

Ելույթ ունեցողները շնորհավորելով եւ ջերմ խոսքեր ուղղելով «Հայաստանի պատմական քարտեզագրություն» ատլասի վերահրատարակումը իրականացնողներին՝ իրենց երախտագիտությունն էին հայտնում այս անչափ ազգօգուտ եւ մեծածավալ նախագիծը նախաձեռնած՝ Թեքեյան մշակութային միությանը եւ ատլասի վերահրատարակությունը կյանքի կոչած հայտնի գործարար եւ բարերար, «Ռուցոգ Ինվեստ» հոլդինգի նախագահ Ռուբեն Ցոլակի Գրիգորյանին:

Ռուբեն Գրիգորյանը միջոցառմանը ներկա ռուսական թանգարանների ներկայացուցիչներին հանդիսավոր պայմաններում նվիրեց իր հրատարակած քարտեզներից: Ի դեպ, օնլայն ռեժիմով կարելի է այդ քարտեզները դիտել հետեւյալ հղումով.

Մեր օրերում, երբ շարունակվում են պատմության կեղծարարությունները, եւ հատկապես տեղեկատվական պատերազմներում միտումնավոր խեղաթյուրվում են հայկական տարածքների անցյալն ու պատմական իրողությունները` «Հայաստանի պատմական քարտեզագրության ատլաս»-ի վերահրատարակությունը դառնում է ազգային անվտանգության, պատմական հիշողության եւ ինքնության պահպանման հարց:

Այդ առումով այս ձեռնարկը ոչ միայն գիտական, այլեւ ռազմավարական նշանակություն ունի:

Առաջին անգամ ատլասը հրատարակվել է 1960 թվականին՝ Ֆրանսիայում: Այն եզակի եւ բազմաշերտ ուսումնասիրություն է՝ աշխարհագրագետ եւ քարտեզագիր Զատիկ Խանզադյանի երկարամյա աշխատանքի արդյունքը: Խանզադյանը (1886-1980) եղել է Ֆրանսիայի ռազմածովային ուժերի գլխավոր քարտեզագիր, Ֆրանսիայի հայերի մշակութային միության պատվավոր նախագահ, Հայկական ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ եւ Հայկական աշխարհագրական ընկերության պատվավոր անդամ:

Նրա կազմած ատլասը՝ բաղկացած երկու հատորից, Հայաստանի պատմական քարտեզների առաջին մասշտաբային հավաքածուն է, համալրված ծավալուն տեղեկատու բաժնով: Այս աշխատությունը քարտեզների լեզվով ներկայացնում է հայոց պետականության, տարածքների եւ պատմական անցումների ընթացքը՝ հնագույն ժամանակներից մինչեւ նորագույն շրջանը:

Վերահրատարակված տարբերակը ներկայում հասանելի է ռուսերեն, անգլերեն եւ ֆրանսերեն լեզուներով՝ լայն հնարավորություն ընձեռելով ոչ միայն հայ, այլեւ միջազգային ընթերցողին ծանոթանալու հայ ժողովրդի պատմական ժառանգությանը:

Ատլասում ներկայացված հին քարտեզներում Հայաստանի անվան եւ հայ բնակչության փաստական առկայությունը խոսուն վկայություն են՝ հայ ժողովրդի բնիկ լինելության, նրա տարածքային ժառանգության եւ տարածաշրջանում ունեցած կարեւոր դերի մասին: Այս հրատարակությունն ունի ոչ միայն ճանաչողական եւ ակադեմիական արժեք, այլեւ կարող է լուրջ ազդեցություն ունենալ հայության դիրքորոշումների պաշտպանության հարցում միջազգային հարթակներում, մանավանդ արտաքին թշնամական նենգափոխությունների դեմ:

«Հայաստանի պատմական քարտեզագրության ատլաս»-ի վերահրատարակությունը մեծ հնարավորություն է՝ անցյալի գիտելիքները կենդանի պահելու եւ պատմությունը ապագա սերունդներին արժանապատվորեն փոխանցելու համար: Այն նորովի կմոտեցնի գիտնականներին, ուսուցիչներին, աշխարհագետներին, պատմաբաններին եւ պարզապես անցյալով հետաքրքրվող անձանց՝ հայոց պատմական տարածքների ուսումնասիրությանը:

Այս հրատարակությունը խոստանում է դառնալ ոգեշնչման աղբյուր ապագա հետազոտությունների, վերլուծությունների եւ նոր դիտարկումների համար:

Հիշեցնենք, որ առաջին շնորհանդեսը տեղի էր ունեցել Երեւանում, ապրիլի 18-ին, Թեքեյան կենտրոնում:

ԳՈՀԱՐ ԲՈՏՈՅԱՆ

ՌԴ-ում «Ազգ»-ի հատուկ թղթակից