Հայաստանաբնակը գնալով երկարող ու միաժամանակ բարակող մի շղթայի մեջ է հայտնվել: Անշուշտ եթե ոչ բոլորը, ապա գոնե հանրության զգալի հատվածը, որը օրերս հաստատեց հենց երկրի կենտրոնական վիճակագրական կոմիտեն, փաստելով աղքատների ու առավել աղքատների թվի աճը, նաեւ` նվազագույն աշխատավարձի անկումը: Մարդանց վիճակն է՛լ ավելի է անորոշանում հարկային նորամուծությունների հետ առնչվելու հետեւանքով, որպիսիք են գույքահարկի, վարձով տրվող բնակարաններից հարկեր վճարելու, արտերկրներում աշխատածից հարկեր մուծելու վերաբերյալ իշխանությունների մտադրությունները: Եթե ընդդիմադիր համարվողների բառապաշարն օգտագործենք, գրեթե կատարյալ խառնաշփոթ է:
Պարզվում է այս ամենում ՀՀ վարչապետն իր մոտեցումն ունի, որն ամփոփվում է յուրաքանչյուրի ու բոլորի կողմից անխտիր հարկեր վճարելու հանգամանքով, շարքային հարկ վճարողին օրվա հերոս հռչակելով: Հարկ վճարելը պահանջ ու պարտադրանք է, քանզի հենց այնպես չեն գյուղամիջյան ճանապարհները վերանորոգվում, դրանցում էլեկտրասյուներ տեղադրվում, համայնքի կենտրոնում էլ պուրակ հիմնվում, չհիշելով ՀՀ պետական բյուջեից ֆինանսավորվող այլ աշխատանքների մասին: Ավաղ, պատասխան չկա պարզ մի հարցի. ինչո՞ւ այսօրինակ աշխատանքները չեն կատարվում տեղական բյուջեների հատկացումների հաշվին, որոնց հաստատումը խոշորացված համայնքների հավաքագրված գումարները պետք է լինեն: Պարզ մի պատճառով. գրեթե անվճարունակ տնտեսությունները հարկեր չեն վճարում: Հարց. իսկ որտեղից են գոյանում նվազագույն այն միջոցները, որոնցով ֆինանսավորվում են հիշյալ աշխատանքները, ընդհուպ` համայնքապետարանների աշխատանքային պայմանների բարելավմանն ուղղված հերթական նորոգմներն ու վերանորոգումները: Միանշանակ է` ՀՀ ոչ հարուստ բյուջեից: 2024 թվականի համար այն ծախսային մասով 3,2 տրիլիոն դրամ է, որի 2,7 տրիլիոն դրամի հայթայթումը դրված է գլխավոր հարկահավաքի` պետական եկամուտների հավաքագրման կառույցի վրա: Այսուհանդերձ` 500 մլրդ դրամի պակասուրդի խնդիրը մնում է, որը հեշտ լուծելի հարց չէ:
Այստեղ օգնության է գալիս ֆինանսական այն գործիքը, որն ընդունված է պետական պարտք անվանել, ոչ ցանկալի, առավել եւս` ոչ հաճելի մի գործընթաց: Պետական շահի առումով պահանջվում է առավելագույն պատասխանատվություն, յուրաքանչյուր տոկոսի համար մինչեւ պայքար հիշեցնող մոտեցում, փորձի ու մասնագիտական ունակությունների համադրում, պարտքի արդյունավետ ներդրման ծրագրային հիմնավորում, այլ պահանջներ, քանզի պարտքը մարելը ընկնում է այլ մարդկանց ուսերին: Ինչքանո՞վ է օրվա իշխանությունը բավարարում այսօրինակ ցուցիչները: Գնահատելով ՀՀ-ում տնտեսության արդյունավետության վիճակը` ոգեւորության տեղ գրեթե չկա, քանզի տնտեսական աճի հիմնական ցուցանիշներ են հանդիսանում վերաարտահանումներն ու ստվերից հանված աշխատատեղերը: Ասվածի ապացույցը` ՀՀ-ում էլեկտրաէներգիայի արտադրության վերջին 20 եւ ավելի տարիներին 7 մլրդ կվտժամ արտադրությունը: Այն մեզանում հիմնականում ծախսվում է շքեղ լուսավորության ու ջեռուցման նպատակով, երբ էլեկտրաէներգիայի արտադրության հիմնական նպատակը արտադրական ու արդյունաբերական տեխնիկայի ու սարքավորումների սնուցումն է, դրանք շարժելը, արտադրանքի ստացումը:
Այստեղից էլ այն անհանգստությունը, որն առաջանում է չդադարող ներկրումների աճի պարագայում. հեռուստացույցերի արտադրությունից խոսվեց, ձայն-ծպտուն չկա, ավտոմեքենաների մարտկոցների գործարան բացվեց, հիմա լռություն է, Տաշիրում հնդկաձավարի արտադրության խոստումներ հնչեցին, հիմա այն ամբողջությամբ ՌԴ-ից է ներկրվում… Հատկապես ՀՀ պարենային ապահովության ու անվտանգության առումով շահառու քաղաքացուս մտահոգություններ, որը նաեւ ակտիվ լրագրությամբ է զբաղվում, բազմիցս եմ հղել երկրի գործադիր իշխանությանը, որոնց արձագանքը հիմնականում հուսադրող ու ակնկալիքների ոլորտից է եղել: Ինչպես հերթական ստացվածը, որը հրապարակում եմ ստորեւ:
«Ի պատասխան 2024 թվականի հունվարի 18-ին ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարություն հասցեագրված Ձեր դիմումի` հայտնում եմ, որ Էկոնոմիկայի նախարարության կողմից մշակվել է բուսաբուծության ոլորտի պետական աջակցության ծրագիր, որի նպատակն է հացահատիկային, հատիկաընդեղեն մշակաբույսերի, լոլիկի, կարտոֆիլի եւ բազմամյա խոտաբույսերի ցանքատարածությունների ընդլայնման, դրանց մշակության արդյունավետության բարձրացման, համախառն արտադրանքի ավելացման միջոցով բարձրացնել պարենային ապահովվածության մակարդակը: Ծրագրով նախատեսվում է խթանել նաեւ եգիպտացորենի մշակությունը եւ այն նախատեսվում է իրականացնել 2024-2025 թվականներին ՀՀ բոլոր մարզերում:
Հարգանքով` Բուսաբուծության վարչության պետ Վարսիկ Մարտիրոսյան»:
Մտահոգ հանրությունը պարտադրված է սպասումի տրվել, քանզի` ճտերն աշնանն են հաշվում:
ԳԵՂԱՄ ՔՅՈՒՐՈՒՄՅԱՆ
