ՌՈՒԲԵՆ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ, Մոսկվա
Կարելի էր «դասական» ոճով մեկնաբանել ռուսաց ղեկավար Վլադիմիր Պուտինի ամենամյա հերթական ասուլիսըՙ որերորդն էր, ինչքան լրագրողներ կային, ինչ թեմաներ շոշափվեցին, ինչ հարցուպատասխաններ հնչեցին եւ այլն: Սակայն այս անգամ այլ մոտեցման անհրաժեշտություն զգացվեց: Հրապարակային զրույցի ընթացքում Հայաստանի մասին ոչ մի խոսք չեղավ, հայաստանցի լրագրողներն էլ հնարավորություն չունեցան արտահայտվելու: Սովորաբար նման մասշտաբային միջոցառումների ժամանակ միշտ էլ հայտնվում է առնվազն մեկ հայ լրագրող, որի հարցը կամ հարցերը սովորաբար արձագանք չեն գտնում: Ցավոք այս անգամ նման էկզոտիկ անձ դարձավ ռուսաստանցի սպիտակամազ լրագրող, սեքսոլոգ, ծխախոտամերժիչ Վլադիմիր Շախիջանյանը: Պուտինը նույնիսկ արժան չհամարեց պատասխանել նրա բարբաջանքներին:
Ինչեւէ, այս անգամ հարկ եղավ ուշադրություն դարձնել մի հարց ու պատասխանի վրա, որն առաջին հայացքից թվում է ոչ մի կապ չունի Հայաստանի հետ: Ռուս հայտի լրագրողը, խոսելով Ռուսաստանում ստեղծված ժողովրդագրական անմխիթար վիճակի մասին, հարցրեց պետության ղեկավարին, թե չի՞ կարելի արդյոք իրավիճակը շտկել ներգաղթիՙ միգրանտների միջոցով:Հարցատերը միաժամանակ «չմոռացավ» նշել, որ միգրանտները, ու հատկապես Հարավից եկողները, իրեց պահվածքով դժգոհություններ են առաջացնում տեղացիների շրջանում: Պուտինը ընդգծեց, որ իրոք համաշխարհային պրակտիկա էՙ խնդիրը երկու լուծում ունիՙ բնակչության աճ ու ներգաղթ: Ընդ որում, Ռուսաստանում, բնականաբար, իրենց լավ են զգում նախկին խորհրդային հանրապետությունների ներկայացուցիչները: Ռուսներն ու նրանք իրար լավ են ճանաչում ու վերջիններս այնուամենայնիվ գերադասելի են: Մնում է միայն, որ նրանք չմոռանան ռուսերենն ու ամեն ռուսականը եւ ճիշտ պահեն իրենց ռուսաց երկրում:
Արդարեւ, դեռ երկու տարի առաջ Ռուսաստանը միակն էր նախկին խորհրդային քրիստոնեական հանրապետությունների մեջ («Ազգը» գրել է այդ մասին), որի բնակչության աճի ցուցանիշը դրական էր: Բայց ահա հենց միայն այս տարվա 10 ամսում մահացածների թիվը ծնվածներին գերազանցել է 259,6 հազարով: Ռուսաստանի աշխատանքի եւ սոցիալական պաշտպանության նախարարությունը կանխատեսում է «ցավալի տեղաշարժ» դեպի բնակչության քանակի նվազեցում: Եվ այդ այն դեպքում, երբ պետությունը հսկայական միջոցներ է տրամադրում ընտանիքի ամրապնդման ուղղությամբ: Ակնբախ են բնակչության ծերացման ու տարիքային կառուցվածքի վատթարացման միտումները:
Արդյունքում ինչ է ստացվում: Եթե բնակչության աճ չկա, հուշում է Պուտինը, ապա ուրեմն պետք է այս փուլում հույսը դնել ներգաղթյալների վրա: Ընդ որում, իրավիճակը չի փրկում նույնիսկ այն հանգամանքը, որ, ըստ Պուտինի, Ռուսաստանում երեք միլիոն ուկրաինացի է ապրում ու աշխատում, իսկ Ուկրաինայում վերջին տարիներին տեղի ունեցած հայտնի իրադարձությունների բերումով եւս երեք միլիոն ուկրաինացիներ տեղափոխվել են Ռուսաստան: Բանը հասել է նրան, որ էկոնոմիկայի զարգացման նախարարությունը շատ ավելի կտրուկ է դարձել իր գնահատումներումՙ 2020-2023 թվականներին բնակչության աճը կապահովվի բացառապես ներգաղթյալների շնորհիվ:
Եվ ինչ կարելի է ակնկալել այս պարագայում: Ամենայն հավանականությամբ Պուտինը կդյուրացնի սեփական քաղաքացիության ընդունումը միգրանտների ու հատկապես, ինչպես ասվեց, նախկին խորհրդային քաղաքացիների համար: Եվ եթե նույնիսկ որոշ վերապահումներ արվեն մուսուլմանների համար, ապա առավել մատչելի պայմաններ կստեղծվեն (անշուշտ ոչ պաշտոնապես) քրիստոնյաների համար: Համենայն դեպս Պուտինն առանձնացրեց Ուկրաինան, Բելառուսը, Մոլդովան:
Իսկ հիմա կոնկրետանանք Հայաստանի վրա: Մերժելով նախկին իշխանություններին, հայ մարդիկ հույսեր են կապում ջահել թիմի հետ: Արտագաղթը եթե նվազել էլ է, ապա կանգ չի առել: Սակայն հայոց երկրում հների ու նորերի միջեւ ծավալված անողոք պայքարը առայժմ միայն անորոշություն է ծնում, ինչը կարող է վերածվել նաեւ հուսախաբության : Այնժամ ո՞ր երկրի վրա կուղղորդվի մեր արտագաղթասեր ժողովրդի նոր հզոր արտահոսքը: Իհարկե դեպի բնակության առավել բարենպաստ պայմաններ առաջարկողՙ մեզ քաջ ծանոթ ու հասկանալի Ռուսաստան: Հավաստենք, որ նույնիսկ ամենածույլ հայաստանցին, հայտնվելով Ռուսաստանում, տքնում է գիշեր-ցերեկ:
Կարելի՞ է բացառել այս սցենարը:
Հ.Գ. Երբ Պուտինին հարցապնդեցին Ռուսաստանում ազգային գաղափարի բացակայության շուրջ, նա անվրդով պատասխանեց, որ երկրում կարող է գերիշխել միայն մեկ գաղափարախոսությունՙ հայրենասիրություն:
