Տասը տարինՙ 2799-ի կողքին մի տեսակ ծիծաղելի տպավորություն է թողնում: Ամեն դեպքումՙ Երեւանն այս տարի 2799 տարեկան է, Երեւան-Սիթի սուպերմարկետների ցանցըՙ տասը: Նոյեմբերի 1-ին ցանցը նշում էր իր տասնամյակը: Դրանից մի քանի օր առաջ Երեւան-Սիթին հայտարարել էր, որ տասնամյակի կապակցությամբ բոլոր մասնաճուղերում յուրաքանչյուր 10-րդ գնումը կստանա նվեր: Այն որ նվեր կարող է ստանալ ոչ թե գնումը, այլ գնորդը, անկախ նրանից տասներորդն է, թե 110-րդը, դա տվյալ պարագայում կարեւոր չէ, կարեւորն այն է, որ տասներորդ գնորդին (մենք ճիշտ խոսենք) Սիթիներում որոշելու էին ընդհանուր մասնաճուղերի տվյալներով: Այսինքն Սիթի-ի բոլոր մասնաճուղերում յուրաքանչյուր 10-րդ գնորդին էր նվեր հասնում:
Ի դեպ, նվերի մասին: Խոսքն ամենեւին էլ մի զույգ գուլպայի, մի կիլոգրամ շաքարավազի կամ մի շիշ հայկական վիսկիի մասին չէ, առավել եւս մի f-ով Nemiroff-ի, այլ ամեն տասներորդ գնորդ իր գնած ողջ ապրանքը կստանա նվեր ու գանձապահը նրանից գումար չի վերցնի:
Համաձայնեք, արժեր ռիկսի դիմել: Դիմեցի: Նոյեմբերի 1-ին, առավոտյան, բարձր, տոնական տրամադրությամբ մտա Տիգրան Մեծի պողոտայի Երեւան-Սիթի, որպեսզի առեւտուր անեմ: Պարզվեց, որ ինձանից ավելի շուտ զարթնողներ ու ավելի բարձր տրամադրություն ունեցողներ էլ կան եւ… փուչիկներ: Ի դեպ, դրանցՙ փուչիկների վրա ոչ ոք ուշադրություն չէր դարձնում, մինչդեռ փուչիկը, գոնե փիլիսոփայության առումով, անչափ կարեւոր բան է: Ինչեւէ, իմ առջեւ կանգնածներին բարեհաջող եւ շատ սիրալիր հրելով մտա խանութ եւ… ամեն դեպքում շատ բան չգնեցի, մարդ ես, ի՞նչ գիտես, գուցե 9-րդը լինեմ ու ստիպված լինեմՙ վճարել: Հետո արագ մոտեցա գանձապահին ու միանգամից հասկացա, որ կարելի է հաշվել, գոնե տվյալ խանութում տասներորդը լինելու համար: Ինձանից առաջ եւս 6 հոգի կային, ընդ որումՙ նրանցից 5-ը գնել էին մեկական տուփ մաստակ: Եսՙ 7-րդն էին: Որոշեցի մի քիչ էլ սպասել, եւ ահա, եւս երեքը մոտեցան ու ինձ ամենեւին էլ ոչ սիրալիր հրելով խցկվեցին հերթի մեջ: Դե նորմալ է, մարդիկ միշտ ուզում են առաջինը լինել, անգամ եթե տասներորդն է պետք լինել: Հա, ի դեպ, խանութում, առավոտյան ժամը 9:30-ին, իմ մոտավոր հաշվարկներով արդեն կար շուրջ 500 գնորդ, այսինքն ավելի շատ մարդ, քան, օրինակ, Պարույր Հայրիկյանի հանրահավաքներին: Հերթս կազմվեց, նորից հաշվեցի, ես տասներորդն եմ: Մեր շարքում որեւէ մեկի բախտը չբերեց, ինչից ես ոգեւորվեցի, կարծելով, որ շատ հավանական է, որ հենց ես լինեմ տասներորդը: Հանկարծ կողքի շարքում կանգնած մի տղամարդու վրաՙ բարձր, մի քիչ էլ վայրի բղավոցներով հարձակվեցին մի խումբ երիտասարդ աղջնակներ: Տղամարդը շիկնեց, նույնիսկ վախեցավ, դե համաձայնեք, այդ ո՞ր 60-ին մոտ տղամարդն է գնում Երեւան-Սիթիՙ թթվասեր գնելու եւ նրա վրա հարձակվում են մի խումբ աղջիկներ, այն էլ բղավելով, գրկելու պատրաստ: Շատ արագ տղամարդու թեւն ընկան ու տարան: Ես նույնիսկ անհանգստացա, ո՞ւր: Պարզվեցՙ ուղղակի շարքից հանեցին, լուսանկարվեցին հետը ու հարցրեցինՙ ի՞նչ կասեք, ի՞նչ եք զգում: Հասկանում եք, չէ՞, տղամարդը, 60-ն անց, առավոտյան եկել է խանութ, որ գնի մեկ թթվասեր, գնել է ու վրան հարձակվել են մի խումբ աղջիկներՙ վայրի բղավոցներով, մտել են թեւը, տարել են կենտրոնում կանգնեցրել, հետը նկարվում են ու հարցնումՙ ի՞նչ կասեք, ի՞նչ եք զգում… Տղամարդը չէր կարողանում խոսել: Ու հանկարծ ասաց. ի՞նչ ասեմ, դուք բոլորդ շատ սիրուն աղջիկներ եք: Մինչ ես ծիծաղում էի, աղջիկներից մեկն ասացՙ Չէ, այսօր մեր ծնունդն է, այդ մասին ինչ կասեք, ու մեկ ուրիշըՙ ի՞նչ եք զգում: Դե ինչ պիտի զգամ, ախր, ինչ զգում եմ ասում եմ, դուք սիրուն եք, ձեր ծնունդն էլ շնորհավոր, ասաց տղամարդը:
Մինչ կհասներ իմ հերթը, եւս երկու հոգի կային: Ի դեպ, դիմացս կանգնած կանանցից մեկը չէր էլ թաքցնում դեմքի անհանգստությունը, քանի որ մի 60 հազար դրամի առեւտուր էր արել ու ոչ ոք բղավելով իր վրա չէր հարձակվում. պե՛տք է վճարեր: Հարձակվեցին, բայց ոչ այդ կնոջ վրա, նորից տղամարդ էր: Պարզվեց այս մեկը գիտեր ինչն-ինչոց է, ու առանց սպասելու, որ վայրի աղջիկներն իր թեւը կմտնեն, ինքը մտավ նրանց թեւը, ու հետ նայելովՙ բղավելովՙ Էդո՜, նկարի ապեր, եւ խնդալով գնաց աղջիկների հետ: Նա միանգամից սկսեց խոսել. Շնորհակալություն եմ հայտնում… ուզում եմ, որ միշտ շարունակի այս սենց բարի գործերը (ո՞վ), չնայած վստահ եմ, որ ոնց սկբից հիմքը դրել ա բարեգործության (ո՞վ), տենց էլ շարունակելու ա(ո՞վ):
Դիմացս կանգնած կինը վճարեց 64 հազար 580 դրամ: Հարյուր դրամ պակասեց, չուներ, լավ ոչինչ,- ասաց գանձապահը,- նվիրում ենք: Կինն անգամ չժպտաց: Լուռ վերցրեց ծանր տոպրակներն ու դատարկ քսակը եւ հեռացավ:
Հերթս եկավ: Զգում եմ թիկունքիս սպասողների լարվածությունը, չկամությունը: Գնել եմ արագ ուտելու ինչ-որ բաներ ու հյութ: Վաճառողուհին հաշվեց. 900 դրամ: Ոչ ոք չբղավեց: Թիկունքս խորը շունչ քաշեց: Դանդաղ հանում եմ հազար դրամը, գուցե բղավե՞ն մտածելով, ոչ, բախտս չբերեց: Վճարեցի ու հանկարծ տեսնեմ, որ ուտելիքս ու հյութս տոպրակի մեջ չեն: Խնդրում եմ, կդնե՞ք տոպրակի մեջ, ասում եմ գանձապահին, վերջինս էլ թեՙ Բայց ես քեզ ասեցի, չէ՞, տոպրակ ուզում ես, թե՞ չէ, ասեցիր չէ, հիմա ձեռ ե՞ս առնում, էսքան սպասող կա: Մուննաթ: Նայում եմ աչքերին, բավականին հետաքրքիր են, բավականին երիտասարդ աղջիկ է, ու մուննաթ: Հետեւիցս մեկըՙ ախպերս, շուտ վերցրու գնա էլի: Նայում եմ նրան էլ ու կրկնումՙ խնդրում եմ գնածս ապրանքը դնեք տոպրակի մեջ, քանի որ անհարմար է երկու ձեռքերով տանել ուտելիք եւ հյութ, այն պարագայում, երբ ձեռքերդ արդեն զբաղված են: Աղջիկը նորիցՙ բայց ես ասեցի չէ՞, ես նորիցՙ բայց ես խնդրում եմ չէ ու հնարավոր է չլսել չէ՞: Դրեց ու մեկնեց 100 դրամ մանրսՙ Ձեր մանրը վերցրեք: Նվիրում եմ,- ասացի,- փուչիկ կգնեք:
Ու հեռացաՙ հույսով, որ Երեւան-Սիթիի բարեգործության մասին խոսողները մի օր կհիշեն, որ ես խանութի ծննդյան տասնամյակին փուչիկներ եմ նվիրել:
