Իմաստաբանական բառարան

Կիսահայերեն

Կան հայեր, որոնց համար տեղեկատվության աղբյուրները բացառապես ռուսական կայքերն են: Եվ նրանք իրենց հայերեն ելույթների մեջ  օգտագործում են տեղանունների ու անձնանունների արտասանության յուրահատուկ տարբերակներ:

Օրինակ՝ երբ ամբողջ աշխարհը խոսում է Իրանի դեմ Իսրայելի եւ ԱՄՆ-ի հրահրած պատերազմի մասին, երբեմն հանդիպում են «քաղաքական տեսակետներ արտահայտող» մարդիկ, որոնք Իրանը «Իռան» են արտասանում, Իսրայելը՝ «Իզրայել»: Ամերիկյան աղբյուրների փոխարեն հղում են կատարում «ամերիկական» աղբյուրներին: Ձեռքի հետ էլ Աֆղանստանը «Ավգանիստան» են անվանում, Լիբանանը՝ «Լիվան», Իրաքը՝ «Իռաք», իսկ Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանն էլ՝ «Ծիգիռան»:

Արտասանության նման ոճի հետեւորդների համար ավելի հաճելի է բարեհունչ «ՄԱԿ»-ի փոխարեն արտասանել բերանի մեջ հորանջ առաջացնող ռուսերեն «ՕՕՕՕՆ» տարբերակը:

Նրանք երբեմն օտար անձնանունների արտասանությունը հարմարեցնում են ռուսերենի եւ անգլերենի արտասանական համակարգերին: Օրինակ՝ ռուսերենում «հ» հնչյունի բացակայության պատճառով շփոթության մեջ հայտնված որոշ հայեր, Իրանի նախկին եւ ներկայիս հոգեւոր առաջնորդներին Խամենեիի փոխարեն «Համենեի» են անվանում: Մահմեդականության հիմնադիր Մուհամմադ մարգարեին էլ «Մագամեդ» են ասում, իսկ Թեմուրյանների հարստության հիմնադիր Լենկթեմուրին՝ «Տամեռլան»: Ուկրաինան «դեմոնիզացնելու» հաստատակամությամբ հանդես եկող ՌԴ նախագահին «Պուծին» են կոչում, պարսիկներին «դեկրոնիզացիայի» ենթարկելու վճռականությամբ հայտնի ԱՄՆ նախագահին՝ «Տռամպ», իսկ Ավետյաց երկրի անունից հանդես եկող ու Վաշինգտոնին վտանգավոր խաղերի մեջ ներքաշած մարդուն, առանց բառը սեռական հոլովի ենթարկելու՝  ՆետանյաԽՈՒ:

Գ. ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ