Խոջալուի թեման Ադրբեջանում ամեն անգամ սկսվում է շահարկվել այն ժամանակ, երբ ղարաբաղյան կարգավորման բանակցություններում միջնորդները խոսում են «խաղաղության հասնելու հնարավորության» մասին: Դեկտեմբերի 10-ին, մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրը, թեման «թեժացրեց» Ադրբեջանի օմբուդսմեն Էլմիրա Սուլեյմանովան, որը, փոխանակ անդրադառնալու իր երկրում իշխանությունների կողմից քաղաքացիների հանդեպ գործադրվող բռնություններին, հիմնական շեշտը դրեց «Խոջալուի ցեղասպանության» վրա:
Ակնհայտ էր, որ դա պիտի ունենա իր «տրամաբանական» շարունակությունը: 1news.az պաշտոնական կայքը երեկ հայտնել է, որ «Իսլամական համագործակցության կազմակերպության արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի` Գվինեայի մայրաքաղաքում դեկտեմբերի 9-11-ին տեղի ունեցած նստաշրջանը … հերթական անգամ իր վերաբերմունքն է արտահայտել Խոջալուի ողբերգությունը որպես ցեղասպանություն ճանաչելու կապակցությամբ»:
Լրատվամիջոցն, ընդսմին, որեւէ պաշտոնական փաստաթուղթ չի վկայակոչել եւ փոխանցել է Իսլամական համագործակցության կազմակերպությանը կից այսպես կոչված «Երիտասարդական խորհրդաժողովի» Ստամբուլի գրասենյակից «ստացված հաղորդագրությունը»:
Ըստ այդմ, ավելի վաղ նշված կազմակերպության խորհրդարանական կառույցն է «Ջիբութիում 2012թ. նոյեմբերին Խոջալուի ողբերգությունը ճանաչել որպես ցեղասպանություն, իսկ այս տարվա փետրվարին ԻՀԿ պետությունների ղեկավարների գագաթաժողովում Խոջալուի ողբերգությունը հերթական անգամ ճանաչվել է որպես մարդկության դեմ հանցագործություն եւ ցեղասպանություն»:
Կրկնենք, որ խոսքը միեւնույն կազմակերպության տարբեր` անդամ պետությունների ղեկավարների գագաթաժողովի, արտգործնախարարների խորհրդի եւ խորհրդարանական կառույցի կողմից «ընդունված փաստաթղթերի» մասին է, որոնք, իբր թե «Խոջալուի ողբերգությունը ճանաչել են որպես մարդկության դեմ հանցագործություն եւ ցեղասպանություն»:
Այստեղ առաջանում է շատ տրամաբանական հարց. եթե ԻՀԿ անդամ պետությունների ղեկավարների գագաթաժողովը «Խոջալուի ողբերգությունը ճանաչել է որպես ցեղասպանություն», ապա ինչ կարիք կա, որ նույն երկրների արտգործնախարարների խորհրդի նստաշրջանը կամ խորհրդարանական կառույցը «հերթական անգամ ճանաչեն նույն «ցեղասպանությունը»»:
Չէ՞ որ յուրաքանչյուր միջազգային կառույցի, իսկ ԻՀԿ-ն միջազգային կազմակերպություն է, միասնական տեսակետն արտահայտվում է անդամ պետությունների ղեկավարների գագաթաժողովում` որպես բոլորի համար ընդունելի եւ պարտադիր: Էլ չենք խոսում այն մասին, որ նման դեպքերում անդամ պետություններից յուրաքանչյուրը պարտավորված է լինում այս կամ այն հարցի վերաբերյալ դիրքորոշում արտահայտելիս առաջնորդվել միասնական տեսակետի գերակայությամբ:
Ասվածից հետեւում է, որ եթե ԻՀԿ պետությունների ղեկավարների գագաթաժողովն իրոք Խոջալուի «ողբերգությունը ճանաչած լիներ որպես ցեղասպանություն», ապա դրան պետք է հետեւած լիներ կազմակերպության անդամ երկրներից յուրաքանչյուրի առանձին վերաբերմունքը: Կա՞ ԻՀԿ անդամ մի պետություն, այդ թվում եւ Ադրբեջանը, որ Խոջալուի «ողբերգությունը պաշտոնապես ճանաչել է որպես ցեղասպանություն»:
Պատասխանը միանշանակ բացասական է` ոչ, չկա: Եվ Ադրբեջանն էլ չի կարող վկայակոչել իր կողմից ընդունված նման ներպետական իրավական ակտ: Քանի որ դրա համար հարկ կլինի իրավաբանորեն ապացուցել, որ Խոջալուի «ողբերգությունն իրոք ցեղասպանություն է»: Մինչդեռ Ադրբեջանում 1992թ. փետրվարի 26-ի դեպքերի առթիվ հարուցված քրեական գործի վարույթը Հեյդար Ալիեւի իշխանության գալուց հետո «ժամանակավորապես կասեցվել է», ինչպես նաեւ լուծարվել իրադարձություններն ուսումնասիրելու նպատակով ձեւավորված` խորհրդարանական հանձնաժողովը:
Այնպես որ, ԻՀԿ արտգործնախարարների խորհրդի նիստում Խոջալուի «ողբերգությունը որպես ցեղասպանություն ճանաչելու» մասին 1news.az-ի տեղեկատվությունը Բաքվում իշխող վարչախմբի հոգեգարության հերթական սրումն է` ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների տարածաշրջանային նախանշված այցից առաջ: Թե ի՞նչ է տալիս դա Ադրբեջանին, այլ հարց է:
