Աննա Մայիլյանի երգչական արվեստի «ձեռագրակերպը» վաղուց ճանաչելի է հայ մշակութային կյանքում: Դրա արտահայտություններից մեկն էլ «Նվիրում» խորագրով համերգն էր՝ ի հիշատակ չորս անձանց, որ լուրջ դերակատարություն են ունեցել հայկական երաժշտարվեստի, նաեւ մեր հոգեւոր-արվեստային ոլորտներում: Համերգի ընթացքում երաժշտագետ Նարինե Ավետիսյանը մեկընդմեջ խոսեց դիրիժոր, հայաստանյան բազմաթիվ փառատոների եւ մրցույթների նախաձեռնող եւ ղեկավար մաեստրո Զավեն Վարդանյանի, երաժշտության մեծ գիտակ, ժամանակակից երաժշտական երկերի խորամիտ մեկնաբան Իրինա Տիգրանովայի, հայ հոգեւոր արժեքների անխոնջ տարածող Տեր Կյուրեղ Տալյանի եւ բարեգործ, արվեստի աշխարհի մարդկանց աջակից Ռուբեն Բաբայանի վաստակի եւ ներդրումների մասին: Նրանց ի նվիրում երգեցին Աննա Մայիլյանը եւ իր դպրոցն անցած երեք երգչուհիները:
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ, երգչուհի Աննա Մայիլյանի եւ Հնագույն երաժշտության «Տաղարան» համույթի ստեղծագործական համագործակցության հերթական արարը կայացավ Կոմիտասի անվ. կամերային երաժշտության տանը: Հոգեւոր եւ ժողովրդական երգերը, դասական, արդի հայ եւ արեւմտյան կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները հավասարապես են «տրվում» Աննա Մայիլյանի ձայնին: Բայց միայն երգչական հմտությունը չէ՛ նրա բեմական արվեստի գրավչության գրավականը. համեստ, կիրթ, խորագետ լինելով կյանքում՝ նա իսկական արտիստ է բեմին: Անգամ փոքրածավալ ստեղծագործություններ կատարելիս՝ նրա ներկայացրած կերպարները համոզիչ են, նրա վերափոխումները՝ իր վարպետության վկայական:
Հենց նման զարմանահրաշ վերափոխումների վկան եղավ երեւանյան հանդիսականը՝ ներկա լինելով «Նվիրում» խորագրված համերգին: Նրան ուսանած երեք երգչուհիներ եւս հաջորդաբար կամ դուետով հանդես եկան համերգին՝ «Տաղարանի» կամ դաշնամուրային նվագակցությամբ: Դեռատի երգչուհիները՝ Լիանա Սիմոնյանը, Մարգարիտա Օքրոյանը եւ Դոնարա Ադամյանը, անբռնազբոս էին բեմին, բարդ ստեղծագործությունների կատարմանը՝ անշփոթ. գեղեցիկ ձայներ է մշակել Աննա Մայիլյանը՝ դասավանդելով Կոմիտասի անվ. կոնսերվատորիայում: Նրանք նույն հաջողությամբ հաղթահարեցին բազմաբնույթ եւ բավական բարդ ծրագրի դժվարությունը՝ կատարելով բարոկ, ռոմանտիկ շրջանների գեղեցկահունչ գործեր (ընտրված էին հատվածներ Հենրի Փյորսըլի «Դիդոնա եւ Էնեուս» օպերայից, Յոհան Սեբաստիան Բախի 51 կանտատից , Ջիովաննի Պերգոլեզիի «Ստաբաթ Մատերից»), ապա սահունորեն անցում կատարելով դեպի արդի կոմպոզիտորների գործեր, դրանց թվում՝ Կոնստանտին Պետրոսյանի «Տիրամայրը», Միքայել Կոկժաեւի երկու երգերը, Ալեքսանդր Դոլուխանյանի աննման «Ծիծեռնակը»՝ «Տաղարանի» գեղ. ղեկավար եւ դիրիժոր Սեդրակ Երկանյանի ճաշակավոր մշակմամբ: Նվագակցում էին դաշնակահարներ Էլեն Կիրակոսյանը եւ Լուսինե Կարապետյանը, սաքսոֆոնահար Իրինա Գասպարյանը, կլառնետահար Վյաչեսլավ Մանուչարյանը:
Առանձին եւ շեշտադրված պիտի խոսեմ Աննա Մայիլյանի երկու բեմելույթների մասին՝ Ավետ Տերտերյան կատարելիս: Երկուսն էլ կենդանի պատմություններ էին, մինի-ներկայացումներ՝ զգացմունքների ցայտունությամբ, ձայնի միջոցով կերպավորմամբ, բանաստեղծական խոսքը ներկայացնելու հստակությամբ եւ հնչմամբ, վոկալիզի արտահայտչականությամբ, երբ զուտ ձայնն էլ պատմում է կոմպոզիտորի ապրած ժամանակների եւ գոհաբանության մասին: Իսկ Ավետ Տերտերյանի «Վոկալիզը»՝ ձայնի, սաքսոֆոնի եւ դաշնամուրի համար, իսկական գոհաբանություն էր՝ քնարական կառույցով, ստեղծարար կյանքի բավականության զգացումով: Տերտերյանի սիմֆոնիաների տրամաբանությանն ու մտահեգումներին ծանոթ լինելով՝ ինձ համար մի փոքր տարօրինակ էր նման գոհաբանությունը, որ անխոսք դիֆերամբային հնչում ուներ, ինչը խորքայնորեն ներկայացրեց երգչուհին՝ սաքսոֆոնահար Իրինա Գասպարյանի եւ դաշնակարուհի Էլեն Կիրակոսյանի նվագակցությամբ: Ունկնդրիս զգացողությունը եւ անձնական կարծիքը հաստատելու համար համերգից հետո հարցում արեցի երգչուհուն՝ արդյոք ճի՞շտ եմ հասկացել այդ երաժշտությունը, դա խաղաղ եւ ստեղծարար կյանքով ապրող երկրիս վաղեմի տարիների մարդկային ապրումների, երազների արտահայտությունը չէ՞: Նաեւ հասուն կնոջական հոգեզեղում, որ այդպիսին էր հատկապես Ա. Մայիլյանի երգեցողության շնորհիվ: Պարզվեց՝ զգացողությունս ճիշտ է, տերտերյանական ստեղծագործության մի այլ կողմի հայտնությունը հանդիսականի համար:
Բայց դրանով չավարտվեց մեր ժամանակների մեծագույն կոմպոզիտորի ստեղծագործության ներկայացումը: Մի երգ՝ «Կանաչաչյա կնոջը», զուտ նվիրում չէր, այլ մի քիչ տարօրինակ պատմություն՝ դրամատիկ հնչմամբ սկսվող, միջնամասի հուզապատումով, բանաստեղծական խոսքի ասերգով եւ անսպասելի սարկաստիկ քրքիջով ավարտվող, որ երկար մտածելու տեղիք է տալիս ունկնդրին: Մի քանի րոպե տեւողությամբ ներկայացում, որի դերակատարը Աննա Մայիլյանն էր՝ ի հիացում իր հանդիսականի եւ ի տես իր աշակերտների:
ՀԱՍՄԻԿ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
