Մաքուր եւ կենտրոնաձիգ լեզու ունենալու խնդիրը դրված է եղել դեռ շատ վաղուց: Այսօր մեզ թվում էՙ խնդիրը լուծված է, բայց երբ նայում ենք հարցի խորքին, հասկանում ենք, որ ոչ միայն լուծված չէ, այլեւ ավելի է խճճվել: Անկախ Հայաստանի տարածքում հայոց լեզուն չի հարգվում եւ պետության ղեկավարների կողմից հաճախ ստորադասվում է օտար լեզուներին:
Իհարկե, ես չեմ պնդում, որ Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացի պետք է խոսի ոսկեղենիկ հայերենով, բայց պետական պաշտոնյան, որը պետք է հոգատար լինի պետական լեզվի հանդեպ, այսօր կարծես կորցրել է իրեն եւ ընկել լեզվական անորոշությունների, երբեմն նաեւՙ գռեհկությունների գիրկը:
Հայաստանի բարձրագույն օրենսդիր մարմնի ամբիոնի առաջ կանգնող մարդն իրավունք չունի արտաբերել «քցոցի», «համբալ», «ժողովրդին հագցնել», «դիշովկա», «տրյապկա» եւ նպանատիպ այլ բառեր ու բառակապակցություններ: Այլ բան է, եթե որեւէ մեկը խորհրդարանի շենքը շփոթել է իրենց բակի տաղավարի հետ, բայց այդ մեկին էլ պետք է կա՛մ դարձի բերել, կամ տուն ուղարկել:
Օրեր առաջ տոնեցինք մեր անկախության 29-ամյակը: Քանի որ օտար լեզուների չեմ տիրապետում, այդպես էլ չկարողացա ճշտելՙ աշխարհում էլի՞ ազգ կա, որն անկախությունն ու լեզուն պահպանելու համար անվերջ կռվել է, իր լավագույն զավակներին զոհել հանուն այդ գաղափարների, բայց այսօր, երբ անկախ պետություն ունի, ոտնահարում է այդ լեզուն, որ անկախության գաղափարի ամենաթանկարժեք մասն է: Ինչո՞ւ է անկախ Հայաստանում անարգվում հայոց լեզուն, չէ՞ որ այն մեր սրբությունն է, մեր օջախի հացի պատանը: Ինչո՞ւ ենք արհամարհում այն ուժը, որը դարեր շարունակ փորձել են խլել մեզնիցՙ որպես անկախության չգոյության փաստ:
Ե՞րբ է կազմավորվելու այն կառավարությունը, որի անդամները կխոսեն հայերենով, եւ ե՞րբ է ուժի մեջ մտնելու այն օրենքը, որը կպահանջի, որ պետական պաշտոնյան պաշտոնն ստանձնելուց առաջ հայերենի քննություն հանձնի:
Չեմ էլ ուզում խոսել արեւմտահայերենի մասին, որ մեզանում արդեն մեռած լեզու է համարվում: Երեսուն տարի պետությունը գրեթե ոչինչ չի ձեռնարկել այն փրկելու նպատակով, այսօր էլ շարունակվում է նույն քաղաքականությունը. արեւմտահայերնը մեռցնել, արեւեելահայերնըՙ աղավաղել: Սա՛ է իրականությունը, գուցե չգիտակցված, գուցե գիտակցված, բայց իրողությունը մեկն է եւ ողբալի իրողություն է:
Մեր ԿԳՄՍ նախարարության կազմում գործում է Լեզվի պետական կոմիտե, որի նախագահը Դավիթ Գյուրջինյանն է: Իսկապես նա հմուտ լեզվաբան է, նվիրյալ հայագետ ու իր գործին նվիրված-սիրահարված մարդ: Ժամանակին նա, երբ դեռ չէր զբաղեցնում հիշյալ պաշտոնը, ակտիվ քննադատում էր լեզվական սխալներ թույլ տված պաշտոնյաներին, նույնիսկ գիրք հրատարակեցՙ «Հանուն մեր նյարդերի» խորագրով: Բայց այսօր, երբ զբաղեցնում է այդ պաշտոնը, երբ ԱԺ պատգամավորներից շատերը հինգ բառանոց նախադասության մեջ վեց սխալ են թույլ տալիս, Դավիթ Գյուրջինյանը լուռ է, համացանցում էլ չեն երեւում նրա «Հանուն մեր նյարդերի» խորագրով գրառումները:
Ո՞րն է պատճառը, աթո՞ռը, թե՞ իշխանությունների հանդեպ տածած անթաքույց սերը: Գյուրջինյանն այստեղ միակը չէ, ցավոք, համալսարանի բազմաթիվ դասախոսներ, որոնք լեզավական մեկ սխալի համար ուսանողի հետ խոսում են այնպես, ինչպես կխոսեին վերջին ստահակի հետ, բայց երբեք չեն մոռանում ժպտալ եւ ուսերը գլխի հետ մի փոքր կախ պահել, երբ արժանանում են հայերենը բռնաբարող որեւէ պաշտոնյաի, ասենքՙ գրական հայերեն չիմացող ԿԳՄՍ նախարար Արայիկին:
