ՆԱՐԻՆԵ ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Զեին խոստացել էի իր լակական (դաղստանյան ժողովուրդ – ծան. թարգմ.) տուն գնալՙ ճիշտ պատրաստած մի կաթսա հայկական տոլմայով: Զեն չառարկեց: Նա առհասարակ հայերի հետ չի վիճումՙ փոքրուց գիտի, որ անիմաստ է եւ էներգիա սպառող: Ինչպես այն անեկդոտումՙ ավելի հեշտ է տալ: Դրա համար իմաստուն Զեն խոհեմաբար համաձայնվեց: Ես միս գնեցի: Բծախնդրորեն խաղողի տերեւներ ընտրեցի: Ձմեռային լցոնը փաթաթեցիՙ տավարի միս եւ դմակ: Ավելացրի սոխ, ճիշտ կանաչիներ, մի բուռ բրինձ, աղ-պղպեղ: Մանրակրկիտ կերպով խառնեցի: Վարպետորեն փաթաթեցի, բացառապեսՙ փոքր, երկու կծելու չափի կոկիկ քառակուսիկներ (խոշոր փաթաթած տոլման խայտառակություն է ընտանիքի եւ նզովքՙ ցեղի համար): Կաթսայի հատակին դրեցի մեծ ծուծոսկր, դրա վրա խիտ շարքերով շարեցի տոլման, սեղմեցի շրջած ափսեով, վրան ջուր լցրեցի այնպես, որ մի սանտիմետր ծածկի:
Միջին բարձրության կրակի վրա դրեցի, հենց եռաց, իջեցրիՙ խոհեմաբար, առանց ծայրահեղության մեջ ընկնելուՙ թույլ տալով ուտեստին եփվել:
– Ողջ դմակը ուզբեկներն են գնել,- վստահեցնող շշուկով առավոտյան հայտնեց մսի կրպակի վաճառողըՙ ինձ ավանդելով վերջին կտորը:
– Այսի՞նքնՙ ուզբեկները,- ասացի եսՙ ուզբեկ ազգի համար վիրավորվելով:
– Ես լավ իմաստով ի նկատի ունեի,- վաճառողն իր հերթին վիրավորվեց:
– Ուրեմնՙ լավ,- նահանջեցի ես:
Դմակը քիչ էր, ընդամենը հարյուր գրամՙ երկու կիլոգրամ մսին: Եվ եսՙ հայկական խոհանոցի վետերանս, հապճեպորեն որոշեցի, որ այդպես էլ կանցնի: Չանցավ: Ճիշտ տոլման պետք է լինի հյութալի, փափուկ, թույլ թթվային կողմնակի համով: Լցոնել սխտոր-մածունով, ուտել խրթխրթան սպիտակ հացով, հետը թթի օղի խմելով: Եվ մտածել հավերժի մասին: Իսկ իմ սարքածը սատանան գիտիՙ ինչ էր: Չորոտ, անհասկանալի, ոչ համոզիչ ուտեստ, իսկական խայտառակություն եւ նզովքՙ ընտանիքին: Դրանով ոչ թե հավերժի, այլ րոպեականի մասին չես ուզում մտածել: Թողեցի հովանա եւ չափաբաժիններով սառեցրի: Նման խայտառակությունով ո՛չ ընկերներիս, ո՛չ թշնամիներիս չեմ կերակրի: Մենակս կուտեմՙ առանց սխտոր-մածունի եւ թթի օղու, որպես պատիժ: Մեղայական հաղորդագրություն գրեցի Զեին: Նա, թեթեւացած արտաշնչելով, մխիթարական պատասխանեց: Ձեզ ճշմարիտ եմ ասումՙ լակ կինն ի ծնե դիվանագետ էՙ երբեք չի առարկի եւ միշտ պատվով դուրս կգա:
Հաջորդ օրը, ոչ այլ ինչից, քան ապրումներից, ամբարներումս ինչքան փսլինք ունեիՙ կախել էի: Պառկեցի քնելուՙ ծածկվելով նոթբուքով, գրքերով եւ դեղերով ու պատրաստվեցի հիվանդանալ: Բայց ուր էր թե: Զանգեցին բանկից եւ ասացին, որ իրենց խիստ անհրաժեշտ է իմ ստորագրությունը: Գլուխս պրծացնելու ձեւ չունեի ՙ փաթաթվեցի շարֆով, տաք բաճկոնս քաշեցի վրաս, տնից դուրս սողացի: Մետրոյում գլխով լռվել էի արգելադռնակի մեջ: Ուզո՞ւմ եք իմանալՙ ինչպես եղավպատասխանում եմ: Անցնում էի արգելադռնակով, պայուսակս ընկավ, կռացա, որ վերցնեմ, պլաստիկե դռներն իրար վրա գալովՙ պինդ սեղմեցին պարանոցս: Մինչ դրանք ինձ պահում էին, զգացի անփոխանցելի զգացողությունների ողջ փունջըՙ սարսափից եւ գետնի տակն անցնելու ցանկությունից մինչեւ անհեթեթ ուրախությունը: Ակնթարթորեն հիշեցի «Դե՛, սպասի՛ր» մուլտֆիլմի տեսարանը, որտեղ գայլը գլխով լռվում է տրոլեյբուսի դռների արանքում եւ ստիպված է վազելՙ ցատկելով անցնող մեքենաների վրայով: Ինչ-որ կերպ ազատվելով հեռացաՙ աչքերս թաքցնելով եւ ձեւացնելով, որ դա իսկի էլ ես չէի, այլ ինչ-որ ուրիշ մի մորաքույր: Պարանոցս ցավում էր, ինչպես կախվելու անհաջող փորձից հետո: Մի քիչ մտածելովՙ այսպիսի վիճակն անվանեցի «կախաղանի համախտանիշ»: Այս ստեղծագործ մտքով Դարվինի մրցանակին էլ կարելի է արժանանալ:
Վերադարձա տուն, մտա ննջազգեստիս մեջ, մինչ պառկելս մանրամասն զննեցի ինձ հայելու մեջՙ չարախնդալով գնահատելով անհաղորդելի գեղեցկությունսՙ չսանրած մազերս, արցունքոտվող նապաստակի աչքերս, ուռած քիթս: Փաթաթվեցի վերմակի մեջ, մտա Ֆեյսբուք: Իսկ այնտեղ մայրս գրել է, որ շտապ պատրաստվում է ամանորյա գնումներ կատարել: Եվ կախ էր տվել իր «շտապ հավաքած» լուսանկարըՙ գեղեցիկ մազերով եւ դիմահարդարմամբ, փիրուզագույն ականջօղերով եւ նույներանգ զգեստով: Լուսանկարով հիանալովՙ հոգոցով վեր կացա ու գնացի լոգարան: Հաղթահարելով ներքին ընդդիմությունսՙ սանրվեցի: Լվացվեցի, դեմքիս քսեցի հակատարիքայի կրեմ: Մի քիչ խորհելուց հետո դիմափոշի արեցի, շուրթերս ներկեցի: Գնացի մսի եւ խաղողի տերեւների հետեւից, որքան հարկավոր էրՙ դմակ գնեցի: Նորից լցոն եմ շաղախելու եւ տոլմա փաթաթելու:
Ճշմարիտ եմ ասում ձեզՙ հայ կինը երբեք չի հանձնվում, եւ առաջին հերթինՙ որովհետեւ նա ունի մայր, որին նա ուզում է, դե գոնե մի քիչ, համապատասխանել:
Ռուսերենից թարգմանեց ԳԵՎՈՐԳ ԱՍԱՏՐՅԱՆԸ
