Երբ Սովետական Միությունը դաշնակիցների օգնությամբ հաղթեց ֆաշիստական Գերմանիային, պարտվեց Հիտլերը, բայց ոչ` ֆաշիզմը: Երբ 224 տարի առաջ` հուլիսի 12-ին, ֆրանսիացի ժողովուրդը գրավեց Բաստիլը, դա ամենեւին չնշանակեց, որ էլ «բաստիլներ» չկան:
Մեր երկրում Ֆրանսիայի դեսպան Անրի Ռենոն, ընդգծելով, որ «Բաստիլի գրավումը ֆրանսիացի ժողովրդի համար նշանակեց ու խորհրդանշեց ազատության ու ժողովրդավարական կարգերի հաստատումը Ֆրանսիայում», շեշտում է նաեւ, որ «Հիմա էլ, ինչպես Ֆրանսիայում, ինչպես Հայաստանում, ինչպես աշխարհի բոլոր երկրներում էլի «բաստիլներ» կան, որոնք պետք է գրավել»: Դեսպան Ռենոն «Բաստիլ գրավել» ասելով նկատի ունի բարեփոխումներ իրականացնելը, որոնք «չեն կարող կանգառ ունենալ, որոնք պետք է անընդհատ լինեն` անգամ Ֆրանսիայում, իհարկե նաեւ Հայաստանում»: Օրինակ, ընտրվելով Ֆրանսիայի նախագահ` Ֆրանսուա Օլանդը, դեսպան Ռենոյի տեղեկացմամբ, իրականացրել է երկրում հետեւյալ բարեփոխումը. «Այսուհետեւ, երբ Ֆրանսիայի քաղաքացին պետական այս կամ այն գերատեսչությանը պաշտոնական հայտ-նամակ է հղում, ապա տվյալ գերատեսչությունը պարտադիր պետք է պատասխանի քաղաքացուն»: Դեսպան Ռենոն չասաց, բայց մենք հասկացանք, որ այսպիսով ֆրանսիական պետությունը չի արհամարհում սեփական քաղաքացիներին, ինչը եւս, իր չափով, «Բաստիլի գրավում է»:
Այդուհանդերձ, եթե, դիցուք, Ֆրանսիայի քաղաքացին պետական համապատասխան գերատեսչությունից թույլտվություն է խնդրում, օրինակ, շինարարություն իրականացնելու համար, իսկ տվյալ գերատեսչությունը համապատասխան ժամանակահատվածում չի պատասխանում քաղաքացուն, ուրեմն Ֆրանսիայի քաղաքացին ոչ թե իրեն անտեսված է զգում, այլ պետության լռությունը ընկալում է որպես պետության համաձայնություն: Այսինքն, եթե Ֆրանսիան լռում է, ուրեմն Ֆրանսիան համաձայն է:
Մեր երկրում լռությունը, այն էլ, երբ պետությունն է լռում, ամենեւին էլ համաձայնության նշան չէ, մեր երկիրը բազմաթիվ քաղաքացիներ լքում են հենց այս` պետության լռության պատճառով: Մեր երկրում իրականացված ու իրականացվող բարեփոխումները հիմնականում անհասկանալի են քաղաքացիների մեծամասնության համար, եթե չասենք` անընդունելի են, օրինակ, կրթության ոլորտում:
Հայաստանի քաղաքացին ընդամենը պետական եւ պետական հարցերում անտեսումից դուրս գալ է ուզում, սա` ամենակարեւորը: Հայաստանի քաղաքացին Բաստիլ չի գրավել, բայց պակաս արժանի չէ դրան:
