Հայաստանի Թեքեյան մշակութային միության նախաձեռնությամբ «Թեքեյան կենտրոնում» բացվեց ասեղնագործության վարպետներ Ծովակ Գանթարճյանի, Հուրի եւ Սալբի Իփեքճյանների եւ Աիդա Սանթուրյանի՝ «Արմատներ» խորագրով ասեղնագործ աշխատանքների ցուցադրությունը:
Ցուցադրվեցին սփռոցներ, բարձերի ծածկոցներ, խաղալիքներ, պայուսակներ եւ դեկորատիվ-կիրառական այլ իրեր՝ շուրջ երկու հարյուր աշխատանք, որոնցում արտացոլված են հայկական ասեղնագործության նրբագեղ եւ յուրահատուկ կողմերը, դարերի պատմություն եւ նշանակություն ունեցող ասեղնակարերը: Նրանց աշխատանքները վաղուց հայտնի են ասեղնագործ աշխատանքներ նախընտրողներին, իսկ որոշ աշխատանքներ էլ նվիրաբերվել են համաշխարհային ճանաչում ունեցող քաղաքական եւ հոգեւոր առաջնորդների:
Ասեղնագործության վարպետները ստեղծագործում են արդեն 35 տարուց ավելի: Տարիներ առաջ Հայաստան են եկել Սիրիայի տարբեր հայաշատ քաղաքներից՝ իրենց հետ բերելով Մարաշի, Այնթապի, Ուրֆայի, Վանի, Սվազի, Վասպուրականի եւ այլ շրջանների ասեղնագործության ավանդույթները: Հայաստան տեղափոխվելուց հետո նրանք կատարելագործել են ասեղնագործության հմտությունները՝ իրենց ստեղծագործություններում ավանդականը համադրելով նորաձեւի հետ, որպեսզի նոր սերունդը ընդունի եւ փոխանցի այն սերնդեսերունդ: Նրանք իրենց առջեւ խնդիր են դրել զարգացնել եւ տարածել ասեղնագործությունը՝ իբրեւ ժողովրդի պատմության եւ մշակույթի անբաժանելի մաս. հաճախ են կազմակերպում վարպետաց դասեր՝ նպատակ ունենալով ճանաչելի դարձնել հայկականը, փոխանցել դարերից եկած հզոր մշակույթը, հատկապես՝ ասեղնագործության լավագույն ավանդույթները:
Հայաստանի Թեքեյան մշակութային միության նախագահ Ռուբեն Միրզախանյանը շնորհավորեց ասեղնագործության վարպետներին ցուցադրության բացման առթիվ եւ կարեւորեց այն, որ նրանք կարողացել են պահպանել հայ ժողովրդի մշակույթի մի ճյուղը՝ հակառակ նախկին ու ներկա ծանր ճակատագրի:
«Ասեղնագործությունը, որպես ազգային արվեստի դրսեւորում, հանձինս ձեզ՝ ունի եւ կունենա իր շարունակությունը»,-նշեց ՀԹՄՄ նախագահն ու կարեւորեց նաեւ ասեղնագործության վարպետների մանկավարժական-ուսուցողական գործունեությունը տարբեր հաստատություններում:
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի թանգարանների տնօրեն Տեր Ասողիկ աբեղա Կարապետյանն իր օրհնության խոսքում կարեւորեց ասեղնագործության վարպետների գործն ու առաքելությունը՝ նշելով. «Ձեր կերտածը մեր նախնիների հիշողության նորովի դրսեւորումն է, այն հիշողության, որ փորձեցին ջնջել 1915 թ-ին եւ դրանից հետո: Այդ հիշողությունը, ի դեմս ձեզ, որպես սերմնահատիկ, ծլարձակեց եւ ժողովրդին վերադարձրեց իր կորսված ասեղնակարը, ստեղծագործությունը. առանց այս ասեղնակարերի եւ խորհուրդների, մեր ինքնության մի սյուն կփլվի»: Տեր Ասողիկ աբեղա Կարապետյանը փոխանցեց Վեհափառ Հայրապետի օրհնությունը եւ հավելեց՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի փափագն է, որ պահպանվեն եւ սերնդեսերունդ փոխանցվեն դարերի հոլովույթում ժողովրդի կյանքում ձեւավորված նման ազգաշեն ավանդույթները:
Ցուցադրության բացմանը ներկա էր Հայաստանում Սիրիայի Արաբական Հարապետության արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Նորա Արիսյանը, ստեղծագործական միությունների ներկայացուցիչներ, արվեստաբաններ եւ արվեստասերներ:
Արվեստաբան, գեղանկարիչ Հրազդան Թոքմաջյանը, որը վերջին տարիներին ստվարածավալ 4 հատորներ է հրատարակել Մարաշի, Այնթապի եւ Ուրֆայի (Եդեսիա) ասեղնագործությանը նվիրված, նկատում է՝ սիրիահայերի վերադարձը հայրենիք նոր շունչ բերեց, նոր մթնոլորտ ձեւավորեց. «Եթե մինչ օրս սիրիահայերը զբաղվում են ասեղնագործությամբ, պարտական ենք Սիրիային, որտեղ արդիական գործարանների կողքին մեծ տեղ ուներ արհեստագործությունը, եւ դրանում՝ մեր հայրենակիցները»,-հավելեց արվեստաբանը: Կենսական ավիշը ժողովրդին հասցնելու գործում նա եւս կարեւորեց մշակույթը սերունդներին փոխանցելու անհրաժեշտությունը եւ հավաստիացրեց՝ այսօր առավել, քան երբեւէ, Հայաստանին պետք է ամուր կապ իր արմատների հետ:
Ասեղնագործության վարպետները շնորհակալություն հայտնեցին ցուցադրությունը կազմակերպելու համար եւ վստահեցրին՝ շարունակելու են պահպանել ասեղնագործության այն ավանդույթները, որոնք երեսուն տարուց ավելի փայփայել եւ իրենց հետ բերել են մայր հայրենիք:
ՔՐԻՍՏԻՆԵ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
