Այսուհետեւ Խոր Վիրապի վանքի զանգերի ձայնը կհնչի նաեւ հայ-թուրքական սահմանի մյուս կողմում` Թուրքիայում, որտեղ Աստծո ամեն օր կսթափեցնի տեղի բնակիչներին, թե ում պատմական հայրենիքում են նրանք բնակվում:
Խոր Վիրապի վանքը մինչ այդ էլ զանգեր ուներ, սակայն դրանք փոքր էին, ու դրանց ձայնը բակի սահմաններից դուրս չէր լսվում: Սակայն այսօր վանքն արդեն ունի երկու նոր զանգ` ավելի մեծ, ավելի ազդեցիկ հնչեղությամբ:
Անցած տարի գործարար Վահե Դարբինյանը, որը նաեւ Ռամկավար ազատական կուսակցության (ՌԱԿ) Հանրապետական վարչության անդամ է, ընկերոջ` գործարար Արտյոմ Համբարձումովի հետ գնացել է Խոր Վիրապ: Արտյոմ Համբարձումովն ապրում է Ռուսաստանում եւ հերթական անգամ գալով Հայաստան` ցանկություն է հայտնել լինելու Խոր Վիրապի վանքում: «Եվ այդ օրը մի պահ լսեցինք թուրքական կողմի մզկիթից եկող ձայները ու Արտյոմի հետ մտածեցինք` իսկ ինչո՞վ ենք մենք պակաս, որ մեր եկեղեցու զանգերի ձայնը չլսվի թուրքական կողմում», պատմում է Վահե Դարբինյանը :
Երկու ընկերները զանգերը փոխելու իրենց առաջարկով դիմում են Արտակ եպիսկոպոս Տիգրանյանին, որն ուրախությամբ է ընդունում առաջարկը` ասելով. «Դա կլինի լավագույն բանը, որ կարող եք անել վանքի համար»:
Ստանալով սրբազանի օրհնությունը` ընկերները ձեռնամուխ են լինում ֆինանսական իրենց իսկ միջոցներով զանգերը ձուլելու ու Խոր Վիրապ հասցնելու գործին: Եկեղեցու նոր, արդեն հզոր զանգակները ձուլվել են Ռուսաստանի Վորոնեժ քաղաքում:
Վահե Դարբինյանն ասում է, որ զանգերը ձուլելու եւ Խոր Վիրապ հասցնելու ընթացքը դյուրին չի եղել, այնուամենայնիվ նրանց հաջողվել է գաղափարը կյանքի կոչել եւ ուրբաթ` մայիսի 31-ին Խոր Վիրապի վանքում կատարվեց զանգերն օրհնելու եւ կախելու արարողությունը, որին ներկա էին հոգեւորականներ, հյուրեր արտասահմանից ու հավատավոր շատ մարդիկ, որոնցից յուրաքանչյուրը կարող էր մոտենալ եւ իր ձեռքով հնչեցնել զանգը: Բացի արարողությունը տեսնելու ցանկությունից` հավաքվածներին միավորել էր նաեւ հավատն առ այն, որ զանգերը հաջողություն կբերեն հայ ժողովրդին:
Մայր աթոռի վանորեից (Հայաստանում գործող վանքերի) տեսուչ Արտակ եպիսկոպոս Տիգրանյանն ասում է, որ զանգը խորհուրդ ունի. նախ եւ առաջ զանգը կոչնակ է ու բառացիորեն նշանակում է կանչել, կոչել:
Զանգը մարդկանց եկեղեցի աղոթքի, պաշտամունքի կանչելու խորհուրդն ունի: «Մեր հայրերն աղոթքի մեջ դրել են նաեւ հետեւյալ իմաստը` բոլոր նրանք, ովքեր հեռվից կամ մոտիկից կլսեն զանգի ձայնը, թող իրենց ներսում անդրադառնան իրենց կատարած մեղքերին ու աղոթք բարձրացնեն առ Աստված իրենց գործած մեղքերի թողության, հոգին մաքրելու համար: Նաեւ մարդիկ հավատացել են, որ զանգերը ցրել են կարկտաբեր ամպերը ու պայծառ երկինք բացել: Հիմա էլ, անկասկած, այս զանգերը հաջողություն են բերելու մեր ժողովրդին», ասում է Արտակ սրբազանը :
Մեր պատմության ընթացքում հայկական շատ վանքեր, այդ թվում եւ Խոր Վիրապի վանքը, կեղեքվել են, պղծվել, ու հիմա նույնիսկ շատ սրբությունների հետքն այլեւս չկա, սրբությունների, որոնք ժամանակին հայ ժողովուրդը ստեղծել է իր չնչին գումարներով: Արտակ սրբազանը պատմում է, որ Խոր Վիրապի զանգերը խորհրդային տարիներին անհետացել էին: Իսկ երբ Պարսկաստանի Շուրիշկան ու Սանգիբարան հայկական գյուղերից ներգաղթյալներ եկան Հայաստան, նրանք իրենց հետ բերեցին բոլոր այն արժեքները, որոնք կարող էին փրկել ու հասցնել հայրենիք: Նրանք բերեցին նաեւ Խոր Վիրապի վանքում մինչ վերջերս կախված զանգերը: Դրանք, բնականաբար, չէին պատրաստվել հատուկ Խոր Վիրապի համար, սակայն ծառայեցին ու հիմա էլ շարունակելու են ծառայել այլ եկեղեցիներում, պտտվելու են այնքան ժամանակ մինչ կունենան վերջնական մի հանգրվան մի եկեղեցում կամ էլ կդառնան ժողովրդի հանրային տեսության թանգարանային նմուշներ:
Արտակ սրբազանը հավելում է, որ Խոր Վիրապի առաջվա զանգերը հիմա գտնվում են Էջմիածնի Սուրբ Շողակաթ վանքում ու կախվելու են այնտեղ: «Քանի որ էջմիածնում ապրում են Շուրիշկանից ու Սանգիբարանից եկած մեծաթիվ հայեր, ու նրանց փափագն էր, որ զանգերն իրենց վերադառնան, դրա համար էլ որոշվեց զանգերը կախել Շողակաթ վանքում», նշում է Արտակ եպիսկոպոս Տիգրանյանը:
Խոր Վիրապում երկու նոր զանգերն օծելուց հետո դրանք բարձրացվեցին վեր, կախվեցին, ու հավատավոր ժողովրդի ներկայությամբ եկեղեցում առաջին անգամ հնչեց դրանց ձայնը:
Արտակ սրբազանն ասում է` ամեն կիրակի եկեղեցում մատուցվող պատարագը տանիքում դրված բարձրախոսների միջոցով տարածվում է հայ-թուրքական սահմանից անդին, հիմա արդեն եկեղեցու զանգերի ձայնն էլ կհասնի այնտեղ: Իսկ զանգերի` հաջողություն բերելու խորհրդին հավատում ու վստահում են ինչպես հոգեւորականները, այնպես էլ բարեգործությունը կատարած ընկերներ Արտյոմն ու Վահեն:
«Աստված գիտի իր ծրագիրը: Մեր սրբությունները վերականգնելով` գալիս ենք այսօրվա երիտասարդին` անցյալի, ներկայի ու ապագայի միջեւ ոչ իր մեղքով կապը խզած երիտասարդին միացնելու իր իրական ձեւին, ասում է սրբազանը, իսկ զանգերը կախելու ու հնչեցնելու օրվան շուրջ մի տարի սպասում էինք, պատրաստվում ու երազում այդ մասին»:
Խոր Վիրապի վանքին Վահեի ու Արտյոմի աջակցությունը միայն այս բարեգործությամբ թերեւս չավարտվի: Ինչպես նշեց Արտյոմ Համբարձումովը . «Նախ կարեւոր է, որ այս մեկն իրականացվեց, իսկ Խոր Վիրապին աջակցելու պլանները շատ են»:
Ուրբաթ երեկոյան Խոր Վիրապում արարողությանը ներկա էին նաեւ ռամկավար գործիչներ Կանադայից, Ֆրանսիայից, Արգենտինայից, Բրազիլիայից, Միացյալ Նահանգներից եւ բնականաբար Երեւանից:
