Հոկտեմբերի 23-ին Ազգային ժողովում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի պարզաբանումները նախարարների ու փոխնախարարների աշխատավարձի հավելումների վերաբերյալՙ գոհացուցիչ պատասխանների փոխարեն նոր հարցեր առաջացրեցին: «Լուսավոր Հայաստանի» առաջնորդի եւ «Բարգավաճ Հայաստանի» ներկայացուցչի հարցադրմանը ի պատասխան վարչապետը առավել խճճեց խնդիրը, եւ նրա պատասխանից պարզ չդարձավ, որ ընթացիկ տարվա մարտի 1-ից ի վեր նախարարներին ու նրանց տեղակալներին վճարվող ամսական գումարները աշխատավարձի՞, թե՞ պարգեւավճարի անվան տակ են տրվում: Միայն փաստվեց, որ այդ հավելումները ԱԺ-ի կողմից նախապես հաստատված պարգեւավճարների ֆոնդից են եղել եւ ոչ թե, ուզեցավ հասկացնել վարչապետը, ինչ-որ անհայտ աղբյուրից: Խնդիրը առավել խճճվեց սակայն, երբ վարչապետը հայտարարեց, թե «ընդունված որոշման արդյունքում որոշ նախարարների եւ պաշտոնյաների աշխատավարձերը բարձրացել են, մյուսներինըՙ կրճատվել»: Ի՞նչ է նշանակում դա, նկատի ունեմ ոչ թե բարձրացված, այլ կրճատվա՛ծ աշխատավարձերը կամ պարգեւավճարները: Չհասկացվեցՙ պատժամիջո՞ց է կիրառվել վերջինների դեմ, եւ եթե այոՙ ինչո՞ւ: Մտքի հանգստություն չպատճառեց նաեւ վարչապետի հաջորդ պատասխանը, թե այդ հավելավճարներն արվել ենՙ «որպեսզի նախարարները սեղմված վիճակում չհայտնվեն եւ ինքնուրույն իրենց պարգեւավճարներ չգրեն»… Նշանակո՞ւմ է սա արդյոք, որ նախարարներից ոմանք էլ «սեղմված» չեն, հետեւաբար կարելի է նաեւ նրանց աշխատավարձերը կամ պարգեւավճարները չբարձրացնել, այլ նույնիսկՙ կրճատել: Ինչո՞ւ, լավ չե՞ն աշխատում, ծանրաբեռնված կամ «սեղմված» չե՞ն: Այդ պարագայում նրանք չե՞ն դիմի «ինքնուրույն իրենց պարգեւավճարներ գրելու» քայլին, այն էլՙ կոռուպցիայի դեմ պայքարի առաջնահերթություն հայտարարած մեր երկրում:
Պետական պաշտոնյաների աշխատավարձի հարցը եւ հասարակ քաղաքացիների միջին աշխատավարձի հետ դրա համեմատության չափը, ինչպես բոլոր երկրներում, հետաքրքրում է հասարակությանը, բնական շահագրգռվածությամբ: Նաեւՙ ինձ: Հետեւաբար կարդացի Wikipedia-ի 2019 թ. ապրիլ ամսվա տվյալները Միացյալ Թագավորության խորհրդարանի անդամների ու վարչապետի աշխատավարձերի մասին: Պարզվեց, որ Մեծ Բրիտանիայի Ներկայացուցիչների պալատի (Լորդերի պալատի անդամները աշխատավարձ չեն ստանում, այլՙ ընդամենը օրավարձՙ նիստերին մասնակցելու ամեն օրվա համար) անդամների տարեկան հիմնական աշխատավարձը 2019 թ. ապրիլ ամսվա դրությամբ ընդամենը 79468 ֆունտ ստերլինգ է, այսինքն միջին աշխատավարձից շուրջ 15 տոկոսով միայն բարձր, կաբինետի անդամներինըՙ շուրջ 97 հազար, իսկ վարչապետինըՙ շուրջ 152 հազար:
Անշուշտ բոլորիս հասկանալի է, որ Բրիտանիան այն երկիրը չէ, որի հետ կարելի է համեմատել Հայաստանը, ո՛չ էլ նրա վարչապետի աշխատավարձըՙ Եվրոմիության բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ, որտեղ վերջինները շուրջ 40 տոկոս ավելի բարձր են վճարվում: Սակայն մի կարեւոր հանգամանք կա, որից կարող ենք օրինակ վերցնել մեր բարձրաստիճանների եւ խորհրդարանականների վարձատրության հարցը լուծելիս: Մեծ Բրիտանիան Եվրոպայում Շվեդիայից հետո ամենաբարձր տեղն է գրավում պետական բարձրաստիճաններին այլ առավելություններ ու դյուրություններ տրամադրելու գործում: Ոչ միայն կենսաթոշակները նկատի ունեմ, այլեւ Լոնդոնում չբնակվելու պարագայում տուն վարձակալելու, գրասենյակ եւ աշխատակազմ ունենալու, տրանսպորտից օգտվելու, առողջության եւ արձակուրդային ծախսերի, նույնիսկ երեխաների ուսման վարձը վճարելու համար: Այսինքն համեմատաբար ցածր աշխատավարձ, բայց սոցիալական մեծ արտոնություններ:
Այո, ժողովրդավարական երկրներում պետական պաշտոնյաներն առհասարակ վայելում են հավելյալ մի շարք առավելություններ, որպեսզի նրանք, այսպես ասածՙ «մրցունակ» լինեն մասնավորի նկատմամբ, որպեսզի պետական աշխատանքը գրավիչ լինի հավակնորդների համար: Մանավանդ մեր օրերում, երբ եվրոպական գրեթե բոլոր երկրներում երիտասարդները խորշում են պետական պաշտոններից, եւ իշխանությունները համալսարանական հատուկ կրթաթոշակ են տրամադրում նրանցՙ ավարտելուց հետո առնվազն 5 տարի պետական համակարգում աշխատելու պայմանով:
Մինչդեռ մեր երկրում պետական պաշտոնը, մանավանդ բարձրը եւ «յուղոտը», երիտասարդների համար դեռեւս մնում է երազելի իդեալ, որին պետք է ձգտել ամեն գնով, ծնողներով, ընկերներով, ազգուտակով: Պատճառը պարզից էլ պարզ է: Եվ ո՛չ Նիկոլ Փաշինյանը, ո՛չ էլ գալիք վարչապետները, որքան էլ կատաղի կռիվ տան կաշառակերությունն ու նրա տարատեսակները վերացնելու համարՙ չեն կարող արմատախիլ անել այն: Մինչեւ որ չբարձրանա ընդհանուր ազգաբնակչության կենսամակարդակը եւ երկիրը հասնի այնտեղ, որ պետական որեւէ պաշտոն չլինի նախընտրելիՙ քան մասնավորը:
Հետեւաբար ի զուր է ներկայիս վարչապետի ջանքերը աշխատավարձի բարձրացումով, պարգեւավճարներով եւ այլ ձեւերովՙ փաստորեն կաշառելու իր պաշտոնյաներինՙ որպեսզի… չկաշառվեն: Այն էլՙ եթե ոչ գաղտնի, ապա թաքուն, վկայակոչելով ինչ-որ ֆոնդ, որը հիշեցնում է նախկին իշխանությունների հատուկ մի գանձարկղը, որտեղից ծրարներով փող էր դուրս գրվում ամեն ամիս:
Պետական պաշտոնյան պետք է օրինավորապես եւ ըստ արժանվույն վարձատրվի: Վարձատրությունՙ որին եթե համաձայն չէՙ թող չստանձնի պաշտոնը: Պետական պաշտոնը նաեւ նվիրում է պահանջում, էլ չխոսելով հայրենասիրության մասին:
