Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցությունը երեկ նախաձեռնել էր խորհրդարանական լսումներՙ սահմանագծման եւ սահմանազատման հիմնախնդիրների վերաբերյալ, սեղանին դնելով նաեւ հայտարարության նախագիծ, որպես քննարկման արդյունք:
Միանգամից ասենք, որ ըստ էության հատուկենտ մարդիկ բազմաթիվ հրավիրյալներից բուն հիմնախնդիրների մասին խոսեցին, ուղղակի այդ լսումները վերածվեցին իշխանությանն ընդդիմադիր շերտերի մի լրացուցիչ ամբիոնիՙ հախուռն եւ անխնա քննադատելու համար Նիկոլ Փաշինյանին, նրա հեռացումը պահանջելու եւ մարդկանց հրավիրելով երեկ ավելի ուշ ժամի կառավարության շենքի մոտ տեղի ունենալիք հանրահավաք-դիմադրության շարժմանը, որով կոչ էր արվում կանգնեցնել որեւէ հակահայկական, հակապետական փաստաթղթի ստորագրումը Սոչիում եւ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջ էր գեներացվում:
Նշենք ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանի այլընտրանքային առաջարկի մասին, որ հնչեց այդ լսումներին, որպես հաղորդուղիների ապաշրջափակման այընտրանքային տարբերակ: Մելքոնյանն այդ առաջարկը քարտեզավորել ու ներկայացրել է իշխանությանը նաեւ: Ըստ նրաՙ սահմանազատումն ու սահմանագծումը երկար գործընթաց է, մինչ այդ հայկական կողմը պետք է իր այլընտրանքային տարբերակն առաջարկի շահագրգիռ կողմերին, որով Նոյակերտ գյուղի մոտ, այնտեղ, որտեղ Իրանի ու Թուրքիայի սահմանն է Սադարակի ուղղությամբ 2,5 կմ, բացել այլընտրանքային ճանապարհ: Առաջարկվում է կամուրջ կառուցել եւ մաքսակետ դնելովՙ մտնել Իրանի սահման, որը կարող է դառնալ կյանքի ճանապարհ Հայաստանի համար: Այս առաջարկի մասին, որը երկու բացվածք ուներ, խոստանում ենք ավելի մանրամասն պատմել, այժմՙ հայտարարությունից մի քանի մանրամասն, որի բովանդակությունը, այո, պիտի որ շատ կարեւոր լիներ նաեւ իշխանության համար:
Հայտարարությամբ Հայաստանի Ազգային ժողովը դատապարտում է Արցախի տարածքների բռնազավթումը, Հայաստանի ինքնիշխան տարածք Ադրբեջանի ներխուժումը, ուժի գործադրումն ու սպառնալիքները, ռազմական գործողություններիՙ նաեւ դադարումից հետո գերեվարված, պատանդառված անձանց նկատմամբ արձանագրվող միջազգային իրավունքի կոպտագույն խախտումները, կեղծ դատավարությունների պատրվակով նրանց չհանձնելը, պատերազմական հանցագործություն համարվող գործողությունները եւ, արձանագրեով դրանցից բխող իրողություններն ու մատնանշելով սահմանագծման եւ սահմանազատման միջազգային իրավական հիմքերը, Հայաստանի կառավարությունից պահանջվում է.
ա) զերծ մնալ որեւէ բանակցությունից, գրավոր կամ բանավոր համաձայնություններից, որոնք կխախտեն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության պահանջներն ու հայ ժողովրդի հավաքական կամքը արտահայտված Անկախության հռչակագրով:
բ) Հայաստանի Հանրապետության եւ Ադրբեջանի Հանրապետության միջեւ սահմանագծման եւ սահմանազատման վերաբերյալ հարցը որեւէ կերպ չտարանջատել Արցախի ժողովրդիՙ իր պատմական տարածքում ինքորոշման իրավունքի երաշխավորված իրացումից:
Հայտարարությամբ նաեւ կոչ է արվում միջազգային կազմակերպություններին, բարեկամ երկրների խորհրդարաններինՙ դատապարտել Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի կողմից իրականացված ու շարունակվող հանցագործությունները, ձեռնարկել վերջիններիս նկատմամբ իրավական պատասխանատվության ենթարկելուն ուղղված գործողություններ:
Եթե այսպիսի հայտարարությանը մասնակից լիներ նաեւ իշխող մեծամասնությունը, միգուցե սա գործնական նշանակություն ունենար որպես արգումենտ միջազգային շփումներում:
