Այդ նյութը նրա մասին էր, ինչի մասին ես վերջերս խոսեցի, և դա դարձավ առիթ, որ ես նախկին երեք նախագահներին իրենց արձագանքի բերումով բանավեճի հրավիրեմ։ Այս մասին այսօր կայացած ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ անդրադառնալով «Ազատության» պատրաստած նյութին, որտեղ նշվում է, որ ԱՄՆ-ի պետդեպարտամենտը փաստաթղթեր է գաղտնազերծել, ամերիկյան պաշտոնյաների վկայություններով այն մասին, որ 90-ականների վերջերից բանակցություններ են ընթացել Մեղրին Լեռնային Ղարաբաղով փոխարինելու շուրջ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների միջև:
«Ըստ էության այդ ամբողջ նյութը այդ բանավեճի մասին էր։ Ես նույնիսկ չեմ ալարել մի մեջբերում եմ արել այդ փաստաթղթից, որը հիմա ուզում եմ ձեզ համար կարդալ. «Ասում է՝ փոխպետքարտուղար Թալբոթն արձագանքել է. «Մեղրին Ղարաբաղի հետ փոխանակելու տարբերակը կարող է շեղել հակամարտող կողմերին Մինսկի խմբի առաջարկներից և ոչ թե լուծել խնդիրը, այլ էլ ավելի խճճել։ Աշխարհի տարբեր անկյուններում փորձը ցույց է տալիս, որ սահմանների փոփոխությունը նման է պանդորայի արկղ բացելուն։ Ղարաբաղի դեպքում այն լավագույն դեպքում փակուղի կմտցնի հարցը, վատագույն դեպքում կհանգեցնի բռնությունների»:
Ես չգիտեմ, դուք այս մեջբերումը ո՞նց լսեցիք, բայց այս մեջբերումը նրա մասին է, որ 99 թվականին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահողն ասում է, որ Ղարաբաղի հարցը պետք է լուծվի առանց սահմանների փոփոխության։ Արձանագրո՞ւմ եք: Այն, ինչի մասին ես ասում էի։ Այն գրառումը, որ ես արեցի, որից հետո եղան մեկնաբանություններ, որին ես արձագանքեցի բանավեճի հրավերով, այդ գրառումը սրա մասին էր։
Ասում է՝ Ղարաբաղի հարցը ուզում են լուծեն սահմանների փոփոխությամբ, համնախագահող երկիրը ասում է՝ չէ, Ղարաբաղի հարցը սահմանների փոփոխությամբ չի կարող լուծվել, չպետք է լուծվի, որովհետև դա Պանդորայի արկղն է: Հետևաբար առաջարկվում է Մեղրին տալ, Ղարաբաղը վերցնել»,- նշեց Փաշինյանը:
Հաջորդ դիտարկումը, ըստ Փաշինյանի, վերաբերում է պնդմանը, որ իրենք Ղարաբաղը չեն ճանաչել Ադրբեջանի կազմում։
«Բա ինչո՞ւ եք Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի մասը տալիս, որ Ղարաբաղը վերցնեք։ Հազար անգամներով ներողություն եմ խնդրում կոպիտ և անպատեհ համեմատության համար, բայց որ պատկերավոր ներկայացնեմ. հիմա ասենք, ասում եմ՝ այս իմ ժամացույցն է, տալիս եմ ձեզ, դուք ձեր ժամացույցը տվեք ինձ։ Ես ճանաչո՞ւմ եմ, որ այդ ժամացույցը ձեզ է պատկանում, թե՞ չեմ ճանաչում։ Հիմա ես կարո՞ղ եմ ասել՝ չէ, ես այդ չեմ ընդունում, որ դա իր ժամացույցն է։ Եթե դու Ղարաբաղը չես ճանաչում Ադրբեջանի կազմում, ինչի՞ ես քո ղեկավարած երկրի ինքնիշխան տարածքից ասում՝ կտոր տաս, որ Ղարաբաղը վերցնես:
Հաջորդը, այնտեղ մի նախկին պաշտոնյայի (նկատի ունի ԱԳ նախկին նախարար Վարդան Օսկանյանին-խմբ) մեկնաբանություն կա այդ թեմայի հետ կապված, որ ինքն էլ էր բանավեճի հրավիրում ինձ, այդ ռեպորտաժի մեջ։ Ասում է՝ Քոչարյանը, որ այնտեղ Ալիևի հետ հանդիպեց, ես ու Վազգեն Սարգսյանն էլ էինք այնտեղ, ասում է՝ երբ Քոչարյանը դուրս եկավ, ասաց՝ Ալիևը այսպիսի բան է առաջարկում, մեր առաջին ռեակցիան այն էր, որ Ալիևը պատրաստ է Ղարաբաղը տա։ Այսինքն Ղարաբաղը Ալիևի՞նն էր: 1999 թվին, փաստորեն, Ղարաբաղը Ալիևինն էր, որ դուք էլ ուրախացաք, որ Ալիևը պատրաստ է Ղարաբաղը տա։
Ես չեմ ուզում նորից այդ բանավեճի մեջ մտնել, բայց եթե լրացուցիչ պարզաբանող հարցեր կհնչեն, ես իհարկե կպատասխանեմ միանշանակ։ Բայց այդ դիվանագիտական փաստաթղթերի հրապարակումը փակեց թեման։ Հիմա ես նույնիսկ կարող եմ ասել բանավեճի չեմ էլ հրավիրում երեք նախագահներին, որովհետև արդեն էլ բանավիճելու բան այլևս չկա։ Այդ հրապարակված փաստաթղթերը բանավեճերը դարձրին կատարելապես անիմաստ»,- հայտարարեց Փաշինյանը:
