Լեհաստանում Ադրբեջանի դեսպանատան կողմից կազմակերպված «Արևմտյան Ադրբեջանը մեր մշակութային հիշողության մեջ» լուսանկարչական ցուցահանդեսի բացումը տեղի է ունեցել Վարշավայի կենտրոնական մասում գտնվող Տվարդովսկու հրապարակում. Գրում է ադրբեջանական ԱՊԱ-ն։
Ստորև ներկայացնում ենք ադրբեջանցի պաշտոնյաների ելույթները, որոնք լուռ լսել են ցուցահանդեսին ներկա լեհ պաշտոնյաները։ Ու ոչ ոք չի բարձրաձայնել, որ Ադրբեջանի դեսպանատան նախաձեռնությունը ուղղակիորեն հավակնություն է Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ։
Հետաքրքիր է՝ Լեհաստանում ՀՀ դեսպանը տեղյա՞կ է Ադրբեջանի դեսպանատան «մշակութային ցուցահանդեսի» մասին ու ինչ-որ քայլեր ձեռնարկե՞լ է՝ լեհ հասարակությանն իրազեկելու, որ Վարշավայի կենտրոնում կեղծարարության, զրպարտության, ուրիշի պետությանը տիրանալուն միտված «ցուցահանդեսը» խաբեություն է, որ իրականացնում է ցեղասպան Ադրբեջանը։
Ցուցահանդեսի բացմանը Լեհաստանում Ադրբեջանի դեսպան Նարգիզ Գուրբանովան ասել է. «Իրևանի խանությունը կարևոր դեր է խաղացել ոչ միայն Ադրբեջանի, այլև ողջ Հարավային Կովկասի պատմության մեջ։ Իրևանի խանության պատմությունը ադրբեջանական ժողովրդի հարուստ նյութական և ոչ նյութական մշակութային պատմության անբաժանելի մասն է։
Իրևան քաղաքի և նրա շրջակայքի տեղանունների բացարձակ մեծամասնությունը ադրբեջաներեն է, ինչը վկայում է, որ այս տարածքը ադրբեջանցիների հնագույն բնակավայրերից է, և որ 19-րդ դարի վերջին – 20-րդ դարի սկզբին Իրևանում եղել են ադրբեջաներեն տեղանուններ, շատ փողոցներ կոչվել են Ադրբեջանի անունով։
Իրևան քաղաքը բնութագրվել է որպես տիպիկ մահմեդական քաղաք եվրոպացի ճանապարհորդների և մատենագիրների աշխատություններում։
Ներկայիս Հայաստանի տարածքում գոյություն ունեցող 3500 պատմամշակութային հուշարձանները, 500 գերեզմանոցները և 391 մզկիթները հանդիսանում են Արևմտյան Ադրբեջանի պատմական ժառանգության անբաժանելի մասը և ցավով նշել է, որ 1905-1906, 1941, 1921, 1906, 1906, 1921, 1921 թթ. 1987-88 թվականներին տեղի է ունեցել ադրբեջանցիների զանգվածային տեղահանում ներկայիս Հայաստանի տարածքից, հազարավոր պատմական հուշարձանների ու մզկիթներ են ոչնչացել»։
Ադրբեջանցի դիվանագետը զառանցանքների ու երևակայական պատմությունների շարքն ավելի է ծաղկեցրել, հասել մինչև «Հայաստանի տարածքում ադրբեջանական մամուլի ու թատրոնների գոյությանը»։
Նրա խոսքով՝ իբր ադրբեջանցիները մինչև 1980-ականների վերջը նշանակալի դեր են ունեցել ժամանակակից Հայաստանի տարածքում հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում, իբր Երևանի «Խորհրդային Հայաստան» թերթը անջնջելի հետք է թողել ադրբեջանական մամուլի պատմության մեջ, իբր Երևանի պետական ադրբեջանական դրամատիկական թատրոնը հատուկ տեղ է գրավում Ադրբեջանի ազգային բեմարվեստի կյանքում։
Վերջում Լեհաստանում Ադրբեջանի դեսպանը հավելել է՝ թեև հուշարձանները հեշտ է ոչնչացնել, սակայն պատմությունը չի կարող ջնջվել հիշողությունից։
Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքի վարչության փոխնախագահ, Միլլի Մեջլիսի պատգամավոր Գայա Մամեդովը նշել է. «Համաշխարհային հանրությունը չպետք է անտարբեր մնա ներկայիս Հայաստանի տարածքում ադրբեջանական մշակութային ժառանգության ոչնչացման նկատմամբ։ Արևմտյան Ադրբեջան համայնքը փորձում է վերադառնալ Արևմտյան Ադրբեջան խաղաղ ճանապարհով»։
