«Արմինյն Միրոր-Սփեքթեյթր» շաբաթաթերթից ստորեւ թարգմանաբար ներկայացվող (որոշ հապավումներով) հոդվածի հեղինակը առաջին սերնդի ամերիկահայ է, որն ապրում է Սան Ստեֆանոյի ծովածոցային հատվածում:
Քրիստոնեական աշխարհի հետ մերձեցման եզրեր գտնելու նպատակով վերջերս Ջորջ Դիքի (George Deek) նշանակումը որպես Իսրայելի հատուկ բանագնաց, երկրի արտգործնախարարության կողմից բնութագրվեց որպես «հմուտ քայլ»: Փորձառու դիվանագետ, 1948-ի պատերազմի վտարանդիների զավակ Դիքը քրիստոնյա արաբ է եւ ըստ փաստաթղթերի նրա նշանակումը առաջին հայացքից «անվնաս ընտրություն» կարելի է համարել: Սակայն հարցի մեջ մի փոքր խորանալու դեպքում կարելի է նշմարել կեղծ բարեպաշտություն այն առումով, որ Իսրայելի կառավարությունը արաբ քրիստոնյայի նշանակումով փորձում է ստեղծել բազմակարծության ներդաշնակություն, մինչդեռ այդ ներդաշնակությունը բացակա է ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ նրա արտաքին քաղաքականության մեջ:
Մինչ միջազգային բեմահարթակում Դիքին ներկայացնում են որպես հաջողակ դիվանագետի, Երուսաղեմում ապրող Պաղեստինի քրիստոնյա համայնքը գոյակեցության ճգնաժամ է ապրում: Արեւմտյան ափում ռազմական օկուպացիայի ճնշման եւ արեւելյան Երուսաղեմում ու բուն Իրսայելում կրոնական անհանդուրժողականության վտանգի առկայության պայմաններում այդ քրիստոնյա համայնքը հետզհետե նոսրանում է: Բեթղեհեմի քրիստոնեական վայրերում վերաբնակեցման ծրագրերի շարունակական բնույթի ֆոնին հատուկ բանագնացի նշանակումը բոլորովին էլ դիվանագիտական ճիշտ քայլ չէ: Այն պարզապես փորձ է շեղելու ուշադրությունը դեպի մի այլ բնագավառ: Նրա նշանակման հեգնանքն իր գագաթնակետին է հասնում հենց Երուսաղեմի պատերի ներսում: Մինչ նրա պարտականությունն է Իսրայելը ներկայացնել որպես խաղաղ պատսպարան քրիստոնյաների համար, այդ քաղաքի ավելի քան 1600 տարվա վաղեմություն ունեցող հայկական թաղամասի բնակիչները ապրում են հողերը հափշտակող «գիշատիչների» սպառնալիքների ներքո: Նրանք 24-ժամյա վերահսկողություն են սահմանել պաշտպանելու համար իրենց հողատարածքները այսպես կոչված «բարենորոգման» վիճելի գործարքներից: Սա սովորական անշարժ գույքի վիճաբանություն չէ, այլ պետական աջակցությամբ համակարգված փորձ` վերացնելու Երուսաղեմի քրիստոնեական դիմագիծը: Հայկական համայնքի համար հատկապես Դիքի նշանակումը «դառը դեղահաբ է, որը հնարավոր չէ կուլ տալ»` հաշվի առնելով անցյալի փորձառությունները: Նաեւ ներկայի: Որպես Ադրբեջանում Իսրայելի դեսպան Դիքը մասնակցել է հայերին պատուհասած բռնություններին, իսրայելական զինատեսակներ մատակարարելով Բաքվին, որոնք վճռորոշ դեր կատարեցին պատերազմում: Դիքը սովորական անձնավորություն չէր այնտեղ, այլ սառնասիրտ անտարբերությամբ հետեւող դիվանագետ, որ ականատես էր լինում, թե ինչպես են Արցախը հայաթափելուց հետո ադրբեջանցիները հողին հավասարեցնում հայկական եկեղեցիներն ու սրբավայրերը, որպեսզի վերացվեն հայկական պատմական հետքերը: Նա նույնիսկ անհրաժեշտ չհամարեց թեկուզ դիվանագիտական բառապաշարով իր մտահոգությունը հայտնել պատահածի վերաբերյալ: Այնպես որ, քրիստոնյա աշխարհի հետ նրա պարտավորությունները զուտ գործարք են: Իսկ նշանակումը այդ պաշտոնում` ցինիկ քայլ, որը ոչ թե կպաշտպանի քրիստոնյա համայնքը, այլ կշարունակի իր անտարբեր կեցվածքը եւ ավարտին կհասցնի ընդդեմ հայերի գործադրված գործողությունները:
ՍՏԵՓԱՆ ՓԵՇԴԻՄԱԼՋԻ
Հաղորդակցան կապուղիների ռազմագետ, ԱՄՆ
Անգլ. բնագրից թարգմանեց` ՀԱԿՈԲ ԾՈՒԼԻԿՅԱՆԸ
(The Arm. Mirror-Spectator)
