Հայաստանի Հանրապետությունում Աստծո յուրաքանչյուր օրը գերհագեցած է սկսվում եւ ավարտվում: Տպավորություն է առաջանում, որ աշխարհը մեր շուրջն է պտտվում, իրադարձությունները երեւանյան գործընթացներով են պայմանավորված, ուր որ է կիրականացվեն հայանպաստ միջոցառումներ, մեր առօրյան ցանկալի ընթացք կունենա: Սակայն արի ու տես, որ ժամեր անց պարզվում է, որ այս կամ այն համաշխարհային կառույցի բարձրագույն պաշտոնյայի այցը մեր հանդեպ հատուկ վերաբերմունքի ապացույց չէ, այլ ընդամենը տարածաշրջանային՝ ամիսներ առաջ նախատեսված միջոցառում, ճշգրիտ հաշվարկված դիվանագիտական բառապաշարով, հասկանալի ու նաեւ անհասկանալի բառակապակցություններով, որեւէ հետեւանք չառաջացնող բառախոսքերով: Նաեւ հաջորդ ժամերին ակնհայտ է դառնում, որ տարբեր մակարդակների, պաշտոնյաների կողմից խոսույթներում հիշատակված ռազմավարական հռչակված մոտեցումները որէեւ կապ չունեն մեր հիմնարար սպասումների հետ, այլ ընդամենը դիվանագիտական հեռահար նպատակների դրսեւորումներ են, քաղաքավարական ու քաղաքագիտական ակնկալիքների ակնարկներ: Եվ այսպես՝ այսօրինակ միջավայրն անորոշության զգացում է առաջացնում, ընկճվածության հանգեցում, անգամ անզորության հասցնում: Արդյունքում՝ չգիտես՝ խնդաս, թե՞ լաս, քանզի պարզ չէ, թե հարազատ երկրիդ վաղվա օրը ներքին գործընթացներո՞վ է պայմանավորված, որը չգիտես ինչու քաղաքականություն արտահայտությամբ է ներկայացվում, թե՞ արտաքին շարժումների շղթայից է պետք կառչել, որի անորոշությունն անորոշ է առավել քան:
Այսօրինակ մտահոգությունները մտորումների տեսքով կարելի է լրագրային ամբողջ էջեր լցնելով շարունակել: Սակայն լրագրային էջը նաեւ այլ, ոչ պակաս առաքելություն ունի, որը եւ փորձենք քննարկման օգնությամբ ներկայացնել: Ասենք, շաբաթներ առաջ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարը, որը նաեւ երկիրը ղեկավարող քաղաքական կուսակցության խմբի առաջամարտիկ ներկայացուցիչ է, պատասխանատու ՀՀ տնտեսության գյուղատնտեսական ոլորտի հանդեպ, հայտարարեց. Հայաստանի գյուղոլորտում հացահատիկի մշակումը նպատակահարմար չէ, քանզի հեկտարի հաշվով ծախսերի իրականացումն ու վերջնարդյունքից ստացվող շահույթը տնտեսապես գոհացուցիչ չեն: Այլ բացատրություն, որը կհաստատեր նման մոտեցման հնարավորությունը, պարզապես չտրվեց: Հարցմանս ի պատասխան նախարարությունից մի պատասխան ստացվեց, որում նշվում է, որ հացահատիկային մշակաբույսերից եգիպտացորենի հատիկի ստացման 1 կգ-ի միջին ինքնարժեքը ՀՀ-ում կազմում է շուրջ 125 դրամ, իսկ ներմուծվող եգիպտացորենի 1 կգ-ի միջին մաքսային արժեքը՝ 77 դրամ: Ինչո՞ւ, հարգելի պաշտոնյա մասնագետներ, որպիսի հարց անգամ անձնական այցելությամբ ուղղել եմ նրանց, արդեն որերորդ շաբաթն սպասելով նրանց պատասխանին:
Ավաղ, խնդիրն առավել է խճողվում ՀՀ վարչապետի այն հայտարարությունից հետո, որ 3000 քառակուսի մետր հողակտորի վրա հնարավոր չէ որեւէ արդյունավետ գործունեություն իրականացնել: Հենց միայն գրեթե հողազուրկ Ճապոնիայի ու սակավահող Չինաստանի պաշտոնական վիճակագրություններն այլ բան են հաստատում, երբ առաջինում 1 բնակչի հաշվով արդյունավետ գյուղատնտեսություն վարելու հողը 350 քմ է, երկրորդում 850 քմ, ՀՀ-ում 1500 քմ: Թե ինչպես են ճապոնացիները կարողանում 125 մլն բնակչության կարիքները բավարարող 12 մլն տոննա բրինձ կամ Չինաստանում 650 մլն տոննա հացահատիկային մշակաբույսեր արտադրել, 1 բնակչի առումով 500 կգ, երբ ՀՀ ցուցանիշն անգամ 50 կգ չէ, պետք է մեր պարենային անվտանգության պատասխանատուներից հարցնել:
Ծանոթացեք գրավոր հարցմանս տրված պատասխանատուներից հերթական այս մեկին «ՀՀ կառավարությունը մեծ ուշադրություն է դարձնում պարենային անվտանգության ապահովմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պարենմթերքի ինքնաբավության մակարդակը եւ նվազեցնել արտաքին կախվածությունը: Այդ նպատակով ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության կողմից գնահատվել են Հայաստանում առկա պարենային անվտանգության ռիսկերը եւ մարտահրավերները, կատարվել են համալիր վերլությություններ, որոնց հիման վրա ՀՀ կառավարության որոշմամբ հաստատվել է պարենային անվտանգության համակարգի զարգացման ռազմավարությունը եւ 2023-2026 թվականների գործողությունների ծրագիրը»: Ավաղ, հանրությանը հետաքրքրող 2023-2024 թվականների գործողությունների արդյունքների վերաբերյալ ոչ մի հաղորդում, որի ամփոփումն է ՀՀ վարչապետի անհասկանալի այն հայտարարությունը, թե 3000 քմ հողամասի վրա որեւէ արդյունքի հասնել հնարավոր չէ, հարկավոր է հողերի խոշորացում իրականացնել:
Թե ինչպե՞ս՝ չի ասվում, թե ե՞րբ՝ էլի չի ասվում, թե ի՞նչ միջոցներով՝ կրկին չի ասվում: Տարօրինակից էլ անդին վիճակ:
Դե եկ ու լրագրողական մի առաջարկ էլ ինքդ կատարիր, հարգելի լրագրող: Նորօրյա իշխանությունը տարիներ առաջ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությունը մտցրեց ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության կազմ, ինչ-ինչ սպասումներով թե ակնկալիքներով: Ոչ առաջինն իրականացավ, ոչ երկրորդն արդարացավ, այնպես որ նոր որոշում ընդունելու ժամանակն է՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունը մտցնել… ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության կազմ: Եթե նախորդ որոշման հիմնավորումն այն էր, որ գյուղատնտեսությունը հիմնական առումով տնտեսության մաս է, ուրեմն տեղին է նկատել, որ էկոնոմիկան էլ կարող է բարձր տեխնոլոգիական ոլորտի մի մաս կազմել, մնացյալը կարեւոր չէ: Չէ՞ որ ժամանակները փոխվել են, գյուղոլորտին էլ է հարկավոր նոր շունչ տալ, որն առանց բարձր տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավոր չէ:
Փորձը փորձանք չէ ասույթը հաճախ է հիշվում ու կիրառվում մերօրյա գործընթացներում, այնպես որ այս մեկն էլ փորձենք: Կստացվի ինչպես միշտ, ոչինչ, աշխարհի վերջը հո չէ՞… Այնպես որ, առաջ… դեպի նորօրյա գործընթացներ:
ԳԵՂԱՄ ՔՅՈՒՐՈՒՄՅԱՆ
