Նոյեմբերյան մշակութային կյանքի նշանակալից իրադարձություններն էին Վահագն Ստամբոլցյանի անվ. երգեհոնային երաժշտության երրորդ միջազգային փառատոնի հրավիրյալ երաժիշտների՝ Բարսելոնի Սագրադա Ֆամիլիա բազիլիկայի գլխավոր երգեհոնահար Խուան դե լա Ռուբիայի եւ Ռոտերդամի քաղաքային երգեհոնահար Ադրիան Հուկի երեւանյան մենահամերգները: Խուան դե լա Ռուբիան երաժշտական կրթություն է ստացել իր հոր եւ Ռիկարդո Ռիկարդո Պիտարիխի կողմից: Ուսանել է եվրոպական մի շարք մայրաքաղաքներում, նրա՝ որպես արվեստագետի ձեւավորմանը նպաստել են անվանի վարպետների՝ Օսկար Կանդենդոյի, Վոլֆգանգ Զալֆենի, Միշել Բավարի, Մոնսերատ Տորրենի տված դասերը: Իսկ առաջին հաջողություններն արդեն նշանակալից էին ու խոստումնալից. մրցանակներ, այդ թվում՝ «Concurso Permanente de Juvenudes Musicales de Espana» եւ «Prerimer Palau» մրցույթներում նվաճած առաջին տեղերը: Մենակատարումներով հանդես է եկել աշխարհի շուրջ երեք տասնյակ երկրների լավագույն համերգասրահներում, նաեւ այնպիսի հոգեւոր տաճարներում, ինչպիսիք են Քյոլնի, Բեռլինի, Վեսթմիսթերի, Վիեննայի, Ժնեւի, Բոգոտայի, Մեխիկոյի, Թունիսի տաճարները, Փարիզի Սեն-Սյուլպի եկեղեցին: Խուան դե լա Ռուբիայի անդրանիկ այցը Հայաստան նշանավորվեց Կոմիտասի անվ. կամերային երաժշտության տանը մենահամերգով, որին երգեհոնահարը հայ երաժշտասերներին առաջին անգամ ներկայացրեց բարոկկո եւ Վերածննդի դարաշրջանների իսպանական երգեհոնային երաժշտության նմուշներ, ինչպես նաեւ Բախի եւ Հենդելի հարուստ երաժշտական ժառանգությունից մի քանի գանձեր:
Ինչպես ինքն է խոստովանել, այցը Հայաստան լավագույն հնարավորությունն էր ճանաչելու երկիրն ու նրա մշակույթը: Կամերային երաժշտության տանը տեղադրված բարձրորակ երգեհոնն իրեն որոշ առումով հիշեցրել է Բարսելոնի Սագրադա Ֆամիլիա բազիլիկայի հնչողությունը, եւ, ըստ նրա, փառատոնին մասնակցելու գլխավոր դրդապատճառներից մեկը հենց այս նվագարանն էր: Համերգի ծրագիրն էլ կազմել էր հատուկ գործիքի առանձնահատկություններին համապատասխան՝ ընդգրկելով բարոկկո եւ Վերածննդի դարաշրջանների ստեղծագործություններ: Փառատոնային համերգների ավարտին ծրագրից դուրս՝ հանդիսականի համառ ծափողջյուններից դրդված, իբրեւ չգրված կանոն, օտարերկրացի հրավիրյալ երաժիշտները միշտ հնչեցրել են հայ հեղինակների երկեր: Խուան դե լա Ռուբիան կատարեց Կոմիտասի «Խորհուրդ խորին»-ը:
Իսկ ահա նոյեմբերյան հաջորդ համերգին Լեյդենի Մարեկերկ եկեղեցու եւ Ռոտերդամի քաղաքային երգեհոնահար Ադրիան Հուկն իր ծրագրից դուրս նվագեց Մակար Եկմալյանի «Ամեն Հայր Սուրբ»-ը: Նա գերազանցությամբ երաժշտության մագիստրոսի աստիճան է ստացել Ռոտերդամի կոնսերվատորիայում, սովորել է նաեւ դաշնամուր, երաժշտության տեսություն, եկեղեցական երաժշտություն եւ իմպրովիզացիա: Կրթությունը շարունակել է Համբուրգի երաժշտության եւ թատրոնի բարձրագույն դպրոցում, Գենտի համալսարանում: Ութ առաջին մրցանակների է արժանացել Նիդերլանդների, Գերմանիայի, Ավստրիայի, Իտալիայի, Ամերիկայի երգեհոնային մրցույթներում, 2016-ին եւ 2018-ին «Տարվա երիտասարդ ECHO երգեհոնահար» տիտղոսին արժանացել է Ալկմարում կայացած՝ Շնիտգերի միջազգային երգեհոնային մրցույթում եւ Տրեւիզոյի (Իտալիա) ECHO-ի Գրան Պրիում իր ելույթների շնորհիվ: Երեւանյան մենահամերգին Ադրիան Հուկն ունկնդրին յուրահատուկ երաժշտական շրջագայության տարավ դարերից դարեր՝ ժամանակակից Գայ Բովեի «Սալամանկա»-ից մինչեւ 16-17-րդ դարերի հեղինակներ Յան Պիտերսոն Սվելինկ, Դիտրիխ Բուքստեհուդե, 18-րդ դարի կոմպոզիտոր Գերոգ Բյոմ, ապա դարձյալ վերադարձավ 20-րդ դար՝ կատարելով Արվո Պյարտի «Pari intervallo»-ն: Եվ ի՜նչ երգեհոնային երաժշտության համերգ՝ առանց Յոզեֆ Հայդնի եւ Յոհան Սեբաստիան Բախի. վերջիններից համերգին հնչեցին մեկական ստեղծագործություններ:
Առջեւում երգեհոնային երաժշտության III փառատոնի փակման համերգն է՝ նվիրված Յ.Ս. Բախի 340-ամյակին:
ՀԱՍՄԻԿ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
