Գույժը ստացանք մեր քույր հրատարակության՝ Բեյրութի «Զարթօնք» օրաթերթի նախամանորյա համարներից մեկից. օրերս Լոս Անջելեսի շրջանում մահացել է դերասան, ռեժիսոր, երգիծագիր եւ… գրաշար Լուտվիկ Թապաքյանը, 79 տարեկան հասակում:
Երեւանի Գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի 1969 թ.ի շրջանավարտներից էր նա: Սփյուռքահայ երիտասարդների այն սերնդից, որը Լիբանանից, Սիրիայից, Եգիպտոսից ու նույնիսկ Ուրուգվայից եկել էր թատերական կրթություն ստանալու Երեւանում: Ի՞նչն էր մղել այդ տղաներին այդ ասպարեզն ընտրելու: Սփյուռքում մշտական ու պրոֆեսիոնալ թատրոն չի եղել բնավ, իսկ օտար թատրոններում նրանց գրեթե ոչ մի հեռանկար չէր սպասում: Ինձ թվում է՝ մայր հայրենիքում կրթություն ստանալու իղձն է նրանց մղել այդ քայլին. թատերական նշանավոր գործիչների, դերասան ու ռեժիսոր հայտնի դեմքերին ուսանելու, այդ թվականների թատերական կյանքի մթնոլորտում բոհեմական կյանք վարելու իղձը նաեւ: Նրանց մեծ մասը այնքան չի տիրապետել որեւէ օտար լեզվի՝ տարբեր երկրների բեմերում կամ կինոասպարեզում հանդես գալու համար: Լավագույն դեպքում, ուսումն ավարտելուց հետո, իրենց երկրներ վերադարձին, գաղութային կյանքն է նրանց ասպարեզ տվել բեմ բարձրանալու՝ հաճախ իրենց իսկ հիմնած սիրողական թատերախմբերով, մեծամասամբ հայրենի թատրոնների ռեպերտուարների արեւմտահայերեն կրկնությամբ: Ընդամենը, որքան որ հիշում եմ, այդ շրջանավարտներից երկուսն են կարողացել իրենց տաղանդը դրսեւորել օտար թատրոններում ու կինոյում՝ Ժիրայր Ավետիսյանը, որն արդեն ուսանող տարիներին հաջողությամբ ընդգրկված է եղել Հայկինոյում՝ «Կարինե» եւ այլ ֆիլմերում, իսկ մյուսը՝ Ժիրայր Բաբազյանը, որը խաղացել է ֆրանսիական կինոյում եւ թատերախմբերում, իսկ այժմ իր գիտելիքներն ու փորձառությունն է փոխանցում հայրենի երիտասարդությանը:
Այսուհանդերձ, մյուս տղաները Բեյրութ ու Սուրիա վերադարձին անհամեմատ աշխուժացրել են հայ գաղութային կյանքը թատրոնի միջոցով: Նրանցից են եղել Օննիկ Գանթարճյանը, Վաչէ Ատրունին, Հարութ Երեցյանը, Երջանիկ Մարգարյանը, Գրիգոր Քեշիշյանը ու մի քանի ուրիշներ, որոնք կենսունակ են պահել լիբանանահայ ու սիրիահայ թատրոնը Պերճ Ֆազլյանից, Վարուժան Խտըշյանից, Գրիգոր Սաթամյանից հետո: Թապաքյանը Բեյրութում ոչ միայն թատերական ներկայացումներ է բեմադրել, այլեւ երգիծական իր նյութերով փնտրված սյունակագիրն է եղել 1970-75 թթ.ին լույս տեսնող «Երիտասարդ հայ» շաբաթահանդեսի: Առ այսօր մարդիկ հիշում են «Իշամեղու» ստորագրությամբ նրա սյունակում լույս տեսած՝ երգիծական ակնարկները:
Խոհուն, փիլիսոփա, զարգացած, դեպքերն ու երեւույթները միայն իրեն հատուկ ստոյիգյան վերաբերումով բնորոշող մարդ էր նա, լավ, բարի ընկեր, որ երիտասարդական ամենաաղմկալից քեֆերին անգամ կարող էր մեղմ ու երազկոտ երգել իր ամենասիրած երգը՝ «Զեփյուռ բարեւ տար իմ յարին, կյանք ու արեւ տար իմ յարին»…
Տարիներ անց, երբ արդեն Բեյրութից փոխադրվել էր Ամերիկա, իրեն հանդիպեցի ՌԱԿ-ի «Նոր օր» շաբաթաթերթի խմբագրատանը, որտեղ այդ ժամանակ խմբագրի աթոռը զբաղեցնում էր դարձյալ Բեյրութից իմ հնագույն ընկերներից՝ նմանապես սիրողական թատերախմբերում հանդես եկած Հակոբ Պողոսյանը: Հին, երեւանյան մեր ուսանողական տարիները վերհիշեցինք Լուտվիի հետ, որ գրաշար, իսկ տիկինը՝ էջադրող էր աշխատում այդ թերթում: Լուտվիկի զվարթախոսության մեջ տխրություն կար, կյանքում իր տեղը չգտած, իր կոչումից հեռացած մարդու տխրություն: Սփյուռքացա՛ծ մարդու տխրություն:
Ողորմի հոգուն: Խոնարհում՝ իր բարի հիշատակին:
Հ.Ա.
