70,3 մլն գաղտնալսում մեկ ամսում
Ֆրանսիայի իշխանությունները ԱՄՆ-ից բացատրություն են պահանջել միլիոնավոր ֆրանսիացիների հեռախոսազրույցների գաղտնալսման կապակցությամբ, որոնց մասին հաղորդում է Le Monde օրաթերթը հոկտեմբերի 21-ի համարում: Նույն օրը Փարիզում ԱՄՆ-ի դեսպան Չառլզ Ռիվկինը կանչվել է Ֆրանսիայի արտգործնախարարություն: Իսկ երկրի ներքգործնախարար Մանյուել Վալսը ԱՄՆ-ի Ազգային անվտանգության գործակալության (ԱԱԳ) վարքագիծը բնութագրել է «ապշեցուցիչ» բառով:
«Մոնդ» թերթի հրապարակումը հիմնված է ԱԱԳ եւ ԿՀՎ նախկին գործակալ Էդվարդ Սնոուդենի փոխանցած փաստաթղթերի վրա, որոնցում բերվում են ԱԱԳ-ի կողմից օտար պետությունների եւ մասնավորապես Ֆրանսիայի քաղաքացիների հեռախոսազրույցների եւ կարճ հաղորդագրությունների (SMS) կալանման վկայություններ:
Գաղտնալսումների թեմային է նվիրված «Մոնդի» հոկտեմբերի 21-ի համարի խմբագրականը: Ինչ վերաբերում է բուն նյութին, այնտեղ մասնավորապես ասվում է. «Ապագայում գուցե մի օր իմանանք, թե Փարիզը, ի տարբերություն Բեռլինի եւ Ռիոյի, ինչու երկար ժամանակ լուռ մնաց աշխարհում էլեկտրոնային լրտեսման ամերիկյան ծրագրերի բացահայտումից հետո: Քանզի Ֆրանսիան նույն չափով թիրախ է եղել եւ այսօր ունի սեփական շահերի ամենօրյա ոտնահարմանը վերաբերող շոշափելի ապացույցներ»:
Այնուհետեւ թերթը գրում է, որ ստացված փաստաթղթերի համաձայն, Ֆրանսիայի քաղաքացիների հեռախոսազրույցները զանգվածաբար կալանվել են: 2013-ի հունիսին Էդվարդ Սնոուդենի արած բացահայտումները թույլ են տալիս հասկանալ, թե տեխնիկական ինչ հնարքներ են օգտագործվել գաղտնիքներ հայթայթելու կամ պարզապես ֆրանսիացիների մասնավոր կյանքին տեղեկանալու համար: Էլեկտրոնային լրտեսման որոշ տարրերի մասին «Մոնդից» առաջ գրել էին գերմանական «Շպիգել» շաբաթահանդեսը եւ բրիտանական «Գարդիան» օրաթերթը: Ֆրանսիական թերթը գրում է, որ Սնոուդենի փոխանցած ԱԱԳ հազարավոր փաստաթղթերի մեջ կա մի գրաֆիկ, որը պատկերացում է տալիս Ֆրանսիայում հեռախոսազրույցների վերահսկման իրական ծավալների մասին: Այսպես, ընդամենը 1 ամսումՙ 2012 թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչեւ 2013 թ. հունվարի 8-ը, ԱԱԳ-ն ֆրանսիացիների հեռախոսային տվյալների 70,3 մլն գրանցում է իրականացրել:
Ամերիկյան գործակալությունն ունի տեղեկությունների հայթայթման մի քանի եղանակ: Երբ Ֆրանսիայում օգտագործվում են որոշ հեռախոսահամարներ, դրանք գործի են դնում մի ազդանշան, որն ինքնաբերաբար սկսում է որոշակի հեռախոսազրույցների գրանցումը: Այդ վերահսկողությունը կալանում է նաեւ SMS-ները եւ դրանց բովանդակությունը ըստ որոշ գլխավոր բառերի: Վերջապես, ԱԱԳ-ն համակարգված ձեւով պահպանում է յուրաքանչյուր թիրախի միացումների պատմությունը:
