Գյումրու համայնքային ավագանու որոշմամբ կվերականգնվի «Կումայրի» արգելոց-թանգարանի առանձին կարգավիճակը: Ելնելով քաղաքի վարչատարածքում գտնվող պատմական, ճարտարապետական, հնագիտական կամ այլ մշակութային արժեք ներկայացնող անշարժ հուշարձանների, հուշարձան-համալիրների, պատմական միջավայրի, պատմամշակութային հողերի եւ դրանց հարող տեղանքապատկերների (լանդշաֆտի) ամբողջական պահպանման, ուսումնասիրման, հանրահռչակման եւ օգտագործման անհրաժեշտությունից, ավագանին հուլիսի 29-ի հերթական նիստում այլ հարցերի թվում որոշեց ստեղծել Գյումրու քաղաքապետարանի «Կումայրի» պատմամշակութային արգելոց-թանգարան» համայնքային ոչ առեւտրային կազմակերպություն:
Գյումրին, ինչպես հայտնի է, մեր հանրապետության այն սակավաթիվ քաղաքներից է, որտեղ հիմնականում պահպանվել է պատմաճարտարապետական մեծ արժեք, ուրույն ճարտարապետական ոճ եւ քաղաքաշինական ամբողջություն ներկայացնող կառուցապատված միջավայրը: Դեռ 1980 թվականին այստեղ ստեղծվեց «Կումայրի» պետական պատմաճարտարապետական արգելոց-թանգարանը, որն իր մեջ ներառում էր քաղաքի նախորդ դարավերջի կառուցապատման սահմանները, ինչպես նաեւ Ախուրյան գետի ձախափնյա կիրճի լանդշաֆտները, կառուցապատված հատվածում պահպանվում են 19-րդ դարի ընթացքում կազմավորված փողոցային ցանցը, պատմաճարտարապետական հուշարձանի կարգավիճակ ունեցող 1022 կառույց, այդ թվում` բնակելի, հասարակական, արդյունաբերական, ռազմապաշտպանական, պաշտամունքային եւ այլ նշանակության շենքեր ու շինություններ: Արգելոց-թանգարանը 1994 թվականին, ՀՀ կառավարության որոշմամբ հանձվել էր Գյումրու քաղխորհրդի գործկոմի, 1998-ին` քաղաքապետարանի հաշվեկշռին, իսկ Գյումրու ավագանու 2004 թ. նոյեմբերի 2-ի որոշմամբ նրա առանձին կարգավիճակն ըստ էության վերացվել էր, թողնվել էր փոքր ինչ-որ ենթաբաժին քաղաքապետարանի կազմում: Այժմ կայացված նոր որոշումը հնարավորություն է տալիս հնարավորինս պահպանել, խնամել ու նպատակային օգտագործել այն, ինչ մնացել է նախ երկրաշարժի, ապա այս տարիների կորուստներից հետո:
«Սա մեր պատմական մշակույթն է, եւ այսօր «Կումայրի» արգելոց-թանգարանը նորից վերականգնելը, ինձ թվում է, շատ կարեւոր է »,- ավագանու նիստում ասաց քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանը, նշելով նաեւ նյութերի հետագա ուսումնասիրության, նոր ֆոնդերի ստեղծման, քաղաքի հյուրերին եւս բնակավայրի պատմությունն ու դիմագիծն առավել առարկայական ներկայացնելու խդիրները:
