Հայազգի գերմանական գրողի վեպը ստամբուլահայերի կյանքից
Օրերս լույս տեսած գերմանուհի լրագրող, գրող Լաուրա Կվիերտնիայի «Փողոցում մեզ այլ կերպ են անվանում» անդրանիկ վեպը, ըստ հեղինակի, հայ ընտանիքներում չպատմվածի եւ լռելու մասին է:
Գերմանական «Դի ցայթ» շաբաթաթերթի լրագրող Լաուրան ծնվել է Բրեմենում, 1987 թվականին, պոլսահայ հոր եւ գերմանուհի մոր ընտանիքում: Ըստ նրա՝ ավելի շատ պատահականության շնորհիվ էր, որ ինքը գեղարվեստական լեզվով շարադրեց իր ընտանիքի հայկական կողմի չորս սերունդների պատմությունը նախ հոդվածի, ապա՝ վեպի ձեւով: Վեպի գլխավոր հերոսներն են Կառլան, նրա հայ հայրը՝ Ավին եւ հայ տատիկ Մարիամը: Հայաշխարհի բազմաթիվ մանրամասները, նրբերանգներն ու հղումներն իր արձակ խոսքում ներառելու համար Լաուրա Կվիերտնիան բազմաթիվ ուսումնասիրություններ է կատարել, նաեւ շատ բան իմացել հոր բանավոր պատմություններից: Վեպում փոխնիփոխ հերթագայում են ներկան եւ անցյալը, վկայակոչվում են Հայոց ցեղասպանությունը եւ 1955 թվականի սեպտեմբերին Ստամբուլում հայերի եւ հույների հանեպ կատարված բռնությունները, երբ մոլեգնած թուրք ամբոխը կրկին ջարդուփշուր է արել քրիստոնյաների խանութները եւ սպանել մարդկանց: Վեպի վերնագիրը՝ «Փողոցում մեզ այլ կերպ են ասում» նախադասությունը, ասում է Մարիամի մայրը՝ բացատրելով դստերը պաշտպանվելու անհրաժեշտությունը:
«Անունների անհետացումը հայոց պատմության մեծ մասն է,- ասում է Կվիերտնիան:- Թուրքիայում բազմաթիվ գյուղեր կրում են ոչ թե իրենց հայկական անունները, այլ թուրքական: Եվ շատ հայեր փողոցում այլ անուններով են ներկայանում, որպեսզի ոչ բոլորն իմանան իրենց հայ լինելը…»:
Ա. Բ.
