Նկարներում պատկերված վաճառակարգի հաճախ կարելի հանդիպել եվրոպական սուպերմարկետներում: Այն հարմար է թե՛ բազմանդամ ընտանիքների, թե՛ հյուրանոցներում նախաճաշերի կազմակերպման, թե՛ սրճարաններում ծառայություններ մատուցողների համար: ՀՀ-ի պարագայում նրանց կավելանան մանկապարտեզներն ու երկարօրյա դպրոցները, ծերանոցներն ու քրեա-կատարողական հիմնարկները, այլ հաստատություններ, որոնց համար մի քանի հազար դրամ օրվա խնայողությունը կարող է ցանկալի երեւույթ համարվել:
Հայաստանի հանրապետությունում օր չի լինի, կարելի է նաեւ ժամ չի լինի ասել, որ միջինից մինչեւ բարձրագույն պաշտոնյաները չհայտարարեն` գնաճը գլոբալ երեւույթ է: Գլոբալ-ը համընդհանուրն է, որը թերեւս չեն օգտագործում իշխանական խոսքին առավել խորհրդավոր բնույթ հաղորդելու նպատակով: Մեր մարդկանց բացարձակ մեծամասնությունը, որոնք հարազատ-բարեկամներ ու ընկեր-ծանոթներ ունեն երկիր մոլորակի բոլոր երկրներում՝ բացառությամբ Աֆրիկա աշխարհամասի, նման ձեւակերպումները հիմնականում թերահավատությամբ են ընդունում, որի ապացույցներից է նաեւ նախորդ տարվա շուրջ 70 հազար հայաստանցիների արտագաղթի մասին հաղորդումը: Պարզից էլ պարզ է, որ կայացած տնտեսություններ ունեցող երկրներում անխուսափելիորեն որոշակի գնաճ կա, որը պայմանավորված է ապրանքների որակի ու ծառայությունների մատուցման նոր չափանիշներով, մարդկանց ժամանակի ու միջավայրի բավարարման հերթական բարեփոխման հանգամանքներով: Վստահեցնում եմ, որ ասվածը հայաստանաբնակներիս դիտարկումները չեն, այլ մեր եվրոպա-ամերիկաբնակ հարազատների փաստարկումներն իրեն պարբերաբար փոփոխվող առօրյայի առումով:
Ավստրիայում հյուրընկալվելիս ֆերմերային մի տնտեսություն այցելելու ընթացքում 40 խոշոր եղջերավոր ունեցող, որից 17-ը կթվող, ֆերմերին ուղղված հարցս` ինչ գնով է վաճառվում յուրաքանչյուր օրվա մոտ 350 լիտր կաթը, տանտերը մի պահ անակնկալի եկավ, կարծես օրվա կտրվածքով իր եկամուտը նրա հաշվարկներում տեղ չուներ, քանզի մթերողին էր վստահել կաթի յուղայնությունը որոշելն ու գին սահմանելը: Թե երբ մեզանում կհասնենք նման հարաբերության հաստատման, իհարկե պարզ չէ, ինչպես պարզ չէ, ասենք, կաթնամթերքների հերթական թանկացումը:
Տեսեք, հայաստանյան առեւտրային ցանցում կարագ է հայտնվել, բծախնդիր սպառողների համոզմամբ՝ չոր կաթից, որը նույնն է ներմուծված կաթի փոշուց ստացված: Այն նորզելանդականից զգալի բարձր գնով է առաջարկվում, երբ որակի վերաբերյալ որեւէ հավաստում չկա, ինչպես ֆիննականի կամ ֆրանսիականի պարագայում: Նոր Զելանդիայում 10 մլն գլխից ավելի խոշոր եղջերավոր բարձր կաթնատու անասուն է պահվում, այն երկրի տնտեսության առաջատար ոլորտներից մեկն է: Եվ հարցը` ինչպե՞ս կարող է հազարավոր կիլոմետրեր հեռավորությունից բերված պարենի գնի համեմատ Հայաստանում արտադրվածը զգալիորեն թանկ լինել, հնչում է բնականաբար: Հատկապես այն պարագայում, երբ ՀՀ երբեմնի գյուղնախարարությունը ծրագրել էր 2015 թվականին երկրում ունենալ 370 հազար կով, 2018-ին փաստացի կար 267 հազար, հիմա` է՛լ ավելի պակաս: Պարզ է չէ՞, որ կառուցվող մի քանի խելացի հռչակված անասնագոմերով հնարավոր չէ կաթնամթերքների ոլորտում թե՛ որակական, թե՛ գնային ցանկալի քաղաքականություն պահպանել, որը իշխանական գովքին տրված Հ-1 հանրային համարվող հեռուստաընկերությունն իրականացնում է անհասցե ՀՀ-ում տավարաբուծության զարգացման ծրագիրը շարունակվում է գովազդով: ՀՀ քաղաքացուս ոչ փոքր շրջապատից շատերն են ակտիվ լրագրությամբ զբաղվողիս առաջարկել հետեւյալ հարցն ուղղել նշված Հ-1-ի ղեկավարությանը. գեթ մեկ կաթնատու անասնագոմ կամ սպանդանոց ներկայացրեք հանրությանը, ուր նկատելի արդյունքներ են արձանագրվել 2021-ին գյուղոլորտում իրականացված 150 մլրդ դրամի հատկացումների արդյունքում: Մեր մարդիկ երախտամոռ չեն որ արվածը չգնահատեն, որն առայժմ չեն նկատում:
Օրերս ռադիոլրագրողներից մեկը «Զվարթնոց» օդանավակայանում զրուցել էր արտագաղթողներից մեկի հետ, որն ասաց. 5 հեկտար հող ունեմ, հետն էլ ընտանիքս պահելու խնդիր, ՌԴ եմ գնում. մի այլ գյուղաբնակ էլ հեռուստալրագրողին ասաց. 7 կով ունեմ եւ ուսանող աղջկաս վարձը վճարելու հարց:
Ահա այսպիսի Հայաստան:
21.02.2022թ.
