Եթե Փաշինյանը բանտարկի Գարեգին Բ կաթողիկոսին, արդյո՞ք հայերը դեռ կմնան կոմայի մեջ — Հարութ Սասունյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հատում է բոլոր թույլատրելի կարմիր գծերը՝ գերազանցելով իր լիազորությունների բոլոր սահմանները։
Վերջին ութ տարիների ընթացքում Փաշինյանը խախտել է հարյուրավոր օրենքներ և Սահմանադրության բազմաթիվ դրույթներ։ Միևնույն ժամանակ, մեծ թվով հայեր բանտարկվել են ոչ թե օրենքը խախտելու, այլ պարզապես նրա հետ անհամաձայնության համար՝ հիմնարար իրավունք, որը բոլոր քաղաքացիները պետք է վայելեն ժողովրդավարական պետությունում։
Փաշինյանը հստակեցրել է, որ օրենքները իր վրա չեն տարածվում։ Նա կարող է խախտել ցանկացած օրենք, և ոչ մի դատավոր չի կարող կանգնեցնել նրան, ինչպես ինքն է պարծենկոտորեն պնդում։
2018 թվականին իշխանությունը զավթելուց ի վեր, Փաշինյանը դաժանորեն հարձակվել է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու և դրա ղեկավարության վրա: Իր ոչ քրիստոնեական վարքագծին չնայած, նա հաճախակի մեջբերում է Սուրբ Գրքից՝ իր միամիտ հետևորդներին խաբելու համար: Սուրբ Աստվածաշունչը մեջբերում է Մատթեոս 4։5-7, Ղուկաս 4։9-12 և Սաղմոս 91։11-12 համարները, որտեղ սատանան, նույնպես մեջբերելով Սուրբ Գրքից, համոզել է Հիսուսին ցած նետվել տաճարի գագաթից՝ պնդելով, որ հրեշտակները կփրկեն իրեն: Հիսուսը պատասխանել է՝ մեջբերելով Բ Օրինաց 6։16-ը. «Մի՛ փորձիր քո Տեր Աստծուն»:
Չնայած երկար ժամանակ անհիմն լուր էր շրջանառվում, որ կաթողիկոսը երեխա է ունեցել, Փաշինյանը իշխանության գալուց հետո յոթ տարի սպասեց, որպեսզի շահագործի այս լուրը, երբ դա համապատասխանում էր իր նեղ քաղաքական նպատակներին։ Մեկ տարուց ավելի է, ինչ նա չարաշահում է իր բարձր պաշտոնը՝ փորձելով գահընկեց անել կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին։
Փաշինյանը հրապարակային կոչեր է արել, անձնական սպառնալիքներ է հնչեցրել և նույնիսկ անպարկեշտ լեզու է օգտագործել իր Ֆեյսբուքյան էջում՝ կաթողիկոսին հրաժարական տալու համար։ Այս բոլոր փորձերը ձախողվելուց հետո նա հասել է մինչև 10 բարձրաստիճան հոգևորականների շանտաժի՝ նրանց իր կողմը բռնելու կաթողիկոսի դեմ։ Եկեղեցու «բարեփոխման» պատրվակով նա ստեղծել է «քաղաքացիների կոմիտե»՝ կաթողիկոսին փոխարինելու համար։ Զարմանալի է, որ երկիրը կառավարելու համար չափազանց անկարող մարդը ցանկանում է միջամտել եկեղեցու ներքին գործերին և որոշել, թե ով պետք է լինի հաջորդ կաթողիկոսը։ Սա նրա գործը չէ։
Բնականաբար, այս բոլոր ջանքերը Հայաստանի Սահմանադրության ակնհայտ խախտումներ են, որը կոչ է անում բաժանել եկեղեցին և պետությունը: Սակայն, քանի որ Փաշինյանը հաստատել է ավտորիտար միանձնյա կառավարում, նա շարունակում է փորձել պարտադրել իր կամքը: Հունվարի սկզբին, երբ Գարեգին Բ կաթողիկոսը և վեց եպիսկոպոսներից բաղկացած կոմիտեն ազատեցին եպիսկոպոս Գևորգ Սարոյանին Մասյացոտնի թեմի առաջնորդի պաշտոնից, Փաշինյանը կոչ արեց Սարոյանին մերժել եկեղեցու ներքին որոշումը և դատական հայց ներկայացնել՝ նրա ազատումը կանխելու համար: Այնուհետև եկեղեցու ղեկավարությունը նրան կարգալույծ արեց հունվարի 27-ին:
Դատարանը անօրինական կերպով հրամայեց կաթողիկոսին չազատել Սարոյանին և արգելեց Գարեգին Բ-ին լքել երկիրը՝ զրկելով նրան և Գերագույն հոգևոր խորհրդի վեց եպիսկոպոսներին Ավստրիայում կարևոր եպիսկոպոսական համաժողովին մասնակցելու հնարավորությունից։ Այնուամենայնիվ, համաժողովը տեղի ունեցավ, և աշխարհի տարբեր ծայրերից հավաքված 25 եպիսկոպոսները իրենց աջակցությունը հայտնեցին կաթողիկոսին և քննադատեցին Փաշինյանի կառավարությանը Եկեղեցուն հետապնդելու համար։
Կաթողիկոսի և մյուս վեց եպիսկոպոսների դատավարության նախնական դատական նիստը նշանակված է օգոստոսի 7-ին, ժամը 16:00-ին, Վաղարշապատի (Էջմիածին) դատարանում: Սա առաջին դեպքն է, երբ անկախ Հայաստանի Հանրապետությունը քրեական մեղադրանք է առաջադրել Ամենայն հայոց կաթողիկոսի դեմ: Իրենց դարավոր կառավարման ընթացքում ո՛չ Օսմանյան կայսրությունը, ո՛չ էլ Ցարական Ռուսաստանը երբևէ դատական մեղադրանք չեն ներկայացրել կաթողիկոսներից որևէ մեկի դեմ: Միակ բացառությունը Խորեն Ա կաթողիկոսի սպանությունն էր, որին խեղդամահ արեցին խորհրդային անվտանգության գործակալները 1938 թվականի ապրիլի 6-ին:
Կաթողիկոսին դատարան քարշ տալը անօրինական գործողություն է և Փաշինյանի կառավարության կողմից իշխանության կոպիտ չարաշահում: Հայերը ավելի քան 1700 տարի մեծ հպարտությամբ աշխարհին ասում են, որ Հայաստանը քրիստոնեությունն ընդունած առաջին պետությունն էր: Այնուամենայնիվ, իրենց սեփական կառավարությունը եկեղեցու ղեկավարությանը վերաբերվում է որպես հանցագործների:
Միակ լավ լուրը Գարեգին Բ կաթողիկոսի հայտարարությունն է, որ նա հրաժարական չի տա, նույնիսկ եթե ձերբակալվի և բանտարկվի։ Նա կշարունակի ծառայել որպես օրինական կաթողիկոս նույնիսկ բանտում։
Վերջին ութ տարիների ընթացքում Փաշինյանի կառավարությունը կատարել է մի շարք աննախադեպ հակաեկեղեցական գործողություններ.
— 2018 թվականին այն չեղյալ հայտարարեց հոգևորականների դիվանագիտական անձնագրերը։
— Այն հանրակրթական դպրոցի ուսումնական ծրագրից հանեց «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան։
— 2024 թվականին այն դադարեցրեց քրեակատարողական հիմնարկներում տեղակայված հոգևորականների ծառայությունները։
— Այն դադարեցրեց հոգևորականների հոգևոր ծառայությունները Զինված ուժերում։
— Այն նախատեսում է բռնագրավել եկեղեցու բոլոր շենքերն ու ունեցվածքը։
— Անվտանգության ուժերը խուզարկություն են իրականացրել Սուրբ Էջմիածնի տարածքում՝ արքեպիսկոպոսին ձերբակալելու համար։
— Այն կեղծ մեղադրանքներով ձերբակալեց և բանտարկեց մի քանի բարձրաստիճան հոգևորականների։
— Խախտելով խորհրդարանի կանոնակարգը՝ իշխանությունները թույլ չտվեցին կաթողիկոսին աղոթք կարդալ խորհրդարանի բացման նիստում 2026 թվականի օգոստոսի 2-ին։
— Այն եկեղեցուց հարյուր հազարավոր դոլարներ է հավաքել հարկերի և տուգանքների տեսքով՝ հավատացյալների կողմից գնված մոմերի համար, չնայած այն հանգամանքին, որ եկեղեցին ոչ առևտրային կազմակերպություն է, և մոմեր գնողներն իրենք են նվիրատվություններ կատարում։
Դատավոր Հակոբ Մանուկյանը պետք է օգոստոսի 7-ին կարճի կաթողիկոսի և վեց եպիսկոպոսների դեմ մեղադրանքները, որպեսզի նա չդառնա Փաշինյանի անօրինական գործողությունների մեղսակիցը։ Հակառակ դեպքում, դատավոր Մանուկյանը կդառնա միջազգային ծաղրի առարկա, երբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը վերջնականապես որոշի, որ նրա դատավճիռը խախտել է Հայաստանի Սահմանադրությունը։
Մինչդեռ, թե՛ Հայաստանի, թե՛ Սփյուռքի հայերը պետք է արթնանան իրենց երկարատև ինքնագոհությունից և բարձրացնեն իրենց բողոքի ձայնը։ Եթե նրանք շարունակեն լռել նույնիսկ կաթողիկոսի ձերբակալությունից և բանտարկությունից հետո, ապա նրանք արժանի չեն ո՛չ եկեղեցի, ո՛չ էլ հայրենիք ունենալու։
Հարութ Սասունյան
TheCaliforniaCourier.com
