Իրանը կհարվածի՞ Ադրբեջանին

Իրանում ՀԱՄԱՍԻ քաղբյուրոյի ղեկավարի  սպանությանը հակադարձելու  կապակցությամբ բրիտանական «The Telegraph» պարբերականի տարածած այն տեղեկատվությունը, որ ԻԻՀ նորընտիր  նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանն առաջարկել  է հարվածել Իրանի հարեւան երկրներում, այդ թվում՝ Ադրբեջանում  տեղակայված իսրայելական գաղտնի բազաներին, մտահոգել է Բաքվին: Ադրբեջանում    պաշտոնական աղբյուրները գերադասել  են բրիտանական ԶԼՄ-ի այս տեղեկությունը «ֆեյք»  անվանել՝ ակնկալելով   նաեւ Թեհրանի հերքումը:

Պաշտոնական Թեհրանն էլ առայժմ  զերծ է մնում մեկնաբանել բրիտանական «The Telegraph» պարբերականի տարածած տեղեկատվությունն ու հրաժարվում հերքել  Թել Ավիվին  հարվածելու փոխարեն Ադրբեջանում տեղակայված իսրայելական ռազմական հենակետերը թիրախավորելու հնարավորության մասին նախագահ Փեզեշքիանի առաջարկությունը:

Այնուամենայնիվ,  Իրանում լույս տեսնող կենտրոնական թերթերն ավելի հաճախ են սկսել փաստական տվյալներով հարուստ տեղեկատվական նյութեր հրապարակել Ադրբեջանի ու Իսրայելի միջեւ ռազմական ոլորտին վերաբերող  փոխգործակցության մասին:

Իրանական «hamshahrionline»  կայքին հասանելի աղբյուրների համաձայն, Ադրբեջանն Իրանի հետ սահմանակից շրջաններում տեղակայել է Իսրայելի նվիրաբերած «Barak-8» հակաօդային պաշտպանության համակարգեր: Նույն աղբյուրները նաեւ վկայում են, որ այդ համակարգերը նախատեսված են Իրանի հնարավոր հարձակումներին հակադարձելու  նպատակով:  
Ըստ իրանական կայքի, ռազմական ոլորտում Ադրբեջանի ու Իսրայելի  համագործակցության ծավալները, հատկապես 44-օրյա պատերազմի ընթացքում եւ դրանից հետո,  բավականին ընդարձակ եւ ընդգրկուն են եղել, որի մասին անդրադարձ կա նաեւ ադրբեջանական «Յենի Մուսավաթ» պարբերականի  տարբեր համարներում: Ըստ պարբերականի տրամադրության տակ եղած  տեղեկատվության, փոխադարձ պայմանավորվածության համաձայն, Ադրբեջանում են գտնվում մեծ թվով իսրայելցի զինվորականներ:

Նույն աղբյուրի  համաձայն, վերջին շրջանում իսրայելա-ադրբեջանական համագործակցությունը հասել  է իր բարձրակետին: Իսրայելի Հետախուզության եւ հատուկ առաջադրանքների վարչության՝ Մոսադի նախկին ղեկավար Էֆրաիմ Հալեվին հայտնել է, որ զբոսաշրջության անվան տակ իսրայելցիների հաճախակի այցելություններն Ադրբեջան, Մոսադին հնարավորություն են տալիս Իրանի մասին կարեւոր օպերատիվ տվյալներ հայթայթել:

Իրանի ու Ադրբեջանի միջեւ ծայր առած լարվածության եւ Իրանի դեմ գործողություններ ծավալելու նպատակով Իսրայելի մատակարարումների հարցում Թուրքիայի անվտանգության ծառայության դերի բացահայտումից եւ   «Ալ-Աքսա փոթորիկ» ռազմական գործողությունից հետո, ըստ իրանական մամուլի, Բաքուն պաշտոնապես վերածվել է Իսրայելի զինապահեստի, ինչպես նաեւ  ռազմական, անվտանգային ու հետախուզական հենակետի:
Իրանական մամուլը գրում է, որ Ադրբեջանը նաեւ իսրայելական Uvision ընկերությունից ձեռք է բերում  մեծ մարտագլխիկներ ունեցող   հակահետեւակային ու  հակատրանսպորտային անօդաչու սարքեր:

Նաեւ տեղեկություններ կան այն մասին, որ Ադրբեջանը ներկայումս օգտվում  է IAI ընկերության արտադրած հակաօդային պաշտպանության Barak-MX համակարգերից:
 Էֆրաիմ Հալեվիի խոսքերով, Թել Ավիվը լավ հարաբերություններ ունի Բաքվի  հետ եւ անհրաժեշտության դեպքում, Ադրբեջանին հետախուզական աջակցություն է ցուցաբերում: Էֆրաիմ Հալեվին  նաեւ տեղեկացրել է, որ Մոսադը Ադրբեջանում ունի Իրանի դեմ կահավորված հետախուզական հենակետ, որի միջոցով Իրանի մասին օպերատիվ տվյալներ է ձեռք բերում:  
Հրապարակման մեջ նշված է նաեւ, որ 2021 թվականին ռազմական ոլորտում Ադրբեջանի ու Իսրայելի միջեւ ապրանքաշրջանառության ծավալը կազմել է շուրջ 6 մլրդ դոլար:

ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Իրանագետ