«Արցախի հետ, Արցախի կողքին»
Մեր օրերում, երբ սփյուռքի համայնքներում հանուն Արցախի եւ հայրենիքի տեղի են ունենում տարբեր միջոցառումներ, անմասն չմնաց հարեւան Իրանի հայ համայնքը: «Արցախի հետ, Արցախի կողքին» կարգախոսով հունվարի 27-ին Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդանիստ Սուրբ Սարգիս եկեղեցում կազմակերպվել էր զորակցության հանրահավաք: Ինչպես նշվում է Թեհրանի հայոց թեմի տարածած հաղորդագրության մեջ, հավաքին մասնակցել են համայնքի «գիտակից հայորդիներն՝ ի պաշտպանություն Արցախի եւ արցախահայության»:
Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Տ. Սեպուհ արք. Սարգսյանի նախագահությամբ մատուցված Պատարագի ավարտին տեղի է ունեցել հոգեհանգստյան կարգ՝ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Ազատ գյուղի զորանոցի կացարանում հրդեհից զոհված 15 զինծառայողների հիշատակին: Սրբազան Հայրն իր քարոզում հայրենի երկրի գոյության երաշխիք է համարել բանակը, որի հզորությամբ պետք է կարողանալ ՀՀ տարածք մուտք գործած թշնամուն դուրս վտարել եւ վերականգնել Հայրենիքի սահմանների ամբողջականությունը:
Հանրահավաքին մասնակցել են հատուկ հրավերով Թեհրան այցելած Արցախի Մարդու իրավունքների պաշտպան Գեղամ Ստեփանյանը, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Ասպրամ Կրպեյանը, Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Ազգային Կենտրոնական վարչության քաղաքական ժողովի անդամ Հովսեփ Ավետյանը, Իրանի Հայ Կաթողիկե եւ Ավետարանական համայնքների հոգեւոր առաջնորդները, Իսլամական խորհրդարանում իրանահայության պատգամավորներ Արա Շահվերդյանը եւ Ռոբերտ Բեգլարյանը, ԻԻՀ-ում ՀՀ դեսպանության մշակութային եւ համայնքային հարցերով խորհրդական Սերգեյ Գրիգորյանը, համայնքային գործիչներ: Այլ կերպ ասած՝ հանրահավաքի գաղափարն համահայկականությունն է առանց բաժանումների:
Հարկ է նշել, որ հավաքին մեծ թիվ են կազմել նաեւ երեխաներն ու երիտասարդները, որը հիմք է տալիս կարծելու, որ երիտասարդ սերունդը եւս ակտիվորեն ներգրավված է Արցախի հայությանը զորավիգ լինելու նոր շարժմանը: Հանրահավաքի ավարտին ընթերցվել է օրվա բանաձեւը, որտեղ պահանջվում է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից անմիջական միջամտություն՝ վերաբացելու Արցախն ու Հայաստանն իրար կապող Բերձորի միջանցքը, ինչպես նաեւ պաշտպանելու Արցախի բնիկ հայ ժողովրդին ադրբեջանական ցեղասպանական արարքներից:
Ակնհայտ է, որ հանրահավաքի այդ բանաձեւի հասցեատերը պաշտոնական Թեհրանն է, որն իր տարածաշրջանային քաղաքական ծրագրերում պետք է ներառի նաեւ ԻԻՀ քաղաքացի հանդիսացող եւ կրոնական փոքրամասնություն դիտարկվող հայության պահանջները: Մյուս կողմից, իրանահայ համայնքն ուղղակիորեն փորձում է ներգրավվել իրանական կողմին Բերձորի միջանցքի բացման հարցում միջնորդական գործունեության մեջ: Թերեւս այդ հարցում կարող է օգտակար լինել այն, որ դեռեւս 2022 թ. աշնանը Իրանի հստակ դիրքորոշմամբ հաջողությամբ պատնեշվել է ադրբեջանական հարձակումը ՀՀ տարածքի ուղղությամբ: Այդ մասին է վկայում օրերս ՀՀ արտաքին գործերի փոխնախարար Վահան Կոստանյանի հարցազրույցը ՏԱՍՍ լրատվական գործակալությանը. «Մենք ունեինք հետախուզական տվյալներ, որ Ադրբեջանը նախապատրաստում էր ավելի մեծ ագրեսիա, երբ հարձակվեց Հայաստանի վրա անցյալ տարվա սեպտեմբերին: Իրանի գործողություններն ու հայտարարությունները օգնեցին կանխել իրավիճակի հետագա վատթարացումը: Իրանը կարեւոր գործընկեր է Հայաստանի համար»:
Այսպիսով, ունենալով որոշակի քաղաքական ռեսուրսներ՝ իրանական կողմը կարող է Բերձորի միջանցքի բացման հարցում եւս հանդես գալ մարդասիրական կարեւոր առաքելությամբ: Այլ կերպ ասած՝ համայնքային գործիչները իրանական կողմին են վերապահում ու նրանից ակնկալում կանխարգելելու Ադրբեջանի որդեգրած ցեղասպան քաղաքականությունը Արցախում եւ հանդես գալ տարածաշրջանում արդար միջնորդի դերում:
Հիրավի, հայ համայնքն այդ հավաքով զորաշարժի է ենթարկել սեփական ռեսուրսները՝ «Արցախի հետ, Արցախի կողքին» կարգախոսն առաջարկելով նաեւ Իրանի Իսլամական Հանրապետության իշխանություններին՝ աջակցելու շրջափակման պայմաններում գտնվող իրենց ազգակիցներին:
ԿԱՐԵՆ ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Իրանագետ
