Տհաճ, ինքնախարազանման նման բան է սեփական երկրի իշխանությանը, սեփական՝ այսպես կոչված կամ այսպես կոչվող կառավարությանը, նրա սեփականատիրոջը այպանելը, ապիկարության եւ ձախողումերի, պարտության համար նրան քննադատելը:
Կար ժամանակ, երբ Ն. Փաշինյանը հետնյալ թվով հոխորտում էր Հայաստանը տարածաշրջանի ժողովրդավարության bastion-ի (ֆրանսերեն՝ մարտկոց, միջնաբերդ) վերածելու մասին: Ոմանք հավատում էին, ոմանք՝ ոչ, իսկ ուրիշներ բարեմտորեն մտածում, որ երազը մի օր կարող է իրականություն դառնալ: Մանավանդ որ մեզ շրջապատող երկրներից հատկապես Ադրբեջանում, ժողովրդավարությունը, դեմոկրատիան փոխարինվել է ավտոկրատիայով, այն էլ դրա ամենահոռի տեսակով՝ ընտանեկան-ժառանգական բռնատիրությամբ, որտեղ որդին հաջորդում է հորը, կինը՝ ամուսնուն: Որտեղ թուրքերից դեռ շատ առաջ բնակվող ազգային փոքրամասնությունները՝ թալիշները, թաթերը եւ մյուսները ազգային խտրականության են ենթարկվում բոլոր մակարդակներում, իսկ մամուլը, լրագրողներն ու խմբագիրները հետապնդվում, կալանվում կամ էլ հեռանում են երկրից, մինչ ընտրություններն անցկացվում են նախագահական պալատից իջեցված ցուցակներին համապատասխան:
Այո, կար ժամանակ, երբ Հայաստանը տարածաշրջանում համեմատականորեն բացառիկ էր ժողովրդավարության իր ձգտումով, ու հենց դրա համար էլ դարձել էր գրավիչ՝ նաեւ տնտեսական, քաղաքական, անվտանգության տեսակետից: Դարձել էր կայունության երաշխիք՝ նաեւ իր, այո՛, մարտունակ բանակով, իսկ Արցախյան հակամարտության կարգավորման հարցում, ինչպես ՀՀ նախկին արտգործնախարար Էդուարդ Նալբանդյանն էր պնդում՝ բարենպաստ դիրքերից բանակցող երկիր՝ սկզբունքայնության եւ կանխատեսելիության մեծ բագաժով:
Միջազգային հանրության համար Հայաստանը գրավիչ էր նաեւ մի քանի այլ տեսակետներից:
Առաջին՝ որպես քրիստոնեությունն պետականորեն առաջինը ընդունած երկիր՝ իր հինավուրց եկեղեցիներով, հոյակերտ տաճարներով եւ, անշուշտ, Ս. Էջմիածնի Մայր տաճարով:
Երկրորդ՝ նույն հանրության համար, որը քաջ գիտի, որ Ջրհեղեղից հետո մարդկային ցեղի, կենդանական տեսակների գոյատեւումը տեղի է ունեցել Արարատ լեռան վրա Նոյյան տապանի հանգրվանելով, իսկ Սրբազան լեռը միայն Հայաստանից է այդքան վեհ ու գեղեցիկ երեւում, հետեւաբար այստեղի՛ց է պետք նրան նայել:
Երրորդ՝ հայ ժողովուրդը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունից հրաշքով փրկված հավաքականություն է, որն իր տոկունությամբ, կենսունակությամբ դիմացել, վերապրում եւ արարում է դեռ: Հետեւաբար պետք է ճանաչել նրա երկիրը, պետությունը, միաժամանակ դատապարտելով նրա նկատմամբ կատարված Ոճիրը:
Ահա այս եւ այլ հանգամանքներն են մղել միլիոնավոր օտարազգիների հետաքրքրվելու, ճանաչելու հայությունն ու նրա վերջին օթեւանը հանդիսացող երկիրը: Երկիր՝ որը 2018 թ.ին անցավ մի խումբ արկածախնդիր, տգետ, անպատասխանատու մարդկանց ձեռքը, որոնք սկզբում խոստանում էին ժողովրդավարության օրրան, իրենց բառով՝ bastion-ի վերածել մեր երկիրը, սակայն, ավա՜ղ, փոխարենը շատ արագ այն վերածեցին հակաժողովրդավարության baston-ի (ֆրանսերեն՝ գավազան, մահակ), այսինքն՝ բռնապետության, ոստիկանապետության: Վերջինիս առաջին «կարեւոր» գործը եղավ եւ շարունակում է լինել հալածանքը, թշնամությունը, արհամարհանքը հայության, համայն հայության ու նրա երկիրը կայտառ պահող, նրան ոգի, միասնական կամք ու նպատակասլացություն պարգեւող կռվանների դեմ:
Հարցրեք դրսում ապրող մեր հայրենակիցներին, տարբեր երկրներ այցելող մեր համաքաղաքացիներին, մանավանդ՝ տարբեր երկրների սահմաններ հատող մեր բեռնատար եւ ուղեւորատար մեքենաների վարորդներին: Նրանք ձեզ կպատմեն իրենց նկատմամբ արհամարհական վերաբերմունքի բազմաթիվ դրվագներ: Նրանցից ու մեզնից խլվել է ազգային արժանապատվության զգացողությունը: Օտարների ծաղրանքի առարկան են դարձել պետությունը, բանակը, կառավարությունը, վերջինի սեփականատերն ու բաժնետերերը:
Այսպես գոյատեւել չե՛նք կարող:
ՀԱԿՈԲ ԱՎԵՏԻՔՅԱՆ
