Մինչ Փարիզի խաղաղության համաժողովում վարչապետ Փաշինյանը պնդում էր, որ օգոստոսի 8-ին Թրամփի աջակցությամբ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ խաղաղություն է հաստատված , եւ որ` միջազգային տարանցման նոր ուղի բացելը մեր տարածաշրջանում իրավիճակ է փոխելու, Երեւանում զուգահեռ ընթացող Եվրանեսթի խորհրդարանական վեհաժողովում եվրոպատվիրակները, այդ թվում` իշխող ուժի մեր պատվիրակները դեմ էին քվեարկում մեր ընդդիմադիր պատվիրակների առաջարկած փոփոխությանը, որով արցախցիների անվտանգ վերադարձի ապահովման պահանջ պետք է ներկայացվեր Ադրբեջանին (ընդդիմադիր պատգամավոր Արթուր Խաչատրյանի ներկայացմամբ):
Նույն կերպ, երբ Փարիզում վարչապետ Փաշինյանը պնդում էր, որ Թուրքիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումն ու սահմանի բացումը ժամանակի հարց է, դրա համար որեւէ խոչընդոտ չկա, Եվրանեսթի հանձնաժողովերից մեկում հաղորդուղիների ապաշրջափակման վերաբերյալ բավականին անկեղծ քննարկման ժամանակ հենց եվրոպացիներն էին մտահոգություններ հայտնում առ այն, որ ամեն ինչ այնքան էլ միանշանակ չէ, որ Թուրքիան սահմանների բացումը կապում է Հայաստանին Ադրբեջանի ներկայացրած պահանջների կատարման հետ, ու հատկապես այն պահանջի, որով Հայսատանը պետք է փոխի իր Սահմանադրությունը:
Բացի այդ` եվրոպացիներին շատ էին մտահոգում «Թրամփի ճանապարհի» անվտանգության, այլ կողմերի մասնակցության որոշակիացման, հայկական երկաթուղում ռուսական ներկայության խնդիրները, որոնք նրանց կարծիքով մշուշոտ են դարձնում Սյունիքով անցնող ճանապարհի ռեալիզացման կամ Հայաստան-Թուրքիա սահմանների բացման հեռանկարը նախ ժամանակային առումով, նրանք ուզում էին իմանալ, թե այս բոլորը տեղի կունենա՞ն առաջիկա 10, 30, թԵ 50 տարում: Ու ընդհանրապես` նրանք Սյունիքով անցնող ճանապարհը ոչ թե Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ծրագրերի տիրույթում էին քննարկում, այլ տարանցիկ հաղորդակցության մեծ միջազգային ծրագրի, դրա հաջողությունն ու ձախողումը համաեվրոպական դիտելով ու քաղաքական բաղադրիչները (հակառուսական շեշտադրումներով ներառյալ) հատկապես ընդգծելով:
Հավանաբար վերջին հանգամանքից էին Ադրբեջանն ու Վրաստանը զգուշացել, որոշելով չմասնակցել Եվրանեսթի երեւանյան նոտային, ինչպես եվրոպացի պատվիրակներից մեկը բնորոշեց երեւանյան նստաշրջանը, բայց երեւում էր` հայկական պատվիրակությունը բարդույթներ չուներ այդ առումով, մեր պատվիրակները հանգիստ ելույթ էին ունենում հիանալի անգլերենով, վարում նիստերը, եվրոպացիներին հավասար առաջ տանելով օրակարգը:
Իսկ ԱԺ հանձնաժողովների քննարկումներում այս շաբաթ բաշխում էին Հայաստանի եկող տարվա երեք տրիլիոնանոց դրամի բյուջեն` լսելով կառավարության նախագծի հատկացումների մասին ոլորտային պատասխանատուների ելույթները, ԱԺ ֆինանսավորումը պակասեցնում-կառավարությանն ավելացնում (բա ընտրական տարի է), տալիս-առնում, պաթոսով ներկայացնում թվերն ու դրանց տակ դրված «գռանդիոզ» ծրագրերը, նոր բազմամիլիոնանոց վարկեր նախատեսում վերցնել այս ու այն միջազգային ծրագրի համար (թե բա` վարկունակ պետությանն են վարկ տալիս, մի մտահոգվեք պարտքի համար, ամեն պետության հո վարկ չե՞ն տալիս, վախենալ պետք չէ ըստ իշխող ուժի ներկայացուցիչների):
Ողջ շաբաթ նախարար-մախարար պատմում էին ոլորտային հիանալի նախաձեռնություններից, հավաստիացնում, թե ինչպես է պետությունը մտահոգված հանրության խնդիրներով, համընդհանուր հայտարարագրումը պարզեցրել է, կես միլիոն թոշակառուի թոշակ բարձրացնելու հունվարից` նախատեսելով տասը տոկոսանոց քեշբեք քարտով վճարումների դիմաց, ոնց է մտածում ավելացնել մարդկանց եկամուտները ԱրՔա քարտով վճարումների դիմաց երկու տոկոսանոց հետճարով (մի տես, է՛) ինչպես է այժմյան առողջապահական ծախսերի` համարյա թալանելուն համարժեք վճարումների պատկերը մեղմելու առողջապահության ապահովագրության ծրագրի մեկնարկով (մի տես, է՛-2), ոնց է ժամկետային զինծառայությունը կես տարով կրճատելու:
Մի խոսքով` խորհրդարանի հանձնաժողովների ներսում մի իդիլիա էր տիրում, որը մի փոքր տատանում էր ընդդիմությունն իր ընդդիմախոսությամբ, խորհրդարանի միջանցքներում էլ մի փոքր այդ իդիլիան լրագրողներն էին փսորում իրենց հարցերով, թե բա` անձնական տվյալների պաշտպանության օրենքի խախտում, եկեղեցու դեմ արշավ, քաղաքական հետապնդումներ, ընտրական քարոզարշավի խախտումներ եւ այլն :
Իսկ խորհրդարանի պատերից դուրս մեր հանրությունն անհաղորդ էր այդ իդիլիային` ապերախտի պես չգիտես ինչու այլ զգացողություններ կրելով, որոնք ոչ մի եզր չունեն նախարարական վերը նկարագրված պաթոսի հետ: Որպես այդ հանրության մաս, որպես նվազ եկամուտներ ունեցող հայ հանրության գերակշիռ շերտի թարգման`հասանելի դարձնեմ այդ զգացողությունները. խանութներում, առողջապահական հիմնարկներում, վճարման հարթակներում ելումուտ անող ճնշված եւ բարդույթավորված այս մարդկանց թվում է, որ իրենք ոչ թե Սահմանադրությամբ բոլորին, այդ թվում իրենց էլ վերագրվող արժանապատիվ կյանքի կրող են, այլ ուղղակի ամեն օր եւ ամենուր միմյանց բացասող իշխանության եւ ընդդիմության պայքարի մատերիալ, նրանց ծրագրերի եւ նպատակների փորձարկման սուբյեկտ, նրանց գծած ծուղակների խայծ, մի խոսքով` նրանց քաղաքական պայքարի անհրաժեշտ ատրիբուտ, երրորդ կամ չորրորդ հանրապետության անդեմ բնակիչ, որ բուժվելու ռեալ հնարավորություն ունենալու փոխարեն` պետք է ականջ կախի առողջապահության նախարարուհու հնչեղ, հուզիչ երանգներ ունեցող ձայնով արտաբերվող մեծամեծ խոստումներին, ոչ թե բանկային քարտում գումար պետք է փնտրի` խանութում վճարելու անհրաժեշտ կենսամինիմումի գոնե մթերային բաղադրիչի համար, այլ գոհանա տասը տոկոսանոց սպասվելիք քեշբեքով, մտածի, որ իր աղքատության պատճառն իր գլխում է, եւ ոչ թե հանրության արժանապատիվ կյանքն ապահովելու կոչված պետական կառուցվածքի ձեռքում: Ու դեռ կողմնորոշվի, թե ումի՞ց շնորհակալ լինի էլեկտրաէներգիայի սակագնի հնարավոր 6 դրամ նվազեցման համար`ՀԷՑ-ի նախկին կառավարողների՞ց, որոնց սակագին էժանացնելու հայտը մերժվում է այս օրերին, թե՞ հետագայում սակագին իջեցնելու նույնպես պատրաստ նոր կառավարողներից, երկու կողմն էլ, բնականաբար, իրենց ընտրազանգված սեպելու մտադրությունն ունեն:
Դե իսկ կոմպրոմատ-գեյթսը, ձերբակալություններն ու սեքս-սկանդալները` եկեղեցականների եւ հասարակ մահկանացուների մասնակցությամբ, կօգնեն մոռանալ ամսվա կեսին դատարկված վճարման քարտերը եւ սեփական ուղեղում ծվարած աղքատությունը…
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Հեղինակի յութուբյան հրապարակումներին հետեւեք հետեւյալ հղումով.
