Ներկայում մեծ ծավալի գիտական ուսումնասրություններ են կատարվում ՀՀ ԳԱԱ Ա.Թախտաջյանի անվան բուսաբանության ինստիտուտում: «Սեւանի ավազանի հոլոցենի ֆլորայի եւ բուսականության առանձնահատկություններն ըստ Ծովինարի տորֆերի հնէաբուսաբանական տվյալների» թեմայի շրջանակներում շարունակվել են Սեւանի ավազանի բրածո եւ ժամանակակից ծաղկափոշու ուսումնասիրությունները: Ամփոփվել են մոտ 90 բրածո տաքսոնի վերաբերյալ տվյալները: Շարունակվել են Սեւանի ավազանի բրածո եւ ժամանակակից պտղաբանական ուսումնասիրությունները: Ամփոփվել են շուրջ 60 բրածո տաքսոնների տվյալները: Ժամանակակից համեմատական նյութի հավաքածուները լրացնելու նպատակով հավաքվել են մոտ 20 տեսակ ծաղկավոր բույսերի սերմեր:
Շարունակվել են բուսաբանական թանգարանի կառուցման աշխատանքները: Մի շարք հավաքածուների համար ստեղծվել է տվյալների էլեկտրոնային բազա, կատարվել են ինֆրաստրուկտուրայի բարելավման աշխատանքներ (ղեկ.՝ կ.գ.թ. Ի.Գաբրիելյան):
Երկրաբուսաբանական ուսումնասիրությունների շրջանակում շարունակվել են Հայաստանի բուսական համակեցությունների փոփոխությունների, էկոհամակարգերի եւ բնակմիջավայրերի, 2016թ. հրապարակված, դասակարգման նոր սխեմայի հստակեցման ուղղությամբ տարվող աշխատանքները: Հատուկ ուշադրություն է դարձվել հազվագյուտ էկոհամակարգերին, որոնց վերաբերյալ տեղեկատվությունը կընդգրկվի երկլեզու «Հայաստանի էկոհամակարգերի Կարմիր գրքում»: Ուսումնասիրություններն իրականացվել են ինչպես Հյուսիսային, այնպես էլ Կենտրոնական եւ Հարավային Հայաստանում: Արդյունքում առանձնացվել է 83 հազվագյուտ էկոհամակարգ, որոնց մեծ մասը (մոտ 70-ը) մանրակրկիտ նկարագրված է:
Ավարտվել է 2019թ. բուսականության գիտության միջազգային ասոցիացիայի չոր խոտաբուսային համակեցությունների խմբի կողմից Հայաստանում իրականացված միջազգային գիտարշավի հերբարիումային նյութերի մշակումը, բոլոր տվյալները մուտքագրվել են միջազգային տվյալների բազա: Շարունակվել են Հայաստանի մերձալպյան եւ ալպյան գոտիների ֆլորայի եւ բուսականության ուսումնասիրությունները: Մասնավորապես ընդհանրացվել են կովկասյան մրտա-վարդի (Rhododendron caucasicum) պոպուլյացիայի ժամանակակից վիճակի եւ տարածվածության տվյալները: Վայոց Ձորի մարզում սկսվել է «Անհետացման վտանգի տակ գտնվող տանձենու տեսակների պահպանությունը եւ դրանց պոպուլյացիաների կենսունակության ապահովումը» ծրագիրը, որի շրջանակներում իրականցվել են դաշտային ուսումնասիրություններ :
Էկոլոգիական ֆիզիոլոգիայի բնագավառում շարունակվել են կենսաբազմազանության կարեւորագույն տարածքներում աճող Հայաստանի հազվագյուտ եւ անհետացող տեսակների էկոֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությունները: Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել աղուտ եւ կավային (hալոֆիտ եւ գիպսոֆիտ) բնակմիջավայրերում հանդիպող տեսակներին, մասնավորապես ուսումնասիրվել են ջրային ռեժիմը (ազատ եւ կապված ջրի պարու-նակությունը, ջրային դեֆիցիտը), ֆոտոսինթեզի եւ տրանսպիրացիայի ինտենսիվությունը, պլաստիդներում գունանյութերի քանակությունը (քլորոֆիլ եւ կարոտինոիդներ): Կատարված էկոֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությունները թույլ են տվել գնահատել դրանց հարմարվողականության պոտենցիալը եւ բացահայտել խոցելիության հնարավոր պատճառները (ղեկ.՝ կ.գ.թ. Ժ.Հովակիմյան):
«Spiraea L. ցեղի գնահատումը որպես բարձր գեղազարդ տեսակների ներմուծման աղբյուր Հայաստանում» ուսումնասիրության շրջանակներում (ղեկ.՝ կ.գ.դ. Ժ.Վարդանյան) ներմուծման աշխատանքների արդյունքում Երեւանի բուսաբանական այգում ասպիրակների հավաքածուն հարստացվել է նոր բարձր գեղազարդ տեսակներով եւ ներկայումս ընդգրկում է 22 տեսակ:
Շարունակվել են Primula denticulatՈ եւ Primula cortusoides գեղազարդ բազմամյա բույսերի աճի եւ զարգացման վրա Միկոսոիլ էնդոմիկորիզային պատրաստուկի ազդեցության հետազոտական աշխատանքները: Հաստատվել է դրա խթանիչ ազդեցությունը զարգացման բոլոր փուլերում: Պատրաստուկը խթանել է փորձարկվող բույսերի մերիստեմատիկ ակտիվությունը` այս բույսերի արմատների վրա միկորիզայի ձեւավորման շնորհիվ: Միկոսոիլով մշակումն էականորեն խթանում է տվյալ կուլտուրաների բոլոր կենսական գործընթացները:
Առաջին անգամ ուսումնասիրվել է Դրախտավարդ խոշորատերեւի (Hydrangea macrophylla) կտրոնների արմատակալման վրա «Զուլալ» օրգանական պատրաստուկի ազդեցությունը: Հաստատվել է այդ պատրաստուկի ակտիվ խթանիչ ազդեցությունը փորձարկվող բույսերի կողքային արմատների ձեւավորման վրա: Ծաղկային գեղազարդ բույսերի կուլտուրաների հավաքածուների հարստացման գործընթացն իրականացվել է բույսերի ներմուծման, ինչպես նաեւ Հայաստանի այնպիսի վայրի բուսականության ներգրավման ճանապարհներով, որոնք օժտված են բարձր գեղազարդ հատկություններով: Վարդանոցում տնկվել է թեյահիբրիդային խմբին պատկանող «Jumilia» սորտի թվով 550 վարդի թուփ: Տնկման ժամանակ հողին խառնվել է «Զուլալ» օրգանական պարարտանյութ, իսկ տնկելուց հետո ջրվել դրա ջրային լուծույթով: Նշված սորտը դիմացկուն է հիվանդությունների, վնասատուների եւ ցրտի նկատմամբ: Աշնանը վարդանոց են տեղափոխվել նաեւ մագլցող եւ կիսամագլցող վարդերի մի շարք սորտեր:
ՍՏԵՓԱՆ ՊԱՊԻԿՅԱՆ
