Արտաքին առեւտրի կառուցվածքի ի՞նչ փոփոխություններ են եղել այս տարի
Այս տարվա առաջին 9 ամիսներին Հայաստանից արտահանվել է 1 մլրդ 88 մլն դոլարի արտադրանք եւ ներմուծվել 3 մլրդ 80 մլն դոլարի արտադրանք: Առաջին կարեւոր փաստը, որ հարկ է արձանագրել, այն է, որ եւ տոկոսային, եւ գումարային առումով արտահանումն ավելի մեծ աճ է արձանագրել, քան ներմուծումը: Այսպես, արտահանումն աճել է 10,6 տոկոսով կամ 94 մլն դոլարով, իսկ ներմուծումըՙ 2,5 տոկոսով կամ 76 մլն դոլարով: Մինչ այժմ արտահանումը տոկոսային առումով ավելի առաջանցիկ աճ էր ունենում, բայց գումարային առումով ավելի արագ աճում էր ներմուծումը: Փաստորեն, այս տարվա հունվար-սեպտեմբերի ցուցանիշները վկայում են, որ տոկոսային առումով, վերջին տարիներին ավելի արագ աճելով, արտահանումը հասել է մի իրավիճակի, երբ տոկոսային աճը նաեւ ծավալների աճ է դառնում:
Փոփոփոխություններ կան նաեւ արտահանման կառուցվածքում: Հատկանշական է, որ դրանք առավելապես կապված են պատրաստի սննդի արտադրանքի արտահանման ծավալների աճի հետ: Այստեղ արձանագրվել է ամենամեծ աճն անցյալ տարվա նույն ժամանակհատվածի համեմատ: Արտահանել ենք մոտ 212 մլն դոլարի պատրաստի սննդի արտադրանք` անցյալ տարվա 9 ամիսների 167 մլն դոլարի դիմաց: Աճը գրեթե 27 տոկոս կամ 55 մլն դոլար է: Գումարային առումով հաջորդ ամենամեծ աճ արձանագրած ճյուղը հանքահումքային արտադրանքն է` պղնձի եւ այլ մետաղական հանքանյութերը` մոտ 18 մլն դոլարով: Բուսական ծագման արտադրանքը աճել է մոտ 17 մլն դոլարով, կենդանիների եւ կենդանական ծագման արտադրանքը` նույնպես 17 մլն դոլարով, մանածագործական իրերինը` 16 մլն դոլարով: Ընդ որում, առաջին երկու ապրանքախմբերի դեպքում արձանագրվել է համապատասխանաբար 86 տոկոս եւ 70 տոկոս, իսկ մանածագործական իրերի դեպքում` 2,5 անգամ աճ: Նվազել է ոչ թանկարժեք մետաղների եւ դրանցից պատրաստված իրերի արտահանումը` 16 մլն դոլարով: Այդուհանդերձ, այս ապրանքախմբի արտահանման ծավալները երկրորդն են իրենց մեծությամբ` 237 մլն դոլար: Առաջինը հանքահումքային արտադրանքն է` 310 մլն դրամով, իսկ երրորդը, ինչպես արդեն նշեցինք, պատրաստի սննդի արտադրանքը` 212 մլն դոլարով:
Ներմուծման մեջ առաջին տեղում հանքահումքային արտադրանքն է` հիմնականում գազ եւ այլ էներգակիրներ` 638 մլն դոլար: Այս ապրանքախումբը մշտապես ունեցել եւ հավանաբար դեռ երկար կունենա ամենամեծ մասնաբաժինը մեր ներմուծման մեջ: Երկրորդը մեքենաներ, սարքավորումներ եւ մեխանիզմներ ապրանքախումբն է` 376 մլն դոլարով: Այս տարվա 9 ամիսներին այս ապրանքների ներմուծումը նվազել է: Երրորդը պատրաստի սննդի արտադրանքն է` 262 մլն դոլար, որն աճել է մոտ 22 մլն դոլարով, ապա քիմիայի եւ դրա հետ կապված ճյուղերի արտադրանքը, որը նույնպես աճել է 22 մլն դոլարով եւ կազմել 257 մլն դոլար, այնուհետեւ վերգետնյա, օդային եւ ջրային տրանսպորտի միջոցները` 256 մլն դոլար, որտեղ ներմուծման ծավալները նվազել են:
Հավանական է թվում, որ տարեկան ցուցանիշներով ներկայիս ցուցանիշները էական փոփոխություններ չեն կրի, եւ 9 ամիսներին արձանագրված միտումները կպահպանվեն առաջիկա ամիսներին: Ըստ երկրների արտաքին առեւտրի ցուցանիշներին կանդրադառնանք առաջիկայում:
