Հայաստանն անդրշիրիմյան դժոխք չունի, մերը միայն «այսրշիրիմյան» դրախտն է՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆ, ԵՐԿԻՐ ԴՐԱԽՏԱՎԱՅՐԸ, որի վրա աչք են տնկել բոլորը՝ վայրի, կիսավայրի, քաղաքակիրթ թվացող, մերձավոր ու հեռավոր ցեղերն ու ազգերը: Հետո էլ ասում են՝ ո՞ւմ է պետք Հայաստանը:
Անդրշիրիմյան չարչարանաց կացարան չունենալու հայերի «սնապարծության» ապացույցներից մեկն այն է, որ ընդհանրապես հայերենում դժոխքի համար բնիկ հայկական բառ գոյություն չունի, որի պատճառով էլ մենք ստիպված ենք եղել փոխառության կարգով, (մարման անորոշ ժամկետով), բառը փոխառել տարբեր ժողովուրդներից՝ մշտապես հիշելով, որ մեր դժոխքը հենց այստեղ է՝ մեր դրախտավայրի կողքին:
Հայերենում դժոխքի հոմանիշը ԳԵՀԵՆՆ է, որը եբրայերեն get-hinnom ձեւից է՝ «Հիննոմի ձորը» նշանակությամբ (Ի դեպ, պարսկերեն jahannam darreh արտահայտությունը հենց այս ձորի անվան հետ է կապված): Նշենք, որ Հիննոմի ձորը Երուսաղեմի պարիսպներից անդին գտնվող զբոսավայր էր, որը հետագայում վերածվեց քաղաքի աղբակույտերի եւ հանցագործ տարրերի այրման վայրի, եւ դարձավ գարշանքի ու սոսկման, իսկ ավելի ուշ՝ դժոխքի հոմանիշ:
Հայերենում դժոխքի մյուս հոմանիշը ՏԱՐՏԱՐՈՍ բառն է, որը փոխառություն է հունարենից: Ըստ հին հույների, Տարտարոսն այն վայրն էր, ուր Զեւսն իր դեմ մեղանչողներին ուղարկում էր պատիժը կրելու:
Դժոխք բառին հայերենում փոխարինում է նաեւ ՍԱՆԴԱՐԱՄԵՏ հոմանիշը, որը փոխառյալ է իրանական աղբյուրից՝ պահլավերեն spandaramat ձեւից, որի հիմքում «սուրբ» նշանակությամբ sipand արմատն է: (Ի՞նչ կապ կարող է գոյություն ունենալ դժոխքի ու սրբավայրի միջեւ, դժվար է ասել):
Հայերենի բառապաշարի մեջ կայուն տեղ զբաղեցրած դժոխք բառն անգամ մերը չէ: Հենց (ԴԺ) հնչյունախումբը վկայում է, որ ԴԺոխք բառը ԴԺգույն, ԴԺվար, ԴԺկամ, ԴԺխեմ բառերի նման իրանական փոխառություն է: Հիմա կասեք՝ ջհանդամիս, թե հայերենում դժոխքին համարժեք բնիկ բառ չունենք: Իրոք չունենք: Բայց մենք ունենք մերձավոր հարեւաններ, որոնք ԳԵՀԵՆ-ի արաբականացված՝ ՋԱՀԱՆՆԱՄ բառը cehennem եւ chnnm տեսքով նյութի հետ միասին ներմուծել ու ներմուծում են Հայաստան, Երկիր դրախտավայր:
