«Անապատի լուսանկարիչը». Նիկոլ Ֆարիդանի. «Թեքեյան» կենտրոնում բացվել է հայր և դուստր Ֆարիդանիների լուսանկարների ցուցահանդեսը

Այս սև-սպիտակ պատկերները 1955-75 թվականների Իրանից են՝ ծերունիների, մանուկների դիմանկարներ, նախարապան, հողագործ գյուղացիներ, հին շինություններ,  մզկիթներ. իրանահայ լուսանկարիչ Նիկոլ Ֆարիդանին այսպիսի 60 հազար ժապավեն է թողել լուսանկարչության պատմությանը, որոնցից 8000-9000 լուսանկարներում իրանահայեր են։

Հայաստանի Թեքեյան մշակութային միությունը «Թեքեյան» կենտրոնում կազմակերպել է իրանահայ լուսանկարիչ Նիկոլ Ֆարիդանիի 90 ամյակին  նվիրված  «Փոխադարձ կապեր. հայր և դուստր Ֆարիդանիներ» խորագրով ցուցահանդեսը։

Մշակութաբան Անահիտ Կորյունն «Իրանահայ արվեստի հետքերով» նախագծի շրջանակում  առաջին անգամ հայ արվեստասերին է ներկայացնում Նիկոլ Ֆարիդանիի լուսանկարները։ Նա նույն ցուցահանդեսում համադրել է  լուսանկարչի դստեր աշխատանքները։

Նիկոլ Ֆարիդանիի դուստրը հոր մասնագիտական նախասիրությունն ու հակումներն է ժառանգել։ Կատրին Ֆարիդանին ապրում է Կանադայում, ստեղծել է լուսանկարչության իր ուղղությունը, որը փաստավավերագրում է սոցիալ-հասարակական խնդիրները։

Կատրինը դժվարագույն աշխատանք է կատարել՝ որպես փաստավավերագրություն՝ 2 տարի շարունակ լուսանկարելով, թե Տորոնտոյի բնակարաններ մտնող խմելու ջուրն ինչ ճանապարհ է անցնում ու ինչպես է վերադառնում բնություն։ Նա 15 հազար լուսանկար է արել։ Ցուցահանդեսին ներկայացված են նմուշներ՝  հենց այդ լուսանկարների շարքից։

Կատրինը լուսանկարում է սոցիալական ու հանրային հնչեղություն ստացած խնդիրները, բայց դրանք մեծապես առնչվում են բնությանը, ինչպես որ հայրն է նախորդ դարի կեսերին շրջել Իրանի տարբեր նահանգներում,  լուսանկարներում հավերժացրել տեղանքի զարմանահրաշ ռելիեֆը, երկրաբանական պատկերները։ Օդում անց կացնելով 300 ժամ՝ Ֆարիդանին Իրանում դարձել է օդանկարչության հիմնադիրը։ Նրան անվանել են «Անապատի լուսանկարիչ»։

 ՀՀ-ում ԻԻՀ դեսպանատան Մշակույթի կենտրոնի ղեկավար Մոհամմադ Ասադի Մովահեդին, ցուցահանդեսի բացմանն արժևորելով Ֆարիդանիի արվեստը, ասաց.

«Նիկոլ Ֆարիդանիի ստեղծագործությունները համարվում են Իրանի և Հայաստանի համընդհանուր ժառանգություն։ Ֆարիդանին լուսանկարչի իր յուրահատուկ հայացքով նկատել ու պատկերել է Իրանի թաքնված անկյունները։ Արվեստագետ, որին անվանել են ժամանակակից իրանական լուսանկարչության հայր։ Լուսանկարչական սարք ու մութ սենյակ. սրանք էին Ֆարիդանիի գործիքները, որոնցով նա անմահացրեց պահեր, որոնք շատերը չէին էլ նկատում»։

Իրանցի պաշտոնյան բոլորին խորհուրդ է տալիս անպայման այցելել Իրան, ճամփորդել ու անցնել Ֆարիդանիի հետքերով՝ տեսնելու այն վայրերը, որոնք նրա լուսանկարչական աչքի շնորհիվ պատմություն են դարձել։

Իսկ մինչ այդ, այցելեք Թեքեյան կենտրոն՝ դիտելու հայր և դուստր Ֆարիդանիների լուսանկարները։

 Ցուցահանդեսը բաց է մինչև սեպտեմբերի 28-ը։