Նորմալ պայմաններում Թուրքիայի հետ ամենատարբեր քննարկումներին մասնակցելը ճիշտ է և ցանկալի՝ անգամ եթե այդ հանդիպումներից ոչինչ չի փոխվելու։ Սակայն քանի որ ՀՀ իշխանությունների գործունեությունն ավելի համապատասխան է թուրք-ադրբեջանական շահերին, քան Հայաստանի, այդ պատճառով էլ միշտ վտանգ կա, որ նման դեպքերում Հայաստանի գլխին նոր սև ամպեր են կուտակվելու, Azg.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց թուրքագետ Տիրան Լոքմագյոզյանը։
Հիշեցնենք, որ այսօր մեկնարկել է ՀՀ արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանի աշխատանքային այցն Անթալիա։ Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում նախատեսված են նախարարի երկկողմ հանդիպումներ, այդ թվում՝ Թուրքիայի ԱԳ նախարարի հետ:
Ֆորումի շրջանակներում արդեն այսօր հանդիպել են Հայաստանի և Թուրքիայի հատուկ բանագնացներ Ռուբեն Ռուբինյանը և Սերդար Քըլըչը։
Ըստ Լոքմագյոզյանի՝ ակնհայտ է, թե ինչպես է հայ-թուրքական «հարաբերություններ» կոչվածը մինչ այժմ աշխատել։
«Ես միշտ ասում եմ, որ հայ-թուրքական հարաբերություններ չկան, որովհետև երկու երկրների միջև հարաբերությունները դիվանագիտական հարաբերություններն են։ Մնացածը չեն կոչվում հարաբերություններ։ Այն, որ Սերդար Քըլըչը և Ռուբեն Ռուբինյանը մի քանի ամիսը մեկ հանդիպում եմ, դա երկու երկրների հարաբերություններ չեն, դա անձերի միջև հարաբերություններ են՝ հանդիպում, որի ժամանակ խոսում են, սուրճ խմում։
Նման հանդիպումներից մենք որևէ արդյունք չենք տեսնում։ Օրինակ՝ սահմանի բացման մասով։ Սահմանի բացումն իրականում Թուրքիայի համար հինգերորդական-տասներորդական տեղում է գտնվում, սակայն այնպիսի տպավորություն են ստեղծում, որ դա ամենակարևոր բանն է, և եթե հայ-թուրքական սահմանը բացվեց, ամեն ինչ ուղղակի հրաշալի է լինելու։ Դա, իհարկե, այդպես չէ»,- ասաց թուրքագետը։
Տիրան Լոքմագյոզյանը խեղկատակություն որակեց հայ-թուրքական սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների համար բացելու հավանականությունը, որովհետև եթե սահմանը չի բացվում երկու երկրների քաղաքացիների համար, դա անօգուտ նախաձեռնություն է։
«Եթե երրորդ երկրի քաղաքացիների մասին է խոսվում, այդ սահմանն ուրիշ ոչ մի երկրի քաղաքացու պետք չէ, քան ադրբեջանցիներին։ Այսինքն՝ եթե անգամ հայ-թուրքական սահմանը բացվեր, միայն ադրբեջանցիների համար պետք է բացվեր՝ չնայած դա էլ տեղի չունեցավ։ Բոլորս տեսնում ենք, որ գործընթացն առաջ չի գնում, որովհետև Թուրքիան իր օրակարգն է թելադրում Հայաստանին, ասում է՝ գնա Ադրբեջանի հետ հարցերդ լուծիր, Ադրբեջանի բոլոր պահանջները կատարիր, նոր միայն կգաս, որ իմ պահանջները կատարես։
Իհարկե, այնպես չէ, որ Ադրբեջանի հետ բոլոր հարցերը լուծվեցին, Թուրքիան էլ գոհ ու շնորհակալ սահմանը կբացի կամ դիվանագիտական հարաբերություններ կստեղծի։
Տեսեք, Հայաստան-Թուրքիայի խոսույթի համատեքստում ոչ մի անգամ դիվանագիտական հարաբերությունների մասին խոսք չկա։ Անգամ Հայաստանի կողմից էլ չկա։ Ի՞նչ սահման բացելու մասին կարող է խոսք լինել, եթե դիվանագիտական հարաբերություններ չկան։ Չէ՞ որ ամեն ինչ պետք է դիվանագիտական հարաբերությունների միջոցով կարգավորել։ Այլապես Հայաստանում շատերը կարծում են, որ եթե հայ-թուրքական սահմանը բացվի, ամեն ինչ վարդագույն գույնով է ներկայանալու։
Ո՛չ նման բան չկա, բայց շարքային քաղաքացին այսքանը չի հասկանում, և շատերին թվում է, որ եթե սահմանային կետը բացվեց, ամեն ինչ հրաշալի է լինելու»,- ամփոփեց Տիրան Լոքմագյոզյանը։
