Վատիկանի համալսարանը մեղադրվում է Ադրբեջանի կողմից հայ քրիստոնյաներին ոչնչացնելու ջանքերն օրինականացնելու մեջ. The Christian Post
Կրոնական առաջնորդներն ու մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող խմբերը դատապարտել են Վատիկանի համալսարանի որոշումը՝ Ադրբեջանում պետականորեն հովանավորվող համաժողով անցկացնելու վերաբերյալ՝ նշելով, որ միջոցառումը հարթակ է տվել ադրբեջանական պատմական ռևիզիոնիստներին, որոնք փորձում են ջնջել հայկական պատմությունը «երկու երկրների միջև վիճելի տարածքներից»: Այս մասին հաղորդում է The Christian Post-ը։
Հայ Առաքելական Եկեղեցու Ամերիկայի Արևելյան թեմի արքեպիսկոպոս Վիգեն Հայկազյանը կարծում է, որ «Քրիստոնեությունն Ադրբեջանում. պատմություն և արդիականություն» միջոցառումը նվիրված է փողին։
Ապրիլի 10-ին Սուրբ Աթոռի Պապական Գրիգորյան համալսարանում տեղի ունեցած համաժողովին ելույթներ են ունեցել բանախոսներ Թուրքիայից, Ղազախստանից, Ուզբեկստանից, Վրաստանից, Ռուսաստանից, Հարավային Կորեայից, Լեհաստանից, Իտալիայից, Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, ԱՄՆ-ից և Լիտվայից:
Անցյալ շաբաթ The Pillar-ին տված հայտարարության մեջ Հայկազյանը նշել էր, որ Ադրբեջանի կողմից Վատիկանի նախագծերի ֆինանսավորումն ազդել է դրա մոտեցման վրա երկրի և Հայաստանի միջև շարունակվող հակամարտության նկատմամբ։ Արքեպիսկոպոսը նշել է, որ Վատիկանի որոշ կարդինալներ և պաշտոնյաներ ֆինանսավորում են ստացել Ադրբեջանից։
Ի պատասխան The Christian Post-ի հարցման՝ Հռոմի պապական Գրիգորյան համալսարանի ներկայացուցիչը շեշտեց, որ հաստատությունը չի մասնակցել միջոցառման կազմակերպմանը և «չի ապահովել հովանավորություն կամ համագործակցություն»։
Ըստ նրա՝ «Այս վայրում դրա տեղակայումը որոշվում էր բացառապես դահլիճի վարձակալությամբ»։
Բաքվում գործող Բազմամշակութայնության միջազգային կենտրոնն անմիջապես չի արձագանքել The Christian Post-ի մեկնաբանության խնդրանքին։
Ըստ The Pillar-ի, միջոցառման գովազդային նյութերը ներառում էին «Արևմտյան Ասիայի պատմության հստակ ադրբեջանական ընթերցումներ», ինչպիսին է Դադիվանքի միջնադարյան հայկական վանքի մասին ցուցահանդեսը։ Ցուցահանդեսում ներառված էր Ադրբեջանի կառավարության հայտարարությունն այն մասին, որ հայկական վանքը պատկանում է «կովկասյան ալբանացիների» մշակույթին։
Այս ամսվա սկզբին Artsakh Monument Watch անկախ ակադեմիական հարթակը լրացուցիչ մտահոգություններ հայտնեց համաժողովի վերաբերյալ՝ ասելով, որ կազմակերպիչները միջոցառումը գաղտնի են կազմակերպել։
«Ադրբեջանական կողմը խիստ գաղտնի է պահել համաժողովի մասին տեղեկատվությունը և հրապարակել այն դրա մեկնարկից 1-2 օր առաջ։ Համաժողովի մուտքը նույնպես փակ է եղել», – ասվում է «Artsakh Monument Watch»-ի կայքում տեղադրված հաղորդագրության մեջ։
Մոնիթորինգի խմբի տվյալներով՝ համաժողովի մի քանի մասնակիցներ ադրբեջանական քարոզչություն տարածելու պատմություն ունեն։ Համաժողովի մասնակիցներից մեկը ռուս հոգևորական արքեպիսկոպոս Ալեքսին է (Անդրեյ Վ. Նիկոնորով):
Դիտորդը պնդում էր, որ հոգևորականը հակահայկական հայտարարություններ անելու և «ադրբեջանական յուրացմանը» «կրթաթոշակի տեսք» տալու պատմություն ունի, այն էլ՝ ներկայանալով որպես գիտնական։
«Պատմության մեջ «բանիմաց» ռուս հոգևորականը, ով պաշտպանում է նաև ուղղափառության շահերը, կարծես թե նորմալ է համարում Շուշիի հայկական եկեղեցիների ուղղափառ հռչակումը, իսկ խորհրդային տարիներին ավերված ռուսական եկեղեցիների մասին լռում է։», – նշել է դիտորդական խումբը:
«Իր որոշ հայտարարություններում նա նաև կասկածելի մտքեր է հայտնում Հայ առաքելական եկեղեցու մասին (տե՛ս՝ Գևորգավանի ռուսական եկեղեցու շուրջ)»,- շարունակեց «Արցախի հուշարձանի պահակը»։
Համաժողովից հետո Արդարադատության և մարդու իրավունքների հայկական իրավաբանական կենտրոնը նամակ է հղել Հայրապետական Գրիգորյան համալսարանին՝ կոչ անելով հաստատությանը ուղղիչ գործողություններ ձեռնարկել՝ անջատվելով միջոցառմանը ներկայացված թեմաներից:
Ինչպես անցյալ շաբաթ հայտնել էր Armenian Weekly-ն , ALC-ի նամակում ասվում էր, որ հայկական մշակույթը ջնջելու և յուրացնելու Ադրբեջանի ջանքերը միջազգային իրավունքի խախտում են, այդ թվում՝ 1954թ. մշակութային արժեքների պաշտպանության Հաագայի կոնվենցիան :
«Միջոցառումը, որը կազմակերպվել է Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի մասնակցությամբ, բարձրացնում է հրատապ իրավական, էթիկական և մարդու իրավունքների հետ կապված մտահոգություններ, որոնք ուղղակիորեն հետևում են միջազգային իրավունքին», – ասվում է ALC-ի նամակում:
«Թույլ տալով «Կովկասյան ալբանացիների» շարունակականության վարկաբեկված տեսությունը առաջ քաշող համաժողովի անցկացումը, որն օգտագործվում է Լեռնային Ղարաբաղում հայկական քրիստոնեական կրոնական և մշակութային ժառանգության յուրացման համար, համալսարանը վտանգում է մեղսակցությունը ժխտման և մշակութային ցեղասպանության ավելի լայն արշավին», – ասվում է փաստաթղթում։
