Փետրվարի 10-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը մամուլի համար հայտարարություններ են արել։
Ալիևի հայտարարությունը.
Մեզ համար մեծ պատիվ է ողջունել փոխնախագահին Ադրբեջանում պաշտոնական այցով։ Այսօր մենք շատ լավ զրույց ունեցանք, որի ընթացքում անդրադարձանք մեր երկկողմ օրակարգի բազմաթիվ հարցերի։ Մենք շատ շնորհակալ ենք Թրամփ-Վենսի վարչակազմին Ադրբեջանի նկատմամբ իր շատ դրական վերաբերմունքի համար։ Ռազմավարական գործընկերության խարտիայի այսօրվա արարողակարգային ստորագրումը արտացոլում է մեր թիմերի կողմից վեց ամիս շարունակ կատարված ինտենսիվ աշխատանքը։ Վեց ամիս առաջ Վաշինգտոնում նախագահ Թրամփի հետ պատմական հանդիպումը և Ռազմավարական գործընկերության խարտիայի մշակման աշխատանքային խումբ ստեղծելու մասին փաստաթղթի ստորագրումը նոր հնարավորություններ բացեցին երկկողմ համագործակցության համար։
Մեզ համար մեծ պատիվ է լինել աշխարհի ամենահզոր երկրի՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ռազմավարական գործընկերը։ Մենք նաև խորապես շնորհակալ ենք նախագահ Թրամփին, փոխնախագահ Վենսին և նրանց թիմին՝ Կովկասում խաղաղության հաստատման գործում իրենց ներդրման համար։ Անցյալ օգոստոսին Հայաստանն ու Ադրբեջանը Սպիտակ տանը նախագահ Թրամփի ներկայությամբ նախաստորագրեցին խաղաղության համաձայնագիր և ստորագրեցին Խաղաղության համատեղ հռչակագիր, որը նախագահ Թրամփը նույնպես ստորագրեց՝ որպես վկա։ Եվ վերջին վեց ամիսների ընթացքում մենք ապրել ենք խաղաղության մեջ։ Մենք սովորում ենք ապրել խաղաղության մեջ։ Եվ մենք խորապես շնորհակալ ենք Միացյալ Նահանգների կառավարությանը այս հսկայական ներդրման համար։
Մենք ոչ միայն վերացրել ենք Ադրբեջանից դեպի Հայաստան բեռների տարանցման բոլոր սահմանափակումները, այլև սկսել ենք նավթամթերք մատակարարել Հայաստանին՝ այդպիսով արդյունավետորեն խթանելով առևտուրն ու համագործակցությունը: Թրամփ-Վենս վարչակազմի մեր տարածաշրջանում ջանքերի կարևոր արդյունքներից մեկը «Թրամփի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման երթուղի» (TRIPP) նախագծի իրականացումն է, որը ոչ միայն կկապի Ադրբեջանի երկու մասերը, այլև կդառնա բարձր հուսալիության, անվտանգության և լայնածավալ տրանսպորտային միջանցք, որը կկապի Ասիան Եվրոպայի հետ Ադրբեջանի, Հայաստանի և այլ հարևան երկրների միջոցով՝ այդպիսով ամրապնդելով տարածաշրջանում խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ արձանագրված առաջընթացը:
Այսօր Միացյալ Նահանգների և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները մտնում են բոլորովին նոր փուլ։ Մեր պատվարժան հյուրի հետ ստորագրված Խարտիան ուրվագծում է մեր համագործակցության տարբեր ոլորտներ։ Մենք շարունակելու ենք սերտորեն համագործակցել անվտանգության և հակաահաբեկչական գործողությունների շուրջ։ Շարունակելու ենք աշխատել էներգետիկ անվտանգության հետ կապված հարցերի շուրջ։ Այսօր Ադրբեջանը, իր բնական գազի պաշարների միջոցով, ապահովում է էներգետիկ անվտանգությունը 16 երկրների համար։ Այս երկրներից տասնմեկը ՆԱՏՕ-ի անդամներ և Միացյալ Նահանգների դաշնակիցներ են։
Կապը, ինչպես արդեն նշեցի, TRIPP երթուղու շնորհիվ, տարածաշրջանում խաղաղության և համագործակցության զարգացմանը ևս մեկ ներդրում կլինի։ Մենք նաև բացում ենք համագործակցության նոր գլուխ պաշտպանական վաճառքի ոլորտում, որը նույնպես շատ խոստումնալից է, և, իհարկե, արհեստական բանականության տվյալների կենտրոնների ստեղծման գործում, որոնք ներկայումս մեր երկկողմ օրակարգի մաս են կազմում, և որտեղ մենք արդեն ունենք առաջատար ամերիկյան ընկերությունների հետ համագործակցության նախնական արդյունքներ։ Այլ կերպ ասած՝ փոխնախագահ Վենսի այսօրվա այցը կարելի է պատմական անվանել մեր ընկերոջ և հյուրի ընդունելության, ինչպես նաև բանակցությունների բովանդակության և ստորագրված ռազմավարական խարտիայի առումով։ Պարոն փոխնախագահ, կրկին ողջունում եմ ձեզ։
Փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսի հայտարարությունը.
Շնորհակալություն, պարոն նախագահ Ալիև։ Ուզում եմ փոխանցել Միացյալ Նահանգների նախագահի լավագույն մաղթանքները անձամբ Ձեզ և Ադրբեջանի ժողովրդին։ Սա գործընկերություն և բարեկամություն է, որը, իմ կարծիքով, երկար ժամանակ թերագնահատվել է, բայց չափազանց կարևոր է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների համար։ Կարծում եմ՝ շատ ամերիկացիներ գուցե չգիտեն, որ, օրինակ, ադրբեջանցիները վերջիններից էին, ովքեր լքեցին Աֆղանստանը։ Նրանք մեծ աջակցություն ցուցաբերեցին ահաբեկչության դեմ համաշխարհային պատերազմում։ Նրանք կռվեցին կողք կողքի ԱՄՆ ծովային հետևակի հետ Աֆղանստանում և, ըստ էության, ձեռք բերեցին աշխարհի ամենաուժեղ և քաջարի զինվորներից մեկի համբավ։ Եվ այդ պատճառով մենք ուզում էինք այսօր գալ՝ արտահայտելու մեր գնահատանքը այս բարեկամության համար, բայց նաև իսկապես շրջելու էջը և բացելու նոր գլուխ։
Եվ կարծում եմ, որ մենք կարող ենք ակնկալել ավելի ամուր և ավելի լավ հարաբերություններ նախագահ Թրամփի և նախագահ Ալիևի ղեկավարությամբ այստեղ՝ Ադրբեջանում։ Կա շատ բան՝ քննարկելու և շատ բան հայտարարելու։
Կարծում եմ՝ մենք կարող ենք ամբողջ օրը այստեղ անցկացնել՝ խոսելով տեղի ունեցող հրաշալի բաների մասին։ Մենք պատրաստվում ենք մի քանի նոր նավակներ ուղարկել Ադրբեջան՝ ձեզ օգնելու պաշտպանել ձեր տարածքային ջրերը։ Մենք հպարտությամբ հայտարարում ենք նոր «Թրամփի միջազգային խաղաղության և բարգավաճման խողովակաշարի» (TRIPP) մասին, որը կկապի Ադրբեջանի երկու առանձին մասերը։ Հուսով ենք, որ սա կհանգեցնի տնտեսական, բնական պաշարների և կարևորագույն հանքանյութերի ոլորտներում համագործակցության, ինչը իսկապես կամրապնդի Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև այս ուշագրավ խաղաղության համաձայնագիրը։ Որովհետև մենք գիտենք, որ ռազմական գործողությունները և պատերազմի բռնկումները կանխող ամենակարևոր գործոններից մեկը երկու ժողովուրդների միջև մշակութային փոխանակումն է, համատեղ աշխատանքը և, իհարկե, համատեղ բարգավաճման ստեղծումը՝ համագործակցության, այլ ոչ թե բախման միջոցով։
Խաղաղության համաձայնագրի վերաբերյալ ես իսկապես կարծում եմ, որ նախագահ Ալիևը արժանի է մեծ գովասանքի: Ես այսօր Հայաստանում էի, և առանց Հայաստանի վարչապետի և Ադրբեջանի նախագահի առաջնորդության, մենք չէինք հասնի այս խաղաղության համաձայնագրին: Եվ, իրոք, կարծում եմ, որ երեք մարդ ստեղծել են պատմական խաղաղություն՝ այս երկրի նախագահը, Հայաստանի վարչապետը և, իհարկե, Միացյալ Նահանգների նախագահը: Համատեղ աշխատելով՝ նրանք խաղաղություն են ստեղծել այնտեղ, որտեղ մի ժամանակ պատերազմ էր, և կարծում եմ, որ ապագայում նրանք կստեղծեն բարգավաճում այնտեղ, որտեղ մի ժամանակ միայն կռիվներ և հակամարտություններ էին: Սա նախագահի առաջնորդության, ինչպես նաև նախագահ Ալիևի առաջնորդության զարմանալի վկայությունն է: Եվ կրկին, սա այն է, ինչին Միացյալ Նահանգների նախագահը նվիրել է մեր արտաքին քաղաքականությունը: Ինչո՞ւ պետք է մենք կռվենք միմյանց դեմ, երբ կարող ենք առևտրով զբաղվել և գործընկերություն կառուցել միմյանց հետ:
Ես հավատում եմ, որ Միացյալ Նահանգների և Ադրբեջանի միջև գործընկերությունը կհանգեցնի տարածաշրջանում ավելի մեծ խաղաղության և անվտանգության: Ամերիկացի աշխատողները կունենան լրացուցիչ շուկաներ մուտք գործելու հնարավորություն: Սա կստեղծի ավելի լավ աշխարհ, որտեղ մարդիկ առևտուր կանեն միմյանց դեմ պայքարելու փոխարեն: Եվ ես հավատում եմ, որ Միացյալ Նահանգների նախագահի առաքելության և նրա վարած արտաքին քաղաքականության հիմքում ընկած է այն գիտակցումը, որ մենք կարող ենք միավորվել ընդհանուր շահերի շուրջ և իսկապես միասին կառուցել ինչ-որ մեծ բան:
Մենք ստորագրեցինք ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր, որը, կարծում եմ, կպաշտոնականացնի այդ գործընկերությունը և հստակորեն կցույց տա, որ Միացյալ Նահանգների և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները կլինեն ամուր և արդյունավետ մեր երկու երկրների ժողովուրդների համար։
Անձնական առումով ուզում եմ ասել, թե որքան անչափ ուրախ եմ այստեղ գտնվելու համար։ Վայրէջքից առաջ իմ աշխատակիցներին ասացի, որ նախագահ Թրամփից բացի, աշխարհում միակ առաջնորդը, ով իսկապես լավ հարաբերություններ ունի և՛ թուրքերի, և՛ իսրայելցիների հետ, նախագահ Ալիևն է։ Եվ ես ասացի, որ սա նշանակում է, նախ, որ այստեղի ուտելիքը պետք է իսկապես համեղ լինի։ Երկրորդ, նա պետք է շատ հմայիչ մարդ լինի։ Կարող եմ հաստատել, որ նա շատ հմայիչ է։ Մենք մի փոքր ուշ կիմանանք, թե ինչպիսին է ուտելիքը, և վստահ եմ, որ այն հիանալի կլինի։ Թույլ տվեք ասել, որ երկրորդ տիկինը և ես շատ ենք սպասում այսօրվա ընթրիքին։ Եվ, ինչպես ես հասկանում եմ, Ադրբեջանի փոխնախագահը նաև նախագահի կինն է, և հուսով եմ, որ սա երկրորդ տիկնոջը որևէ գաղափար չի տա, բայց ես ուզում եմ ասել, որ անձամբ ինձ համար, ինչպես նաև մեր մեծ ազգերի միջև բարեկամության պատճառով, մեծ պատիվ է այստեղ լինելը, և մեծ պատիվ է շարունակել այս քննարկումը։
