Ազնվորեն խոստովանեք, որ այդպիսի պատասխանատու գոյություն չունի, և գերիների՝ իրենց պետությունից օգնություն ակնկալելը անիմաստ է. Ռուբեն Վարդանյան

ՌՈՒԲԵՆ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Անաիտ Մանասյանի պատասխանի առնչությամբ (Փոխանցվել է ընտանիքի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում)

«Ինձ հաջողվեց ծանոթանալ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանի՝ իմ դիմում- խնդրանքի պատասխանին: Հրապարակայնորեն չեմ գնահատի նրա այդ դիրքորոշումը։ Թողնում եմ նրա խղճին։ Պարզապես կասեմ՝ անկեղծորեն ցավում եմ։ Աստված ձեզ դատավոր։

Բայց այս պատասխանից հետո կոնկրետ հարցեր են առաջանում ոչ միայն մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի, այլև Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի հետ կապված։

Եթե Ադրբեջանի բանտերում գտնվող հայ քաղաքացիների պաշտպանությունը ՀՀ օմբուդսմենի մանդատի մեջ չի մտնում, ապա ո՞ւմ մանդատն է սա։ Մեր երկրում ո՞վ է պատասխանատու այս հարցի համար։ Ե՞րբ է նշանակվել այդ անձը։ Ինչո՞ւ դրա մասին ոչ ոք չգիտի՝ ո՛չ բանտարկյալների ընտանիքները, ո՛չ հասարակությունը։

Կան մարդիկ, ովքեր Բաքվի բանտերում պահվում են արդեն վեց տարի։ Այս ընթացքում Հայաստանի կառավարությունն այդպես էլ չկարողացավ նրանց հետ կայուն և հասկանալի կապի մեխանիզմ կազմակերպել ՝ ո՛չ երրորդ կողմի` Բաքվում այլ պետությունների դեսպանատների, ո՛չ միջազգային կազմակերպությունների միջոցով։

Ինչո՞ւ։

Ինչպե՞ս է ստացվում, որ Հայաստանի ներկայացուցիչները կարող են Ադրբեջան մեկնել առևտրային, տնտեսական և այլ հարցեր քննարկելու նպատակով, բայց չեն կարողանում կազմակերպել այց հայ գերիների կյանքի, առողջության և իրավական կարգավիճակի հարցերով։ Արդյո՞ք մարդկանց ճակատագիրն առևտրային բանակցություններից առավել կարևոր չէ։

Ինչո՞ւ մինչ օրս բանտարկյալներին ամենաանհրաժեշտ իրերը փոխանցելու նորմալ մեխանիզմ կազմակերպված չէ։ Մի շարք անձինք արդեն ավելի քան մեկ տարի ոչինչ չեն ստանում։ Շատերը նորմալ հագուստ չունեն. հնարավորություն չկա ստանալ այն, ինչ իրականում անհրաժեշտ է՝ հաշվի առնելով նրանց տարիքը, առողջական վիճակը և պահման կենցաղային պայմանները։

Փոխարենը, եթե օգնություն ընդհանրապես հասնում է, այն կազմակերպվում է ոչ պաշտոնական, ոչ թափանցիկ եղանակով՝ առանց հաշվի առնելու բանտարկյալների իրական կարիքները։ Մարդիկ ստանում են ոչ թե այն, ինչ իրենց անհրաժեշտ է, այլ այն, ինչ որոշվել է փոխանցել նրանց ինչ-որ մեկի կողմից. սա օգնություն չէ, այլ ողորմություն:

Այստեղ պահվողների շարքում կան տարեց՝ 70 տարեկանից բարձր մարդիկ, առողջական լուրջ խնդիրներ ունեցող մարդիկ։ Եթե ատամ չունեցող մարդուն չորամիրգ են տալիս, դա օգնություն չէ։ Դա նվաստացում է։

Արդյո՞ք այս ամենը հայտնի է վարչապետին: Nikol Pashinyan / Նիկոլ Փաշինյան

Ո՞վ է անձամբ պատասխանատու այս գործընթացի կազմակերպման համար։ Ինչպիսի՞ն է հաստատված կարգը։ Ինչո՞ւ այն չի պահպանվում։ Չե՞ք ամաչում:

Ամոթ չէ՞ ստանալ խաղաղության մրցանակ, խաղաղության մասին խոսել և ծափահարություններ ընդունել, երբ Հայաստանի քաղաքացիները շարունակում են Բաքվի բանտերում մնալ՝ առանց պատշաճ պաշտպանության, առանց սեփական պետության կողմից համակարգային աջակցության, օգնության ու վերահսկողության։

Հայտարարե՛ք պատասխանատու անձին։ Հրապարակե՛ք աշխատանքի մեխանիզմը։ Բացատրե՛ք՝ վերջին վեց տարիների ընթացքում ի՞նչ է արվել։

Կամ էլ ազնվորեն խոստովանեք, որ այդպիսի պատասխանատու գոյություն չունի, և գերիների՝ իրենց պետությունից օգնություն ակնկալելը անիմաստ է:

Ռուբեն Վարդանյան»

[ENG] STATEMENT BY RUBEN VARDANYAN

In response to the reply of the Human Rights Defender of the Republic of Armenia, Anahit Manasyan

(Conveyed in a telephone conversation with family)

May 7, 2026

I have reviewed the response of the Human Rights Defender of the Republic of Armenia, Ms. Anahit Manasyan, to my appeal.

I will not publicly assess her position. That is a matter between her and her conscience. I will say simply: I am genuinely sorry. God will be your judge.

However, this response raises very specific questions — not only for the institution of the Human Rights Defender, but for the Prime Minister of the Republic of Armenia.

If the protection of Armenian citizens held in Azerbaijani prisons does not fall within the mandate of Armenia’s Human Rights Defender, then whose mandate is it?

Who has been appointed within the government to be responsible for this matter? When were they appointed? Why do neither the families of the detainees nor society at large know anything about this?

There are people who have been in Baku’s prisons for six years. During this time, the Government of Armenia has failed to establish any sustainable and coherent mechanism for communication with them — neither through third-party countries, including the embassies of states with a presence in Baku, nor through international organizations.

Why?

Why can Armenian officials travel to Azerbaijan on trade, economic, and other matters, but cannot organize a visit concerning the lives, health, and legal situation of Armenian captives? Is the fate of these people not more important than trade negotiations?

Why has a basic mechanism for delivering essential items to the detainees still not been put in place?

A number of people have received no parcels for over a year. Many have no adequate clothing and no way to receive what they genuinely need, given their age, health conditions, and the circumstances of their detention.

Instead, whatever assistance does reach them is organized informally, without transparency, and without regard for the actual needs of the detainees. People receive not what they need, but what someone decided to send. This is not assistance. These are handouts.

Among those detained are people over the age of 70, people with serious health conditions. When people who have no teeth are sent dried fruit, that is not help. That is humiliation.

Is the Prime Minister aware of this?

Who is personally responsible for organizing this process? What is the established procedure? Why is it not being followed?

Have you no shame?

Is there no shame in receiving a peace prize, speaking of peace, and accepting applause — while citizens of Armenia remain in Baku’s prisons without proper protection, without systemic support, without assistance or oversight from their own state?

Name the responsible official. Publish the procedure. Explain what has been done over the past six years.

Or honestly admit that no such official exists — and that the captives have no reason to expect help from their own state.

Ruben Vardanyan

[RU] ЗАЯВЛЕНИЕ РУБЕНА ВАРДАНЯНА

в связи с ответом Защитника прав человека Республики Армения Анаит Манасян

7 мая 2026 года

(передано в телефонном разговоре с семьёй)

Мне удалось ознакомиться с ответом Защитника прав человека Республики Армения госпожи Анаит Манасян на моё обращение.

Я не буду публично оценивать её позицию. Это вопрос между ней и её совестью. Скажу просто: мне искренне жаль. Бог вам судья.

Но после этого ответа у меня возникают вполне конкретные вопросы не только к институту Защитника прав человека, но и к Премьер-министру Республики Армения.

Если защита граждан Армении, находящихся в азербайджанских тюрьмах, не входит в мандат омбудсмена Армении, тогда чей это мандат?

Кто в государстве назначен ответственным за этот вопрос? Когда этот человек был назначен? Почему об этом не знают ни семьи заключённых, ни общество?

Есть люди, которые находятся в бакинских тюрьмах уже шесть лет. За это время правительство Армении не смогло организовать устойчивый и понятный механизм связи с ними – ни через третью сторону, включая посольства других государств, имеющих присутствие в Баку, ни через международные организации.

Почему?

Почему представители Армении могут ездить в Азербайджан по торговым, экономическим и иным вопросам, но не могут организовать поездку по вопросу жизни, здоровья и правового положения армянских пленных? Разве судьба людей не важнее торговых переговоров?

Почему до сих пор не организован нормальный механизм передачи заключённым самых необходимых вещей?

Ряд людей уже более года не получает передач. У многих нет нормальной одежды, нет возможности получить то, что действительно необходимо с учётом возраста, состояния здоровья и бытовых условий содержания.

Вместо этого помощь, когда она вообще поступает, организуется неформально, непрозрачно и без учёта реальных нужд заключённых. Люди получают не то, что им необходимо, а то, что кто-то решил им передать, – это не помощь, а подачки.

Среди удерживаемых есть люди старше 70 лет, люди с серьёзными проблемами со здоровьем. Если людям, у которых нет зубов, передают сухофрукты, это не помощь. Это унижение.

Известно ли об этом Премьер-министру?

Кто персонально отвечает за организацию этого процесса? Каков установленный порядок? Почему он не соблюдается?

Вам не стыдно?

Не стыдно получать премию мира, говорить о мире и принимать аплодисменты, когда граждане Армении продолжают находиться в бакинских тюрьмах без должной защиты, без системной поддержки, помощи и контроля

со стороны собственного государства?

Назовите ответственное лицо. Опубликуйте механизм работы. Объясните, что было сделано за последние шесть лет.

Или честно признайте, что такого ответственного нет – и ждать помощи от своего государства пленным не имеет смысла.

Рубен Варданян