Չիկագոյի համալսարանի հրատարակչությունը օրերս լույս է ընծայել Պուլիտցերյան եւ այլ մրցանակների դափնեկիր Փիթեր Բալաքյանի բանաստեղծությունների նոր գիրքը «Նյույորքյան եռերգություն» խորագրով: Հնարամիտ, էլիպտիկ եւ խորիմաստ լեզվապաշարով գրված այս երկարաշունչ պոեմը բաժանված է երեք մասի եւ նկարագրում է մի մարդու ճանապարհորդությունը 1960-ական թվականներից մինչեւ 21-րդ դարի առաջին տարիները: Ճանապարհորդությունը, որ հիմնականում տեղի է ունենում Նյու Յորքում եւ Նյու Ջերսիում, զգացականի եւ երեւակայականի միաձուլումն է` հիմնված պատմական իրադարձությունների եւ անձնական փորձառությունների վրա, որոնց թողած խորը, անջնջելի տպավորությունների շարքը ներառում է Հայոց ցեղասպանությունը, Հիրոշիման, Վիետնամը, Իրաքի դեմ Մ. Նահանգների պատերազմը, ինչպես նաեւ ՁԻԱՀ-ի համաճարակը, կլիմայի փոփոխության ճգնաժամը եւ 9/11-ի ահաբեկչությունը: Պոեմի գերիշխող գաղափարը 2009-ին «60 րոպե» հեռուստատեսային անձնակազմի հետ Բալաքյանի շրջագայությունն է սիրիական անապատներում` որոնելու Հայոց ցեղասպանությունը վերապրողների հետքերը:
Գրաքննադատ Սվեն Բիրկերտսը նշել է. «Եռագրությունը ժամանակակից վկայությունների սխրագործություն է: Նրա բազմաթիվ բեկումներն ու շեղումները միահյուսվում են պոետի անձնավորության մեջ»: Իսկ Դեյվիդ Ուոխանը «Tikkun»-ում գրել է. «Բումերյան սերնդի հազվագյուտ ամերիկացի պոետներ այնքան խորությամբ եւ հրատապությամբ չեն բացահայտել հանրային եւ անձնական պատմությունը, որքան Բալաքյանը: Նա գիտի ինչպես անցյալի կարեւորագույն եղելությունները ճշգրիտ մանրամասնություններով եւ կոլաժային մեթոդով հանրությանը ներկայացնել եւ նոր իմաստ ու հնչեղություն հաղորդել դրանց»:
«Արմինյն Միրոր-Սփեքթեյթր»-ից
Թարգմ. ՀԱԿՈԲ ԾՈՒԼԻԿՅԱՆԸ
