Սեպտեմբերի 17-ին որոշվելու է Փաշինյանի իշխանության կարճ կամ երկար լինելու հարցը: Երեւանն է որոշում ամբողջ Հայաստանի ու Արցախի ճակատագիրը, ուստի քաղաքապետի ընտրություններն իրականում Փաշինյանի իշխանության վերահաստատման ու երկարացման, վերարտադրման ու անվտանգության համար թեժ պայքար պետք է դիտարկել: Երեւանի ավագանու նախընտրական քարոզարշավը մեկնարկել է, կուսակցությունները մեզ բուկլետախեղդ են անելու, ամեն քայլափոխի ու հատկապես աղբարկղերում թեկնածուների պաստառների, նախընտրական ծրագրերի կույտերը սովորական տեսարան են դառնալու:
Հայաստանյան համատարած քաոսում, բութ անորոշության մեջ մի ուրիշ թանձրույթ է ձեւավորվել՝ քաղաքապետի ընտրություններ՝ 13 համեմունքով:
«Հայաստանի եվրոպական», «Ժողովրդավարական համախմբում», «Քաղաքացիական պայմանագիր», «Հանուն սոցիալական արդարության», «Ուժը հայրենյաց», «Հանրային ձայն», «Ազգային առաջընթաց», «Հաղթանակ», «Ապրելու երկիր», «Հանրապետություն», «Միացյալ Հայաստան», «Արդար Հայաստան», «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունները և «Մայր Հայաստան» (կազմում՝ «Երկիր Ծիրանի» եւ «Ինտելեկտուալ Հայաստան» կուսակցությունները) դաշինքը պայքարելու են Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնի ու ավագանու կազմ մտնելու համար:
Բոլորն սկսել են սիրո, նվիրումի, անձնազոհության խոստովանությունները երեւանցիներին: Ջուր չունեք, ձեզ ջրասույզ կանենք, աղբի մեջ կորել եք, աղբազերծ կանենք ձեզ, օդ չունեք շնչելու, ձեզ օդային համբույրներ կուղարկենք, շենքերի արանքում խեղդվում եք, շենքերի մեջ կխեղդենք ձեզ, կանաչ տարածք եք ուզում, խառը կանաչի կբերենք ձեզ, խցանումներից հոգնել եք, ձեզ խցանահանիչներ կբաժանենք…
Մի տեսեք՝ ինչ հնչեղ անուններ են՝ «Հայաստանի եվրոպական» կուսակցություն, «Հաղթանակ», «Ապրելու երկիր»…մեկը մյուսից խոստումնալից, ժայռ ճաքացնող, երկինք պատռող, մի Երեւանն ի՞նչ է, որ չկանաչապատեն, աղբը չհավաքեն, օդը չմաքրեն, մետրո ու ճոպանուղի չկառուցեն:
Բայց բոլորից փորձառուն, 7 թակարդից պանիր կերածն, իհարկե, «Քաղաքացիական պայմանագիրն» է:Պատերազմում պարտված, կորոնավիրուսին հանձնված, Արցախ հանձնած, 5000 երեխա զոհած, բանակը ոչնչացրած, բոլոր ոլորտները տապալած, ժողովրդի ինքնապաշտպանական բնազդները սպանած իշխանությունը եթե 2021-ի հունիսի 20-ին հաղթեց ընտրություններում, ի՞նչն է խանգարում նրան 2023-ի սեպտեմբերի 17-ին հաղթելու ախորժակ չունենալ:
«Ասե՛ք, կանենք» կարգախոսը քարոզարշավի առաջին իսկ օրվանից՝ օգոստոսի 23-ից, սկսեց արագ տարածվել սոցիալական հարթակներում: Ինչպես միշտ, այս անգամ էլ ՔՊ-ն մշակել է էժան ու արդյունավետ տեխնոլոգիա՝ հասանելի հանրության լայն զանգվածներին, ավելի ճիշտ՝ ընտրազանգվածին: Պարզ ու հասկանալի է, ինչպես «Մերժիր Սերժին»-ը, «Ապագա կա»-ն. նույն ձեռագիրն ու ծրագիրն է կամ՝ նույն ձեռագրով գրված ծրագիրը՝ իբր դուք ասողն եք, մեր տերը, իսկ մենք կատարողը, ձեզ ծառայողը:
«Ասե՛ք, կանենք»-ը տարբեր խոնարհումներով սկսեց արագ գործածվել նաեւ թունդ ընդդիմադիր հարթակներում ու նիկոլամերժ օգտատերերի էջերում, օրինակ՝ ասում ենք՝ հեռացեք (իհարկե, սոցցանցերում «հեռացեք»-ին մեծ մասամբ փոխարինում են անհամեմատ կոպիտ բառերի հրամայական եղանակները), ասում ենք՝ մի խաբեք, ասում ենք, բա ինչի՞ չեք անում, ասում ենք՝ ռադներդ քաշեք, բայց անում ե՞ք եւ այլն…
Առաջին հայացքից թվում է՝ ՔՊ-ի հակագովազդն է, բայց հակագովազդն էլ է գովազդ: Բացի այդ, այսպես, թե այնպես, ՔՊ-ի նախընտրական կարգախոսն առաջին իսկ օրվանից ակտիվորեն ու շատ արագ սկսեց շրջանառվել ու տարածվել, ու այստեղ կապ չունի՝ բացասական ենթատեքստով է, թե՞ ոչ: Մի քանի րոպեում այդ կարգախոսը հիշվեց ու տարածվեց այնքան արագ, ինչպես մյուս 12 կուսակցությունների գովազդները չեն կարող հիշվել ու տարածվել մի քանի տարում: Այսպես են ազդում տեխնոլոգիաները մարդկանց գիտակցության ու ենթագիտակցության վրա, եթե հմտորեն են մշակված ու մի քանի անգամ փորձարկված նույն հասարակության վրա:
«Ասեք, կանենք»-ը արդեն բառախաղի է վերածվել, հումորներ ու քառատողեր են հորինվում դրա շուրջը ու գնդակի պես «պաս տալիս» այսուայնկողմ: ՔՊ-ն ու դրա խորհրդանիշ Փաշինյանը Տիգրան Ավինյանի տեսքով նորից է ժողովրդին «հնազանդվելու եւ խոնարհվելու» իր սովորույթը գործի դնում: Իհարկե, ընտրազանգվածը շատ էլ ծանրութեթեւ չի անում՝ իրենք ասե՞լ են, որ պատերազմ լինի, որ 5000 երեխա մսաղացին հանձնվի, ասե՞լ են, որ ադրբեջանական զորքերը մտնեն Հայաստանի տարածք ու դուրս չգան, որ 150 քմ գրավեն ու իրենց դրոշը տնկեն այդտեղ, իրե՞նք են ասել՝ Արցախն Ադրբնեջան է, կամ Հայաստանը չունի կադաստրի թուղթ: Չէ, իրենք չեն ասել, բայց քանի որ այս բոլորն ասողին ու անողին իրենք են ընտրել, ստացվում է, որ հենց իրենք էլ ասել են ու արել: Հիմա նույն ընտրազանգվածին իշխանությունը դեմ է տալիս՝ էլի ասեք, կանենք:
Ընտրազանգվածն ասե՞լ է, որ Երեւանի ծառերը կտրեն ու սակուրաներ տնկեն, որ Երեւանը դարձնեն շինհրապարակ ու փոշու, կեղտի քաղաք: Չի ասել, բայց իշխանություններին ասող պետք չի, իրենք ասում, իրենք անում են: Բայց դե պոպուլիզմը սուրբ բան է, պետք է հնազանդության ու խոնարհումի իմիտացիա ստեղծել այն ընտրազանգվածի համար, որը տարիներ առաջ հալվեց Փաշինյանի «ես ձեզ սիրում եմ, խոնարհվում եմ ձեր առաջ, ես հպարտ եմ ձեզնով» մեղրածոր բառերից: Այդ ընտրազանգվածը դեռ կա. Նրա համար ո՛չ պատերազմ է եղել, ո՛չ Հայաստան ու Արցախ է հանձնվել, ո՛չ պետականություն ու պետություն ենք կորցնում, ո՛չ էլ ցեղասպանվելու սպառնալիք կա: Հենց նրա վրա էլ խաղացվելու է «ասե՛ք, անենք»-ը:
ՆԱԻՐ ՅԱՆ
