“Ինչպես կարելի է երջանիկ լինել, երբ հարևանդ թշվառ վիճակում է”. Հայտարարել է ադրբեջանցի գրող Այլիսլին

 Այդ մասին մարտի 13-ին գրել է Կ. Պոլսո “Ակօս” շաբաթաթերթը: Ըստ շաբաթաթերթի Աքրեմ Այլիսլին անցյալ տարվա դեկտեմբերին “PEN” Ամերիկայի հետ “Columbia” համալսարանի համատեղ ջանքերով հրավիրված միջոցառման ընթացքում պատասխանել է աշխարհի տարբեր երկրներից բազմաթիվ ընթերցողների հեռակապով ուղղած հարցերին, որոնց մի զգալի մասը վերաբերում է ղարաբաղյան վերջին պատերազմին: Նրա պատասխանները անգլերեն թարգմանությամբ մասնակի հրապարակվել է  “Los Angeles Review of Books” ինտերնետային հանդեսի փետրվարի 27-ի համարում:

 Նախքան Այլիսլիի պատասխաններին անդրադառնալը, նշենք, որ նա արդեն 5 տարի շարունակ Բաքվում ապրում է տնային կալանքի պայմաններում: 2 013-ին հրապարակավ այրել էին նրա վեպերը, նախագահ Ալիևը նրան զրկել էր “ժողովրդական գրող” տիտղոսից, 2016-ի մարտին գրողների միջազգային սիմպոզիումին մասնակցելու համար Վենեդիկ մեկնելիս, 79 տարեկան հասակում Բաքվի օդակայանում ձերբակալվել էր, անհիմն մեղադրանքներով կանգնել դատաստանի առջև: Նա, ի պատասխան թղթակցի հարցին, ասել է, որ իր ստեղծագործություններից ամենասիրածը “Քարե երազներ” վեպն է, ապա շարունակել. “Թեև այդ վեպը համարում են հայերին նվիրված, սակայն ես դա գրել եմ ադրբեջանցիների համար: Գրել եմ, որ չայրվեն կամուրջները մեր երկու ժողովուրդների միջև: Որքան էլ մենք թյուրքական ժողովուրդ, լինենք, բնիկ կովկասցիներ ենք: Մեր մտածելակերպը ոչ թե թյուրքական է կամ միջինասիական է, այլ կովկասյան”:

 Ի պատասխան թղթակցի. “ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև տեղի ունեցած վերջին պատերազմից հետո, երբ Ղարաբաղում շարունակվում են մարդու իրավունքների խախտումները, Դուք ինրպե՞ս եք պատկերացնում երկխոսության վերահաստատումը երկու ժողովուրդների միջև ” հարցին Այլիսլին ասում է. “Հայ ժողովուրդը լուրջ տրավմա ապրեց: Ցանկանում եմ, որ նա շուտափույթ հաղթահարի այդ տրավման: Թվում էր, թե վերջին պատերազմում բոլորը պատրասվում էին օգնել Հայաստանին, սակայն ոչ մի օգնություն չցուցաբերեցին: Եթե չլիներ ռուսական բանակը և ռուս խաղաղապահները չմտնեին Ղարաբաղ, կարծում եմ այնտեղ տեղի կունենար սարսափելի կոտորած: Բարեբախտաբար դա տեղի չունեցավ, սակայն Հայաստանը շատ խորը վերքեր ստացավ: Այդ վերքերը կարող է ապաքինել միայն հայ ժողովուրդը: Հայ առաջնորդները ֆանատիկ հայրենասիրությամբ ամենևին հետ չեն մնում մեր որոշ առաջնորդներից: Հայերը չպետք է վստահեին իրենց քաղաքական ղեկավարներին: Հավատացած եմ, կան ադրբեջանցիներ, որոնք հայերին մաղթում են, որ շուտափույթ հաղթահարեն իրենց առջև ծառացած խնդիրները: Յուրաքանչյուր կառավարություն ազգային շահերից է խոսում: Ի՞նչ շահ: Եթե դու մարդ ես, իսկ հարևանդ թշվառության մեջ, ինչպե՞ս կարող ես երջանիկ լինել”: