Հայաստան-Սփյուռք հարաբերությունների զարգացման վերջին 60 տարիների գլխավոր ճարտարապետներից Ռոմեն Կոզմոյանի անձնական արխիվը հոկտեմբերի 11-ին համեստ, բայց սրտառուչ արարողությամբ հանձնվեց Ե. Չարենցի անվան արվեստի եւ գրականության թանգարանին: Արարողությանը ներկա էին հանգուցյալ գործչի դուստրը, որդին, քույրը, թոռը, օգնականը, մտերիմ ընկերներ եւ, անշուշտ, թանգարանի տնօրեն Վահագն Սարգսյանը:
Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեում նախագահ Վարդգես Համազասպյանի տեղակալի պաշտոնում, այնուհետեւ Լիբանանում Խ. Միության դեսպանատանը դիվանագիտական գործուղման տարիներին եւ, ավելի ուշ, մինչեւ իր անսպասելի մահը, Երեւանի անձնական իր գրասենյակում աշխատած 60 եւ գուցե ավելի տարիների ընթացքում Ռոմեն Կոզմոյանը հազարավոր մարդկանց հետ պաշտոնական, կիսապաշտոնական եւ ընկերական շփումներ ու հանդիպումներ է ունեցել, ոմանց հետ, հատկապես մտավորականների հետ, նամակագրական տեւական կապ պահպանել, գրել է հոդվածներ ու կարճ ակնարկներ, դրանք հրատարակել մամուլում՝ ի մասնավորի «Զարթօնք» եւ «Ազգ» թերթերում՝ երբեմն Ս. Ղազարյան կեղծանունով, գրել է բազմաթիվ զեկուցագրեր, արել օրագրային գրառումներ եւ այլ գրություններ, որոնք, հետմահու, օգնականուհու՝ Ռուզան Պետրոսյանի խնամքոտ հոգածությամբ ցուցակագրվել եւ ամփոփվել են 6 արկղերում եւ հանձնվել թանգարանին:
Թանգարանի տնօրեն Վահագն Սարգսյանը, որն արդեն առիթ էր ունեցել ծանոթանալու դրանց մի մասին, հաձնման արարողության ընթացքում հայտնեց իր գոհունակությունը արժեքավոր այդ նյութերի ստանձման համար, շնորհակալություն հայտնեց կտակակատարներին, որոնց հանձնեց համապատասխան վկայագրերը, ապա խոստացավ նվիրաբերված թողոնը թանգարանային մշակման ենթարկելուց եւ պատճենահանելուց հետո ի սպաս դնել հետազոտողներին:
Եղան նաեւ այլ ելույթներ՝ Ռոմեն Կոզմոյան գործչի, մտավորականի եւ ընկերոջ, վերջապես՝ ազգային օգտավետ եւ արդյունավոր կյանք ապրած մարդու մասին: Ընդգծվեց, որ Ռոմեն Կոզմոյանը շարունակելու է ապրել ոչ միայն մտերիմների հուշերում, այլեւ իր արխիվով, որը, վստահաբար, հարստանալու է իր հետ նամակագրական կապ ունեցած բազմաթիվ մարդկանց կամ նրանց ժառանգների ուղարկելիք կամ հանձնելիք նյութերով, լուսանկարներով եւ հուշագրություններով:
