Մի շնորհանդեսի առիթով(*)

Պարտքս եմ համարում «Ազգ»ի ընթերցողներին հայտնելու հետեւյալը: Սրանից մոտ երեք տասնամյակ առաջ Շահեն Խաչատրյանը միտք հղացավ Ավետիք Իսահակյանի «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմը հրատարակելու Մարտիրոս Սարյանի նկարազարդումներով: 2003 թվականին Շահեն Խաչատրյանը իրագործեց իր մտահղացումը. Հալեպում (Սիրիա) հրատարակեց Ավետիք Իսահակյանի «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմը հայերեն եւ արաբերեն թարգմանությամբ (թարգմանիչ՝ Նազար Նազարյան) եւ Մարտիրոս Սարյանի նկարազարդումներով:

Բանն այն է, որ 1935 թվականին Թիֆլիսում պետք է հրատարակվեր «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմը՝ ռուսերեն լեզվով եւ Մարտիրոս Սարյանի նկարազարդումներով: Հրատարակչությունը նկարազարդումները պատվիրել էր Մարտիրոս Սարյանին: Ինչ-ինչ պատճառներով գիրքը լույս չի տեսնում, իսկ նկարազարդումներն էլ անհետ կորչում են: Շահեն Խաչատրյանը գիտեր այս պատմությունը, եւ այնուամենայնիվ փորձում է հետամուտ լինել նկարազարդումների ճակատագրին: Իրերի պատեհ բերումով նրան հաջողվում է գտնել նախ երեք, ապա եւս երկու նկարազարդում: Վերջին երկուսը՝ Կուրգան քաղաքում, գրականագետ Գարեգին Բեհբութովի ժառանգների մոտ:

Եվ ահա ունենալով հինգ նկարազարդումի սլայդները, Շահենը միտք հղացավ հրատարակելու դրանք: Օգտագործելով Սարյանի «Անապատ» (1911) եւ «Քարավան» (1926) կտավների առանձին հատվածները, միացնելով դրանք հինգ նկարազարդումին, Շահեն Խաչատրյանը հրատարակեց դրանք 2003 թվականին Հալեպում: Այնպես որ, Ավետիք Իսահակյանի «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմը Սարյանի նկարազարդումներով 2003 թվականին արդեն հրատարակված էր: Գիրքը շատ գեղեցիկ ձեւավորել են Հրազդան Թոքմաջյանը եւ Շահեն Խաչատրյանը: Գրքի առաջաբանում Շահեն Խաչատրյանը մանրամասնաբար ներկայացնում է Սարյանի նկարազարդումների պատմությունը:

Գրքի տպաքանակի մի զգալի մասը բերվեց Հայաստան, բաժանվեց գրադարաններին եւ անհատ անձանց:

Ասածս այն է, որ մարդ ասված արարածը բնությունից պատեհությամբ ստացած ազգանունի հետ գոնե մեկ կաթիլ էլ ազնվություն եւ բարոյականություն պետք է ունենա:

*) Խոսքը վերաբերում է «Ազգ»ի 11.11.22-ի համարում տպված «Խոսքի եւ վրձնի վարպետները՝ մեկ գրքում» վերնագրով թղթակցությամբ ներկայացված շնորհանդեսին: Ծ.Խ.:

ԵՐՎԱՆԴ ՏԵՐ-ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ