ԵՐԵՎԱՆ-ՔԵՅՓԹԱՈՒՆ, ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԱՖՐԻԿԱ – Զրուցակիցս՝ Մարիո Մկրտիչ Աթաքլյանը, բնակվում է Հարավային Աֆրիկայում: Ծնվել է 1965 թվականին, Ստամբուլում, սովորել Սուրբ Խաչ դպրեվանքում: Մշտապես զբաղվել է սպորտով, իսկ այժմ աշխատում է ոսկերչության ոլորտում:
–Մկրտի՛չ, հիշում եմ, որ 1988 թվականին Ստամբուլի հայկական մամուլում նշվել էր, որ Թուրքիայում մարմնամշակության (բոդիբիլդինգի) առաջնությունում զբաղեցրել եք երկրորդ տեղը: Ի՞նչ հիշողություններ ունեք այդ ձեռքբերման վերաբերյալ:
-Երկրորդ տեղը գրավելը մեծ ձեռքբերում էր, եւ ես շատ հպարտ էի, որ ներկայացնում էի հայերին: Ինձանից առաջ Թուրքիայում կային նշանավոր երկու հայ բոդիբիլդերներ՝ Բարունակ Աթանը եւ Ֆերմուն Չըրաքը: Նրանք իմ ուսուցիչներն էին: Ի դեպ, Ֆերմուն Չըրաքի իսկական անունը Նուբար Օզանյան էր: Նա հեղափոխական էր, որը մի քանի տարի առաջ զոհվեց Սիրիայում՝ Ռաքքայի ճակատամարտում:
–Ձեր հայ լինելը դժվարություններ առաջացրե՞լ է Թուրքիայում մարզական կարիերայի ընթացքում:
-Միայն աննշան խնդիրներ են եղել, բայց ոչ մի լուրջ բան:
–Հայկական ոսկերչությունը հարուստ պատմություն ունի Թուրքիայում: Ձեր ընտանիքում այդ ավանդույթը եղե՞լ է:
-Այո, ես սկսել եմ որպես ոսկերիչ աշխատել իմ հորեղբոր՝ Իսա Աթաքլյանի հետ: Երբ 1978 թվականին նա արտագաղթեց Սիդնեյ, ես շարունակեցի սովորել երկու վարպետ ոսկերիչների՝ Վաչե Մուխթարյանի եւ Արթո Զարուքյանի մոտ: Նրանք իսկական արվեստագետներ էին, եւ ես նրանցից շատ բան եմ սովորել:
–Այժմ աշխատում եք Քեյփթաունում հայտնի «Մարիոս ջըվըլորզ» ոսկերչական ընկերությունում: Ի՞նչն է առանձնահատուկ դարձնում ձեր ընկերությունը:
-Մենք հպարտանում ենք մեր բարձրորակ սպասարկմամբ եւ վարպետությամբ: Բացի ոսկերչական բիզնեսից՝ զբաղվում եմ նաեւ ֆուտբոլով՝ որպես մարզական գործակալ:
–Ինչպե՞ս հայտնվեցիք Հարավային Աֆրիկայում:
-Երբ հորեղբայրս մեկնեց Ավստրալիա, ես ինձ լավ չէի զգում Թուրքիայում: Նրա բացակայությունը մեծ դատարկություն առաջացրեց իմ կյանքում: Այն ժամանակ Թուրքիայի հայերի համար դժվար էր տարբեր երկրներ արտագաղթել, սակայն Հարավային Աֆրիկան ավելի հասանելի տարբերակ էր: Մտադիր էի Հարավ-Աֆրիկյան Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալուց հետո տեղափոխվել Ավստրալիա, բայց սիրահարվեցի Քեյփթաունին եւ որոշեցի մնալ: Թեեւ շատ երկրներում եմ եղել, սա է մնում իմ ամենասիրելի վայրը:
–Հայաստանում նո՞ւյնպես եղել եք:
-Այո՛, եղել եմ Հայաստանում եւ շատ եմ սիրել: Չնայած, ցավոք, միայն Երեւանում եմ եղել, բայց մեծ տպավորություն եմ ստացել: Հայկական ուտեստները՝ տեղական տոլման ու խորովածը գերազանց են: Իմ սիրելի հայ անձինք են՝ ազգային հերոս Անդրանիկ Օզանյանը, շախմատիստ Տիգրան Պետրոսյանը, երգիչներ Շառլ Ազնավուրը եւ Փոլ Բաղդադլյանը: Իսկ սպորտում իմ սիրտը պատկանում է Երեւանի «Արարատ» ֆուտբոլային թիմին:
–Անցած տարի հրատարակել եմ ուսումնասիրություն Աֆրիկայի հայերի մասին: 2003 թվականին Հարավային Աֆրիկայում մոտ 300 հայ է բնակվել: Տեղյա՞կ եք այդտեղի հայ համայնքի մասին, հատկապես Քեյփթաունի:
-Երբ բնակվում էի Յոհաննեսբուրգում, այնտեղ շատ հայեր կային, եւ մենք հաճախ էինք հանդիպում: Սակայն Քեյփթաունում ընդամենը ութ հայի եմ ճանաչում: Այստեղ հայերը հիմնականում աշխատում են ֆինանսական, ապահովագրական եւ մանրածախ առեւտրի ոլորտներում:
–Աֆրիկայում ընտանիք կազմե՞լ եք:
-Այո՛, ունեմ հրաշալի որդի՝ Սապրոն, որն անվանակոչվել է իմ հանգուցյալ հոր պատվին: Նա 22 տարեկան է, շատ գեղեցիկ հայ երիտասարդ է, պրոֆեսիոնալ մոդել է: Մի քանի տարի առաջ Հարավային Աֆրիկայում իր տարիքային խմբում ընդգրկված էր լեռնային հեծանվավազքի լավագույն 15 մարզիկների թվում: Այժմ նա նաեւ օգնում է ինձ ոսկերչական խանութում:
Մայրս դեռ ողջ է, 86 տարեկան է եւ բնակվում է Ստամբուլում՝ երեք քույրերիս եւ երկու եղբայրներիս հետ: Ամեն տարի վեց շաբաթով այցելում եմ նրանց:
–Ինչպե՞ս եք պահպանում ձեր ֆիզիկական կազմվածքը 50 տարեկանից հետո:
-Շարունակում եմ շաբաթական չորս անգամ մարզասրահ հաճախել եւ շաբաթը երկու անգամ մասնակցել եմ ֆուտբոլային խաղերի: Կյանքը շատ կարճ է՝ անհանգիստ ապրելու համար, այնպես որ սիրե՛ք բոլորին, պահպանե՛ք ձեր առողջությունը եւ մի՛շտ ժպտացեք…
ԱՐԾՎԻ ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ
Գլխավոր լուսանկարում`Մկրտիչ Աթաքլյան (1988):
