Բաքուն եւ պանթուրքիստական արբանյակ կազմակերպությունները վիքիլիքսյան փաստաթղթերում

Իրանի իսլամական հեղափոխության պահապանների  կորպուսին  վերագրվող  ինտերնետային կայքի համաձայն՝  «Աշխարհի ադրբեջանցիների կոնգրես»  (WAC) հորջորջվող  հակահայկական-հակաիրանական  կազմակերպության խոսնակ Թողրոլ  Ալլահվերդիլին,  օրերս  իր թվիթերյան  էջում  գրել  է, որ WAC-ի հաջորդ՝  6-րդ համագորմարն անցկացվելու է   Թավրիզում  կամ   Երեւանոմ։  Նա այդ հայտարարության  համար հիմք է ընդունում  այն զառանցանքը, որ   «Իրանն ու Հայաստանը Ադրբեջանի մաս են կազմում։   

Իրանական azariha կայքն էլ   WAC-ի     գործունեության մասին   վիքիլիքսյան փաստաթղթերից քաղված ուշագրավ տեղեկություններ է ներկայացնում։ Ըստ գաղտնազերծված փաստաթղթերի, կազմակերպության գերնպատակը աշխարհի ադրբեջանցիներով բնակեցվող  «Միասնական  Ադրբեջան» անվամբ պետության ստեղծումն է, որի աշխարհագրական սահմանների մեջ պետք է ներառվեն  Հարավային Կովկասից մինչեւ Իրանի հյուսի-արեւելյան նահանգները։

2008 թվականի ապրիլի 2-ին թվագրված հ․ 08BAKU309 գաղտնի փաստաթղթում անդրադարձ կա նշված կազմակերպության բրյուսելյան հանդիպման եւ Ադրբեջանի Նարդարան քաղաքում նախատեսված միջոցառման համար ֆինանսական միջոցներ հայթայթելու մասին։  

Կազմակերպության նախագահ Սաբրի Թաբրիզին, ըստ վիքիլիքսյան փաստաթղթերի, հանդիպումներ է ունեցել Բաքվի իշխանությունների հետ եւ ստացել նրանց հավաստիացումը՝  իր ղեկավարած կազմակերպությանը ֆինանսավորելու  կապակցությամբ։   

Ըստ փաստաթղթի, WAC-ի 2008 թվականի ապրիլի 30-ին Բաքվում կայացած խորհրդաժողովի ժամանակ քննարկվել է նաեւ  «հայկական քարոզչությանը» հակադարձելու խնդիրը։   

Փաստաթղթի մեկ այլ հատվածում  նշված է, որ կազմակերպության ղեկավար Թաբրիզին, 2008 թվականի մարտի 27-ի հանդիպման ժամանակ հայտնել է, որ  WAC-ում  ծավալած իր ջանքերն արդյունավորվել  են։ Ըստ Թաբրիզիի, 2008 թվականի փետրվարի 2-ի նիստի ժամանակ վերջնականապես համաձայնեցվել են  WAC-ի եւ այդ կազմակերպության ամերիկյան մասնաճյուղի (Dunya Azerbaijan Kongresi) միջեւ համագործակցության մանրամասները։   

Վիքիլիքսյան փաստաթղթերի մասին հրապարակումով հանդես եկած  իրանական azariha կայքը տեղեկացնում է նաեւ, որ նշված հակաիրանական կազմակերպության երկու գրասենյակներից մեկը  գտնվում է շվեդական Մալմյո քաղաքում, որի ղեկավարն է Ջավադ  Դերախթին, իսկ մյուսը՝   Լոնդոնում՝  Սաբրի Թաբրիզիի գլխավորությամբ։ 

Հարկ է նշել, որ «Աշխարհի ադրբեջանցիների կոնգրեսը» ստեղծվել է 1997 թվականին՝ ԱՄՆ-ում։  Տարբեր ժամանակաշրջաններում WAC-ին անդամակցող ակտիվիստների միջեւ ծայր առած տարաձայնությունների պատճառով կազմակերպության տնօրենների խորհուրդը բազմիցս  տրոհման է ենթարկվել։ Կոնգրեեսը պատրաստվում է  անցկացրել  5 համագումարը։

Կազմակերպության ղեկավար Ղոլամռեզա Սաբրի Թաբրիզին ծնվել է իրանական Թավրիզ քաղաքում եւ  մահացել Բաքվում՝  2020 թվականին՝   85 տարեկան հասակում։  

ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Իրանագետ