Երբ 2006 թ-ին Արտո Թունջբոյաջյանն ու Armenian Navy band-ը հայ հանրությանը ներկայացավ իր «Քեզ համար, Արարատ» (Heres to you Ararat) երգի տեսահոլովակով, չնայած նրան, որ այդ տեսահոլովակն իր բնույթով նոր ու ըստ էության հայկական երաժշտական տեսահոլովակների մեջ, դեռեւս անգերազանցելի նշաձող դարձավ, երեւի թե քչերն անդրադարձան այնտեղ առկա ինստալացիային:
Այստեղ անդրադառնալու ենք ոչ թե Թունջբոյաջյանի երգին, որն ասես աղոթք լինի ուղղված դեպի Արարատ, այլ երգի տեսահոլովակում առկա ինստալացիային, որն ինքնին մեկ ամբողջական եւ ուշագրավ երեւույթ է հայ արվեստում:
Արարատ լեռը, որն իր մեջ ամփոփում է հայ ազգի ողջ ծագումնաբանությունը, մինչ օրս շարունակում է «Անհաս փառքի ճամփա մնալ», բայց, չնայած դրան, մեր ազգն այն՝ ինչպես հարկն է, իրենն է համարում: Արեւմտահայաստանաբնակ Արտոն քաջատեղյակ լինելով դրանից՝ երգում է՝ «հիմա հասկանում եմ քեզ, ինչ ես դու հայոց համար…»: Երգի տեսահոլովակում արվեստագետ Արտոն, բազում, արդիական մեկնաբանություններով անդրադառնում է Արարատին ու այն ներկայացնում ամենատարբեր ձեւերում «Ամեն օր տարբեր ես դու, արիր տար ինձի ջան»: Այս տեսահոլովակը՝ նամանավանդ ներկայիս իրականությունում, հայերին հիշեցնում է այն փաստը, որ Արարատը հայ ազգի ծագումնաբանության անբաժան մասն է կազմում:
Ինստալացիան ամբողջանում է դաշտում (եւ ոչ միայն) Արարատի առաջ նստած մարդկանցով: Յուրաքանչյուր հայ, անկախ բնակավայրից, անկախ նրանից տեսել է Արարատը, թե՞ ոչ, անգամ անկախ կրոնական պատկանելիությունից մի նպատակ է հետապնդում՝ տեսնել Արարատն Անկախ Հայաստանի կազմում: Կլինի դա 10, 110, 1010 տարի հետո, էական չէ…
Armenian Navy Band-ը ստեղծել է պատմամշակութային եւ համահայկական արվեստի գործ, որը շուրջ քսան տարի հայ ազգի ու մշակույթի սրտում իր ուրույն տեղն ունի: Ինչպես ինքը Արտոն է ասում՝ «Աշխարհը մի ազգ Արարատին նայում իր հիմքը ըլլալով… հայեր»:
«Քեզ համար Արարատ»…
ՀՐԱՉՅԱ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
