Խորին շնորհակալությամբ Կահիրեից ստացել եմ 2022 թվականի մի ինքնատիպ օրացույց, որը առիթ է անդրադառնալու եգիպտահայ ժամանակակից նկարիչ եւ երգահան Հրանտ Քեշիշյանի կյանքին եւ ստեղծագործություններին: Օրացույցը` նվիրված եռանդուն արվեստագետի ծննդյան 75-ամյակին, լույս է ընծայել Կահիրեի Շուբրա թաղամասում գործող «Նիըր իսթ հայկական ակումբը»: Ներկայացված են նկարչի ստեղծագործությունների տարբեր շրջանների 12 մեծադիր գունավոր արտատպությունները, ինչպես նաեւ կենսագրական տվյալները, որտեղից քաղում ենք հետեւյալ տեղեկությունները:
Հրանտ Քեշիշյանը ծնվել է Գիզեյում 1947-ի ապրիլի 10-ին: Նախնական ուսումն ստացել է Կահիրեի Գալուստյան Ազգային վարժարանում, որն ավարտել է 1962-ին: Ակադեմիական նկարչություն սովորել է Զամալեքի (Կահիրե) Գեղարվեստի կրթօջախում (1966-71 թթ.): Տասնմեկ տարեկանում մասնակցելով Կահիրեի Յակուբյան ակումբի կազմակերպած մանկական նկարների միջազգային ցուցահանդեսին, արժանացել է առաջին մրցանակի: Վրձնել է տարբեր ժանրերի կտավներ` իրապաշտական, ֆովիստական, էքսպրեսիոնիստական եւայլն, բայց նախընտրում է հավատարիմ մնալ նեոփարավոնական ժանրին:
Հրանտը Հայաստան է ներգաղթել 1974-ին, որտեղ ապրել է մոտ 16 տարի: Սակայն իր ստեղծագործությունների բոլորովին տարբեր բնույթն ու Եգիպտոսի հանդեպ տածած կարոտախտը ստիպել են նրան 1989-ին վերադառնալ իր ծննդավայրը: Հուզա-հոգեբանական վերիվայրումների պատճառով որոշ ժամանակ դադարել է նկարել: Փոխարենը խորամուխ է եղել լուրջ ուսումնասիրություններ կատարել 20-րդ դարի վաղ շրջանի եգիպտահայ նկարիչների կյանքի ու գործունեության մասին: Հատկանշական են եւ գնահատանքի արժանի մասնավորապես Երվանդ Տեմիրճյանին (1870-1938), Սիմոն Շահրիկյանին (1911-1989) նվիրված ալբոմներ հրատարակելու նրա անդուլ ջանքերը: Նաեւ խմբակային եւ անհատական ցուցահանդեսներ կազմակերպելու նրա մտահղացումները (2009-ի նոյեմբերին «Էլ Հանագիր» արվեստի կենտրոնում Բյուզանդ Գոջամանյանի ծննդյան հարյուրամյակի առթիվ խմբակային ցուցահանդես, որտեղ ներկայացված են եղել մոտ 40 եգիպպտահայ նկարիչներ, եւ նույն տարվա դեկտեմբերին Ալեքսանդրիայի գրադարանում Ալեքսանդր Սարուխանի ծննդյան 110-ամյակի առթիվ` անհատական ցուցահանդես): Միջոցառումների կազմակերպման եւ ալբոմների հրատարակման գործում աջակցություն է ցուցաբերել ՀԲԸՄ-ի Կահիրեի մասնաճյյուղը: 2010-ի դեկտեմբերին Կահիրեի Օպերային թատրոնի գլխավոր ցուցասրահում կազմակերպվել է Քեշիշյանի անհատական հետահայաց ցուցահանդեսը: Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են նաեւ Բեյրութում:
Հրանտը նաեւ երգահան է: Խոստովանել է, որ գեղարվեստական նկարչության սերը ժառանգել է մորից` Սիրվարդ Տեր-Միքայելյան-Քեշիշյանից, որ պիրոգրաֆիայի հմուտ մասնագետ էր, իսկ երաժշտության հանդեպ սերը հորից` Մինաս Քեշիշյանից եւ մորաքրոջից` Ալիս Պողիկյանից:
Որպես երգահան ստեղծել է ավելի քան 125 դասական գործեր, որոնց թվում են 35 դաշնամուրային սոնատաներ եւ երկու բալետներ` «Էնիս էլ-Ջալիս» սիրո պատմությունը հիմնված արաբական 1001 գիշերների հեքիաթի վրա եւ «Վայրի աղավնին», որը 2019-ին երկու անգամ բեմադրվել է Օմանի սուլթանության մայրաքաղաք Մուսկատի արքայական օպերային թատրոնում: Ներկայիս Կահիրեի օպերային թատրոնի առաջադրանքով նա աշխատում է երրորդ բալետի վրա, որն անվանել է «Սինուհե»: Այն հին եգիպտական պատմություն է ստեղծված 4000 տարի առաջ (12-րդ դինաստիայի օրերին): Անհուն երախտագիտությամբ արվեստագետը հիշում է պրոֆ. Մամդուհ Ամմարին, Ադել էլ-Շարքաուին եւ Էնայատ Ռասֆիին, որոնք իր դժվար օրերին օգնել են ոտքի կանգնել եւ անդամակցել Կահիրեի նկարիչների միությանը:
Իր 75-ամյակի շեմին նոր մտահղացումներ եւ ստեղծագործական բեղուն գործունեություն ենք ցանկանում անխոնջ նկարիչ-երգահանին:
ՀԱԿՈԲ ԾՈՒԼԻԿՅԱՆ
