Իհարկե ես հրապարակ չեմ գնացել: Անկարելի բան է, որ նորմալ, արժանապատվություն ունեցող մարդը հակոտնյա, իրարամերժ երեւույթները կարողանա հաշտ համատեղել իր ներսում:
…Հիացմունք է ապրում բազմությունը – հրապարակի ինքնախաբեությամբ տառապող, սեփական բաղձանքը, ցանկությունը իրականության հետ շփոթողները:
Այն ո՞վ է ասողը, թե անկախությունը կամ ազատությունը մերժել չի կարելի, իսկ ո՞վ է մերժում գաղափարը, սոփեստություն է այսպես ասելը, մանիպուլյացիա, երբ խոսքը միանգամայն այլ բանի մասին է, ո՞ւմ աչքերին են ուզում թոզ փչել սիրուն, ճռճռան խոսքերով:
Կարծես թե ամեն օր Հայկի կամ Սասունցի Դավթի արձանի մոտով անցնելիս հայացք են նետում վրանները, կամ թե գիտեն դրա բուն խորհուրդը որ իմանան էլՙ կարծես թե ապրում են դրանովՙ թեկուզ երբեմն- երբեմն, դեպքից դեպք, բայց հրապարակի երկնքում դրանց լուսային պատկերներից հայիլ- մայիլ են լինում:
Հրապարակի ռաբիզ խավը բավական դժգոհ է, սիմֆոնիկ օրկեստրն է նվագում, դասականի մեջ է անցնում երեկոն, ռաբիզի համարՙ տանջալից, մահացու, ինչպես մեզ համարՙ հակառակը:
Պսեւդոբարձրաճաշակ մասը դրանից հրճվանք է ապրում, կարծես Արամ Խաչատրյան ու Ավետ Տերտերյան հենց նոր, առաջին անգամ է լսում, լուսային պլպլան շոուից շշկռված մոռացել է, թե իրեն էլ ինչեր կարող են սպասել: Նույնն է, թե տունդ հրդեհի վերահաս վտանգի տակ լինի, դու սենյակներից մի կենտրոնականում սեղան գցես, փայլուն զարդարանքներ կախես ու շուրջը պտույտներ տասՙ հրդեհը մոռացության տալու հույսով:
Մի ստվար մաս էլ կա առեւտրականի հոգեբանությամբ, որ սեփական շահից այնկողմ ոչինչ չի տեսնում: Սրանք խիղճ ու բարոյականություն կորցրածներն են, որ շարունակում կամ ուզում են ապրել այնպես, ասես ոչինչ չի եղել, որ ռեստորանային քեֆ-ուրախությունն անպակաս լինի իրենցից: Սրանք ամենածանր, ամենաողբերգական պահերին անգամ իրենց չեն կորցնում, սնոբները սեփական էգոյին հագուրդ տալու մոլուցքն են բավարարում այլոց նյարդերի հաշվին, տհաս նյութաստրուկներն էլ ավելի զազրելիՙ սեփական գրպանի համար ոչնչի առաջ կանգ չեն առնում, աղետ կլինի, երկրաշարժ թե պատերազմ, սրանց համար միեւնույն է, սրանք միայն իրենց թալանի տերն են, ամենաստոր ձեւերով անգամ մի պաշտոն փրցնեն, ապահովեն իրենց կերը, երկրի, պետության հերն էլ անիծած, գրպանները տռզացնեն, որ հարմար պահի ճողոպրեն: Ի՞նչն է այս շերտերի համար ընդհանուրը` նախեւառաջ իհարկե անհանդուրժողականությունը իրենցից տարբերվողների, արժանապատվություն ունեցողների նկատմամբ, անհատականություն ունեցող, տաղանդավոր մարդկանց ոչնչացնելը:
Հիշո՞ւմ եքՙ 2020-ին համավարակի պատճառաբանությամբ ինչպես ջարդեցին մերՙ թվում էր ամենաարմատացած ավանդույթըՙ ապրիլքսանչորսյան երթը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր: Փոխարինող ծրագիր հորինեցինՙ տեխնոլոգիական հնարավորությունները օգտագործելով սարքեցին սգի շոու, ապահովելով վիրտուալ այց, հուշահամալիրի անմար կրակի շուրջը խոնարհորեն բարձրացող քարե սալիկներին վիրտուալ այցելուների անուններ գրելով. մահվան հոտ էր գալիս այդ ամենից եւ… չուշացավ: Եկավ սեպտեմբերի 27-ը. մահ սփռվեց երկրով մեկ, տարօրինակ պատերազմիՙ ասես նախապես գրված սցենարով, սոսկալի կոտորածով: Տարին չլրացած հրապարակում կանգնածները զմայլվում են փայլփլուն լույսերով. ի՞նչ էՙ հիմա covid-ը չքացե՞լ է, որ լցվել եք իրար գլխի հրապարակում, այսքան շուտ աղետը մոռացա՞ք, մոռանո՞ւմ եք, որ ձեր տան սահմանները բաց ու անպաշտպան են:
Ամենաանտանելին մշակութասեր իրենց համարող, մի քիչ էլ դեսից դենից մի բան կարդացածների շերտն է, որ երեւույթի խորքը չթափանցելով, գովերգել է սկսում ծրագրի գեղարվեստական կողմը կամ կատարման մակարդակը: Նման մեծամասշտաբ սցենարների կենտրոնական մասը, որի շուրջը կառուցվում է մնացածըՙ մեր պատմության դրվագների թատերային բեմականացմամբ (լուսային էֆեկտի, թե մեկ այլ միջոցով լինի), կորուստներ, կոտորած, ողբ ու կականն է, կորսված երկիրը հաջորդ սերունդներին որպես ցավոտ հիշողություն ժառանգելը, բայց մի «առավելությամբ», որ հետո եկողների տաղանդը կայանա հենց այս դրվագների վրաՙ որ լալկան ոտանավորներով ու կլկլան երգերով ողողեն մեր միտքն ու փչացնեն արվեստի մեր ճաշակը:
Ասես մազոխիստների բազմություն լինի, որ 100, 50 , 30 տարին մեկ պարտադիր ողբերգության ու մահվան կարիք է զգում եւ որեւէ ձեւով դրանց ճաշակելուն նպաստում: Հետո իր երգերում ու ոտանավորներում մղկտում ու կանչումՙ բայց դու փյունիկ թռչունի պես կհառնես նորից: (Քանի՞ անգամ պիտի հառնի, որ դադարեք սա):
Գրեցի բաներ, ու չգիտեմ պետք են, թե՞ ոչ: Բայց ավելի ճիշտ, քան Հայկ Դեմոյանը սեպտեմբերի 21- ի տոնակատարության մասին, դեռ չի ասվել:
«Չհասկացողներին բացատրեմ այն, ինչ տեղի ունեցավ հրապարակումՙ ընդամենը զանգվածային հիպնոտիկ սեանս»:
