«ՃԱՊՈՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ»

8

Կիոտոյում (Ճապոնիա) գործող «Նիչիբունկեն» ճապոնագիտական միջազգային հետազոտական կենտրոնի «Սեկայ նո նիհոն կենկյու» («Ճապոնագիտությունն աշխարհում») տարեգրքի անցած տարեվերջին հրատարակված հատորում (տպագիր եւ առցանց) տեղ է գտել նաեւ երեւանցի ճապոնագետ Աստղիկ Հովհաննիսյանի «Ճապոնագիտությունը Հայաստանում» ճապոներեն հոդվածը (էջ 3747): Հեղինակը նշում է, որ թեեւ Հայաստանում ճապոնագիտությունը երկար պատմություն չունի եւ որ 2009 թվականից Երեւանի Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանում դասավանդվում է ճապոներեն, Ճապոնիայի վերաբերյալ հայերեն գրքեր հրատարակվել են արդեն 20-րդ դարի սկզբից, իսկ ճապոնական գրականությունը հայոց լեզվով թարգմանվել է ռուսերենից: Հոդվածը ներկայացնում է Ճապոնիայի մասին Հայաստանի Ազգային գրադարանում պահվող գրքերը եւ հայերեն թարգմանված ճապոնական գրական ստեղծագործությունները, ինչպես նաեւ Հայաստանում ճապոնագիտության ներկա վիճակը: Հովհաննիսյանը ոլորտում մասնավորապես կարեւորում է ճապոնագետներ Ռուզան Խոջիկյանի եւ Լիլիթ Խանսուլյանի գործունեությունը ճապոներենի դասավանդման, հայ-ճապոնական համագործակցության եւ թարգմանության ոլորտներում, ինչպես նաեւ Արծվի Բախչինյանի «Հայաստան-Ճապոնիա. Պատմամշակութային առնչություններ» աշխատությունը:

Աստղիկ Հովհաննիսյանն ուսանել է Տոկիոյի համալսարանում, այնուհետեւՙ Հիտոցուբաշիի համալսարանի ասպիրանտուրայում: Պաշտպանել է «Եվգենիկան նոր եւ նորագույն շրջանի

Ճապոնիայում» դոկտորական թեզը: 2010 եւ 2013 թթ. Տոկիոյի «Ճապոնա-հայկական բարեկամության ընկերակցության» հրավերով դասախոսություններ է կարդացել Հայաստանի մասին եւ հոդված գրել հետխորհրդային Հայաստանի մասին, համագործակցել է «Միջազգային ըմբռնողության աջակցման ընկերակցության» հետ, որոնց ծրագրերի շրջանակներում ճապոնական դպրոցներում պատմել է Հայաստանի մասին: Տոկիոյի «Ասահի» մշակութային կենտրոնում դասավանդել է հայոց լեզու, հանդես եկել Հովհաննես Թումանյանի մասին դասախոսությամբ: 2016-ին երկու կիսամյակ Սաիմատայի համալսարանում դասավանդել է «Արդի Ճապոնիայի պատմություն» եւ «Արդի ճապոնական քաղաքական ու սոցիալական միտք» առարկաները: Աստղիկ Հովհաննիսյանը նաեւ Ճապոնիայի գիտական մամուլում հանդես է եկել ճապոներեն ուսումնասիրություններով, մասնավորապեսՙ բժշկության սոցիալական պատմության վերաբերյալ: Ճապոներենից հայերեն է թարգմանել Հայաշի Ֆումիկոյի, Ակուտագավա Րյունոսկեի պատմվածքները: Նրա թարգմանությամբ առանձին հատորներով հայերեն լույս են տեսել Հիրոյոշի Սեգավայի «Հայերի մոռացված ցեղասպանությունը. հետազոտություն ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու եւ պատժելու վերաբերյալ» աշխատությունը (2004, թարգմանության համահեղինակՙ Կարինե Քարամյան ) եւ Սայակա Մուրատա «Կոնբինիի մարդը» վեպը (2020):