ՌԱՖԻԿ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ, Հայաստանի վաստակավոր լրագրող
Պուտինը եկավ Երեւան ու գնաց, իսկ հայ-ռուսական հարաբերություններում հեղափոխությունից հետո զգացվող սառնությունը, ինչպես երեւում էՙ մնաց: Արտաքուստ, անշուշտ, ամեն ինչ հիանալի էր, վարչապետ Փաշինյանն ու Ռուսաստանի նախագահը հոկտեմբերի 1-ին ԵԱՏՄ խորհրդի անդամ-պետությունների նախագահների երեւանյան գագաթաժողովում չզլացան միմյանց հասցեի սիրալիրություններ շռայլել: Բայց այդ ամենը, իմ տպավորությամբ, լավ կազմակերպված բեմադրություն էր: Իրականությունը պետք է որոնել մանրուքների՛ մեջ: Հեռուստակայանների ուղիղ հեռարձակումներից կարելի էր նկատել, որ նախօրեին վարչապետ Փաշինյանը օդանավակայանում անձամբ էր դիմավորում Բելառուսի նախագահ Լուկաշենկոյին, Իրանի նախագահ Ռոհանիին, այլ հյուրերի: Պուտինը ժամանեց հենց գագաթաժողովի օրը, եւ Փաշինյանը նրան օդանավակայնում չէր դիմավորում: Փաշինյանը, միգուցե, իսկապես չէր կարող գագաթաժողովի բացման օրը անձամբ գնալ «Զվարթնոց» օդանավակայան, բայց նույնիսկ Բաղրամյան 26-ի նախագահական նստավայրում, ուր ժամանում էին բարձրաստիճան հյուրերը նիստից անմիջապես առաջ, Փաշինյանը ընդգծված սիրալիր էր Մոլդովայի, Ղազախստանի նախագահների, Սինգապուրի վարչապետի նկատմամբ, որոնց դիմավորեց շենքից դուրսՙ ողջագուրվելով: Մինչդեռ Պուտինին ընդունելիս շենքից դուրս չեկավ, սպասեց, մինչեւ Ռուսաստանի նախագահն անձամբ մոտենա իրեն:
Մեզանում եղան ֆեյսբուքյան «մեկնաբաններ», որ հորթային հրճվանքով գրել էին, թե տեսա՞քՙ վերջին քսան տարվա մեջ առաջին անգամ Հայաստանի ղեկավարը իրեն արժանապատիվ պահեց, «չկզեց» ինքնաթիռի շարժասանդուղքի մոտ: Բայց մի՞թե տրամաբանական է ինքնանվաստացում տեսնել այնտեղ, ուր Հայաստանի ղեկավարը «կզում» է ուրիշ հյուրերի առջեւ, իսկ ահա Ռուսաստանի նախագահի առջեւ, տեսեք-տեսեքՙ «չի՜ կզումՙՙՙՙ»: Այդ դեպքում թույլ տվեք հարցնելՙ իսկ ինչո՞ւ Պուտինին ճանապարհելիս Փաշինյանը անձամբ գնաց «կզելու» եւ դեռ սոցցանցերում էլ հատուկ գրառում կատարեց, որ Պուտինին ճանապարհելիս տեւական ջերմ-բարեկամական զրույց է ունեցել նրա հետ:
Իրականում հարցը կզել-չկզելու մեջ չէ, այլ այն իրողության, որ Վլադիմիր Պուտինը, ակնհայտորեն ցուցադրաբար, Ռուսաստանի դեսպանատուն էր հրավիրել Հայաստանի երկրորդ նախագահ, այժմ նախնական կալանքի տակ գտնվող Ռոբերտ Քոչարյանի տիկնոջըՙ Բելլա Քոչարյանին, եւ ժամուկես զրուցել էր նրա հետ: Այս փաստը, պատասխանելով լրագրողներից մեկի հարցին, հաջորդ օրը հատուկ հաստատեց նաեւ Ռուսաստանի նախագահի մամլո խոսնակ Վլադիմիր Պեսկովը: Հասկանալի էՙ սրանով Պուտինը հատուկ ընդգծել էր, որ ինքը ոչ միայն անձնական լավ հարաբերությունների մեջ է Քոչարյանների ընտանիքի հետ, այլեւ չի հավատում Հայաստանի երկրորդ նախագահին մեղսագրվող հանցանքներին, տեղյակ է նրա նկատմամբ Հայստանում ծայր առած գործընթացին: Անշուշտ, տեղյակ է նաեւ Ռուսաստանի հասցեին հայաստանյան քաղաքական ու մերձքաղաքական որոշ շրջանակներում տուրեւառվող բացասական ու նույնիսկ բացահայտ թշնամական արտահայտություններին: Շտապելով օդանավակայանՙ Պուտինին ճանապարհելու, Փաշինյանը ջանք էր թափել ցրելու Ռուսաստանի նախագահին դիմավորելիս իր ցուցաբերած սառը վերաբերմունքի թողած բացասական տպավորությունը, միգուցե նաեւՙ տեղեկություն ստանալու Ռոբերտ Քոչարյանին կալանավորելու հարցում անձամբ իր խաղացած դերի վերաբերյալ Քոչարյանների ընտանիքի ունեցած վերաբերմունքի մասին:
Սրանք ամենեւին երկրորդական հարցեր չեն: Այսպիսի «մանրուքներն» են, որ հսկայական հետեւանքներ են ունենում աշխարհաքաղաքական խոշոր խնդիրների հետագա լուծման կամ սրացումների առաջացման ու կանխման հարցերում: Որովհետեւ պետությունների ղեկավարները նո՛ւյնպես մարդիկ են, եւ ոչինչ մարդկային խորթ չէ նրանց: Համաշխարհային քաղաքականության մեջ վճռական դերակատարություն չունեցող Հայաստանի ա՛յն ղեկավարը, ով ցուցադրաբար ինքնիշխանություն կխաղա Մոսկվայի, նաեւ մոլորակի մյուս հզորների հետ հարաբերություններում, կմերժի նրանց որեւէ խնդրանք, ինչպես Փաշինյանը վարչապետ դառնալուց անմիջապես հետո մերժեց Քոչարյանին չհետապնդելու Պուտինի խնդրանքը, լավ կլինի մտածի… հետեւանքների՛ մասին: Հանկարծ ու դրա դիմաց… ժողովուրդը չվճարի՞… Եվ միգուցեՙ բավական թանկ…
Խմբ. կողմից.- Կարծում ենք, որ նախագահ Պուտինը պետական մարդու master class անցկացրեց վարչապետ Փաշինյանի եւ նրանով հիացողների համար: Նա ուզեց սովորեցնել, որ պետական մարդու համար անձնական հարաբերությունները նույնպես կարեւոր են,- նա, առանց ՀՀ իշխանությունների կամքը անտեսելուՙ ռուսական հող համարվող դեսպանատանը ընդունեց Երկրորդ նախագահի տիկնոջըՙ այդպիսով իր ընկերական պարտքը կատարելով,- սակայն միաժամանակ հասկացրեց, որ անհատական կապերը չի կարելի շփոթել միջպետական հարաբերությունների ու շահերի հետ: Այդ մե՛նք է, որ կարծում ենք, թե անձնական լավ հարաբերություններով ամեն ինչ «կդզվի», ինչպես սովետական ժամանակներում…
