«Մուսա լեռան 40 օրերը». օպերաՙ քաղաքական արդիական ուղերձով
Մայիսի 13-ին հայտնի դարձավ, որ Թուրքիան դարձյալ մերժել է թույլատրել Բունդեսթագի պատգամավորներին այցելել Ինջիռլիքում տեղակայված գերմանական զորախմբին: Թուրքիայի քմահաճ վարքի հանդեպ անհանդուրժող են Կանաչները, Ձախերը, Սոցիալ դեմոկրատները, որոնք պահանջում են զորախումբն անհապաղ դուրս բերել Ինջիռլիքից, տեղակայել մեկ այլ երկրի տարածքում, օրինակՙ Հորդանանում: Թեպետ ԳԴՀ արտգործնախարար Զիգմար Գաբրիելը սոցիալ դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ է, բայց կանցլեր Մերկելի ու նրա դավանած քրիստոնյա դեմոկրատների նման հույս է հայտնում, թե ՆԱՏՕ-ի անդամ երկիրըՙ Թուրքիան կվերանայի իր մերժումը:
Օրեր շարունակ հիշյալ խնդիրը չի սպառվում Գերմանիայի ներքաղաքական բանավեճի օրակարգում, ավելինՙ տեղափոխվում է այլ հարթակ: Մասնավորապես երեկ, մայիսի 18-ին, հայտնի դարձավ, որ ԱՄՆ-ում գտնվող ԳԴՀ արտգործնախարար Գաբրիելը մեկ օր առաջ իր պաշտոնակից Թիլլերսոնի հետ Վաշինգտոնում կայացած հանդիպմանը խնդրել է Անկարայի հետ զրույցի առիթն օգտագործել, «հնարավորն անել»ՙ հարթելու գերմանա- թուրքական վեճը: ՆԱՏՕ- ի անդամների միջեւ այլ հարաբերություններ պիտի լինեն, նկատել է տվել արտգործնախարար Գաբրիելը: Նույն օրը ԳԴՀ պաշտպանության նախարար Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը (ՔԴՄ) գերմանական հեռուստատեսության երկրորդ ալիքինՙ ZDF-ին տված հարցազրույցում հաստատեց, որ առաջիկա շաբաթավերջին նույն մտահոգությամբ հանդիպելու է Հորդանանի թագավոր Աբդուլլահին, իսկ զարգացումների մասին կզեկուցի Բունդեսթագի առաջիկա նիստերին: Պաշտպանության նախարարն ընդգծեց, որ գերմանական զորախումբն Ինջիռլիքում է տեղակայվել մասնակցելու Սիրիայում եւ Իրաքումՙ ԻՊ ահաբեկչական խմբավորման դեմ պայքարին:
Գերմանա- թուրքական հարաբերություններիՙ արտաքուստ խաղաղ գետն ափերից դուրս ելավ 2015-ի ապրիլի 24-ին, երբ ԳԴՀ նախագահ Գաուքն արտասանեց Բառը, այնուհետ մեկ տարի հետո, հունիսի 2-ին, փրփուրն ավելի բարձրացավ, երբ Բունդեսթագը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը: Թուրքիան գերմանացի պատգամավորներիՙ Ինջիռլիք այցն արտոնելու դիմաց պահանջեց վերանայել Բունդեսթագի հիշյալ որոշումը, հրաժարվել «ցեղասպանություն» բառեզրից: Գերմանիայի օրենսդիրը հաստատակամ գտնվեց, այդ խորապատկերին առավել ընդգծվեց ԳԴՀ կառավարությանՙ հանուն Թուրքիայի զիջելու պատրաստակամությունըՙ Հայոց ցեղասպանության բանաձեւը կառավարության համար պարտադիր բնույթ չունի, հայտարարեց ԳԴՀ կառավարության խոսնակը 2016-ի սեպտեմբերին: Անկարայի արձագանքը չուշացավՙ Բունդեսթագի պատգամավորներին արտոնվեց մուտք գործել Ինջիռլիք:
2017-ի ապրիլին Հայոց ցեղասպանության թեման նկատելի «հպանցիկ» շոշափվեց գերմանական մամուլում (ինչը չի վկայում, թե գերմանացի մեր գործընկերները մոռացության են մատնում այն նյութը, որն իրենց ձեւակերպմամբՙ զոհերի ոգեկոչման, հիշողության խորհրդանշական վայրերի համար էլ դեռ հասցե է փնտրում): Թուրք-գերմանական հարաբերությունների վարարած գետն այլեւս մարմանդ հուն չէր մտնելու. օրըստօրե փոթորկում էր Թուրքիայում սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեի նախօրեինՙ Գերմանիայում քարոզարշավի ժամանակՙ վերբալ բռնության տիրույթում: Դրան գումարվեց 2016-ի հուլիսին Թուրքիայում հեղաշրջման փորձի կազմակերպման մեջ կասկածվող թուրք զինվորականներիՙ վերջին ամիսներին ԳԴՀ-ում քաղաքական ապաստան խնդրելը բավարարելուՙ Գերմանիայի վճռական դրական վերաբերմունքը: Ամենայն հավանականությամբ հենց սա է պատճառը, որ Անկարան չի փոխում իր կարծր դիրքորորշումը. Թուրքիայի արտգործնախարար Չավուշօղլուն երեկՙ մայիսի 18-ին հայտարարեցՙ «եթե գերմանացիներն ուզում են հեռանալ, իրենց գործն է, Թուրքիան չի խնդրի, որ մնան», ավելինՙ չի խոչընդոտի Բունդեսվեհրի 260 զինվորների դուրսբերմանը:
Առաջիկա շաբաթ Բրյուսելում կգումարվի ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովը: Հավանական է, որ այս ձեւաչափում հանդիպում որոնեն Մերկելն ու Էրդողանը: Նրանց գերբեռնված օրակարգը դժվար թե համալրվի ստորեւ ներկայացվող օպերային նորույթի մասին անդրադարձով, որ մեր կարծիքով, դեռ տեղաբնակ թուրքերի ուշադրությունից էլ վրիպել է: «Դոյչլանդֆունկի» մայիսի 15-ի երաժշտական հավելվածից տեղեկանում ենք, որ Քյոլնում «Մշակույթների բեմում» (Buhne der Kulturen) մայիսի 18-ին եւ 19-ին, ժամը 20-ին կներկայացվի Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան 40 օրը» վեպի համանուն օպերային տարբերակը: 1000 էջանոց ստեղծագործության բեմական տեքստի տարբերակը հեղինակել է գերմանացի բեմադրիչ Անդրեաս Դուրբանը , կոմպոզիտորը Հենրիկ Ալբրեխտն է: «Քյոլնի գրականություն-օպերա» ծրագիրն անդրադառնում է գունեղ գրական ստեղծագործություններին, այդպես են ներկայացվել Ֆրանկենշտայնի, Դորյան Գրեյի մասին գեղարվեստական պատմությունները, որ երաժշտական թատրոնի բեմում մատուցում են Քյոլնի պարի եւ երաժշտության բարձրագույն դպրոցի ուսանողները: Ռադիոհաղորդման մեջ բազմիցս ակնարկվում է, որ «Մուսա լեռան 40 օրերը» ներկայացման քաղաքական ուղերձը խիստ արդիական է: Առիթ ենթադրելուՙ երաժշտական պատրաստի այս կտավը միգուցե այլ բեմադրիչների՞ էլ հետաքրքրի:
